(KTSG Online) – Khu vực ASEAN+3, gồm 10 nền kinh tế thuộc ASEAN cùng với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc dự kiến tăng trưởng 4% trong năm nay và năm 2027 bất chấp các yếu tố bất định bên ngoài như chiến sự Iran và chính sách thuế quan khó lường của Mỹ.
- Các nền kinh tế ASEAN hướng đến năm 2026 với xung lực xuất khẩu mạnh mẽ
- Xung đột Trung Đông: biến số bất định đầu năm 2026
Tổ chức Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) đưa ra nhận định trên trong báo cáo hôm 6-4. Riêng Việt Nam, AMRO dự báo kinh tế sẽ tăng trưởng 7,4% trong năm 2026 và 7,1% trong năm 2027, cao nhất khu vực. Trung Quốc dự kiến tăng trưởng 4,5% trong cả năm hiện tại và năm sau.
AMRO cho biết, tăng trưởng của khu vực trong năm 2025 đạt 4,3%, cao hơn đáng kể so với mức dự báo 3,8% sau khi Mỹ công bố thuế đối ứng vào tháng 4-2025.
Báo cáo của AMRO ghi nhận, dù căng thẳng Trung Đông có thể khiến tăng trưởng của ASEAN+3 chậm lại, khu vực vẫn bước vào năm 2026 trong “trạng thái vững vàng” nhờ tăng trưởng vượt kỳ vọng, lạm phát thấp, dự trữ ngoại hối cũng như thặng dư cán cân tài khoản vãng lai cải thiện.
Nhà kinh tế trưởng Dong He của AMRO thừa nhận, xung đột Trung Đông làm xấu đi triển vọng ngắn hạn của ASEAN. Tuy nhiên, những nền kinh tế có hệ thống logistics đáng tin cậy, mạng lưới cung ứng nội địa sâu rộng và an ninh năng lượng tốt sẽ có lợi thế rõ rệt.
Ông nhấn mạnh, các doanh nghiệp toàn cầu vẫn đang tiếp tục đa dạng hóa chuỗi cung ứng vào ASEAN. Bất chấp bất ổn kinh tế toàn cầu, khu vực này vẫn thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) mạnh mẽ trong năm qua, đặc biệt ở các lĩnh vực điện tử tiên tiến, xe điện và đóng gói bán dẫn.
Theo Dong He, vai trò của ASEAN đang dịch chuyển, không còn chỉ là “lựa chọn chi phí thấp”, mà trở thành một “cứ điểm sản xuất có khả năng chống chịu cao”.
Giá dầu Brent, chuẩn tham chiếu toàn cầu vượt 100 đô la Mỹ/thùng trong những tuần gần đây do xung đột Trung Đông. Tuy nhiên, với mức lạm phát chỉ 0,9% trong năm 2025, các ngân hàng trung ương ở khu vực ASEAN+3 vẫn còn dư địa điều hành mà không cần phải siết chặt chính sách, có thể gây tổn hại tăng trưởng.
Ngoài ra, việc mở rộng năng lượng tái tạo giúp khu vực có vị thế cấu trúc tốt hơn để ứng phó với cú sốc giá năng lượng hiện tại so với trước đây.
Về chính sách, chuyên gia Dong He khuyến nghị các nền kinh tế trong khu vực nên tập trung hỗ trợ có mục tiêu cho các hộ gia đình và ngành nghề bị ảnh hưởng nặng, thay vì kiểm soát giá cả trên diện rộng. Cách tiếp cận này giúp tránh việc cú sốc năng lượng bên ngoài chuyển thành lạm phát kéo dài và gây bất ổn vĩ mô.
Dự báo của AMRO dựa vào giả định giá dầu Brent sẽ duy trì ở mức cao trong vài tháng tới, sau đó giảm về 75–85 đô la/thùng trong nửa cuối năm khi chiến sự Iran lắng xuống. Lạm phát của khu vực ASEAN+3 dự kiến tăng lên 1,4% trong năm nay từ mức 0,9% của năm trước.
Tuy nhiên, AMRO cảnh báo, nếu xung đột Trung Đông leo thang và giá dầu duy trì trên 100 đô la/thùng trong suốt năm 2026, tăng trưởng của khu vực có thể giảm xuống 3,7%, trong khi lạm phát vượt 2%.
Hiện hơn 35% dầu thô của khu vực đến từ Trung Đông, đi qua eo biển Hormuz, hiện đang bị Iran phong tỏa.
Về thương mại, Dong He cho rằng bất định trong chính sách của Mỹ vẫn là rủi ro lớn nhất.
Hiện tại, mức thuế nhập khẩu thực tế của Mỹ đối với khu vực là khoảng 12,5%, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump. Con số này thấp đáng kể so với mức đỉnh gần 39% vào tháng 4 năm ngoái.
Tuy vậy, chính phủ Mỹ đang tìm cách sử dụng các công cụ pháp lý khác để áp thuế nhập khẩu bổ sung.
Các cuộc điều tra của Mỹ về hành vi thương mại không công bằng theo Điều 301 của Đạo luật thương mại 1974 đặt ASEAN vào vùng chịu tác động trực tiếp.
Ngoài ra, đề xuất áp thuế của Mỹ với hàng trung chuyển, dù chưa rõ cách thực thi, tạo ra rủi ro đáng kể do mạng lưới liên kết nội khối chặt chẽ của khu vực.
Những nền kinh tế có giá trị gia tăng nội địa thực chất, tuân thủ tốt và hệ sinh thái nhà cung cấp mạnh sẽ có lợi thế vượt qua bất định thuế quan.
Nhà kinh tế trưởng Dong He cũng nhấn mạnh, bối cảnh hiện tại càng củng cố nhu cầu tăng cường liên kết kinh tế nội khối ASEAN. Điều này giúp mở rộng nguồn cung và thị trường, giảm phụ thuộc vào bất kỳ đối tác lớn nào và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc thương mại và chuỗi cung ứng.
Thực tế, quá trình này đã diễn ra. Trong hai thập niên qua, thương mại của ASEAN+3 ngày càng “neo” nhiều hơn vào nội khu vực. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sang Mỹ giảm từ khoảng 1/3 xuống còn 20%, trong khi tỷ trọng thương mại nội khối tăng lên gần 30%.
Theo Business Times
