Thứ Tư, 1/02/2023, 04:39
25 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo


An toàn nông nghiệp: Bảo vệ, không khéo thành phá!

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

An toàn nông nghiệp: Bảo vệ, không khéo thành phá!

Hồ Hùng

Phun thuốc bảo vệ thực vật có thể bảo vệ mùa màng nhưng cũng khiến môi trường bị phá hủy. Ảnh: Lê Toàn

(TBKTSG) – Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) với nhiều hóa chất độc hại có thể bảo vệ mùa màng, nhưng hậu quả kèm theo là môi trường sẽ bị chính chúng phá hủy.

“Nền nông nghiệp hóa chất đang tác hại nghiêm trọng đến môi trường đất, nước, sức khỏe con người và đã ở mức báo động”, ông Trần Văn Tư, Chủ tịch Hội Khoa học xã hội và Nhân văn thành phố Cần Thơ, khẳng định.

Ông Tư cho rằng, từ khi sản xuất lúa ba vụ/năm và nuôi trồng thủy sản phát triển, lượng hóa chất sử dụng ngày càng cao do phải bù đắp dưỡng chất khi đất đai bạc màu.

Thống kê của Chi cục Bảo vệ Môi trường khu vực Tây Nam bộ cho thấy, riêng tại vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), mỗi năm có tới trên hai triệu tấn phân hóa học, 0,5 triệu tấn thuốc BVTV và các chế phẩm nuôi trồng thủy sản “chảy tràn” trên đồng ruộng. Năm 2008, lượng thuốc BTVT nhập khẩu lên trên 473 triệu đô la Mỹ, phần lớn là thuốc Trung Quốc, chưa kể nhiều loại thuốc BVTV sản xuất trong nước cũng được đưa đến nông dân.

Con người chịu ảnh hưởng trước tiên!

Theo kết quả điều tra của Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố, cả nước có 15- 20 triệu người thường xuyên tiếp xúc với thuốc BVTV và khoảng 70% trong số đó đã có triệu chứng ngộ độc. Những triệu chứng thường gặp ở người phun thuốc BVTV là hoa mắt, nhức đầu, đổ mồ hôi trên mức bình thường, choáng váng, run tay, nôn mửa, khó ngủ, khó thở, nhịp tim bất thường…

Mới đây nhất, tại huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, 24 nông dân xã Mỹ Đức đã phát sốt sau khi phun thuốc trị bệnh đạo ôn cho lúa. Còn tại xã Đa Phước (huyện An Phú), nhiều nông dân trồng khoai cũng khốn đốn khi phun thuốc trừ bệnh nhưng kết quả là diệt cả khoai…

“Hầu hết nông dân sử dụng thuốc rất tùy tiện! Họ sử dụng theo sự hiểu biết của mình, trong khi số nông dân được đào tạo, qua các lớp tập huấn chiếm chưa được 1%”, Phó giáo sư Phạm Văn Kim, thành viên Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ, cho biết.

Do đó, việc nông dân quyết định tăng liều, chọn loại thuốc rất độc hy vọng tạo hiệu quả tức thời là tình huống thường gặp. Mặt khác, họ còn phun thuốc với lượng nước rất ít để ít tốn công phun, xịt. Ông Kim cho rằng, với suy nghĩ sai lầm này, thuốc không phát huy hiệu quả và lại phải phun thuốc lần hai, lần ba, vừa tốn kém, vừa tăng nguy cơ ngộ độc cho người đi phun, xịt.

Theo ông Kim, thuốc BVTV sau khi phun, xịt lên cây trồng, một số ít được cây hấp thu, còn lại một phần được phân hủy tự nhiên nhưng phần lớn – hơn một nửa, bị nước mưa rửa trôi xuống mương, rạch rồi đổ ra sông. Thuốc sẽ pha loãng với nước sông, rạch và gây ô nhiễm nguồn nước sử dụng của người dân trong lưu vực dòng nước này. Các khảo sát về môi trường cho thấy bùn ở đáy một số con sông đã tích tụ khá nhiều chất thuốc BVTV đã bị cấm sử dụng hàng chục năm qua, như Aldrin…

Ông Phạm Đình Đôn, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường khu vực Tây Nam bộ, cho biết trên 80% dân số ở ĐBSCL đang sinh sống, canh tác nông, lâm, ngư trong vùng đất ngập nước thường xuyên. Và thuốc BVTV, rác cùng chất thải, gây ô nhiễm môi trường khiến sức khỏe người dân đã bị tác động mạnh mẽ, phát sinh các loại bệnh liên quan như sốt rét, sốt xuất huyết, bệnh ngoài da, tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm…

Tác hại này hiện vẫn chưa khắc phục được và tiếp tục đe dọa người dân sống trong vùng ngập nước ở ĐBSCL. Đồng thời, thuốc BVTV dôi dư cũng được hệ phiêu sinh vật trên sông, rạch “hấp thu” và có thể được tích lũy sinh học, sau đó từng bước xâm chiếm vào dây chuyền thực phẩm cung cấp cho con người thông qua cá, tôm nuôi và đánh bắt… một cách âm thầm.

“Nhiều người đã mắc các chứng bệnh nan y mà không biết nguyên nhân từ đâu, phần lớn trong số đó là những người lớn tuổi, có đủ thời gian để “tích lũy” chất độc qua thực phẩm đến mức đủ gây hại cho cơ thể. Và chúng ta, có ai khẳng định được là trong cơ thể mình hoàn toàn không có chất độc của thuốc BVTV?”, ông Kim đặt vấn đề.

Phá dần môi trường

Ô nhiễm từ thuốc BVTV, theo ông Phạm Văn Kim, sẽ “góp phần” làm giảm số lượng của nhóm sinh vật này và làm tăng số lượng nhóm sinh vật khác, gây mất cân bằng sinh học tự nhiên. Và bên cạnh việc ảnh hưởng môi trường nước thì ngay chính đất đai cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

“Các loại thuốc trừ bệnh là chất độc đối với nấm và xạ khuẩn trong đất. Một số thuốc khác lại ảnh hưởng lên hệ vi khuẩn. Thuốc BVTV tác động nghiêm trọng và tiêu diệt hàng loạt hệ vi sinh vật và động vật nhỏ nhạy cảm với thuốc”, ông Kim diễn giải. Và theo ông, từ đó sẽ gây mất cân bằng sinh học trong đất một cách nghiêm trọng và kéo theo sự mất cân bằng trong sự chuyển hóa vật chất trong đất, ảnh hưởng đến hệ thực vật sống trên đất đó. Kết quả là hệ thực vật giảm dần sự đa dạng, “góp phần” không nhỏ trong quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu

Điều dễ thấy là trên nhiều cánh đồng ở ĐBSCL hiện nay, các loại sản vật tự nhiên hàng năm đem lại khá nhiều thu nhập phụ cho nông dân như cá đồng, cua đồng, ốc… đã giảm dần số lượng.

Theo tìm hiểu của ông Kim, các loại thuốc thế hệ mới, phân hủy nhanh, ít gây ô nhiễm thì lại đắt tiền, trong khi các loại thuốc thế hệ cũ thì được bán với giá rẻ, hoa hồng cho người bán lại cao. Do đó, thuốc thế hệ cũ vẫn được nông dân ưa chuộng và được các đại lý thuốc BVTV “hăng hái” giới thiệu. “Với hiện trạng này thì tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Đồng thời, hiện tượng nóng lên toàn cầu cũng khó giảm thiểu”, ông khẳng định.

Đầu tháng 6-2009, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ra Chỉ thị số 1504 về việc tăng cường quản lý đăng ký, nhập khẩu, sản xuất kinh doanh và sử dụng thuốc BVTV, đồng thời chỉ đạo hệ thống chuyên ngành BVTV hướng dẫn, tập huấn nông dân về quy trình sản xuất nông sản an toàn, sử dụng thuốc BVTV an toàn hiệu quả, vệ sinh, an toàn lao động. Nhưng theo theo ông Phạm Văn Kim, Nhà nước cũng cần thúc đẩy và khuyến khích nghiên cứu để có nhiều sản phẩm sinh học có thể thay thế dần thuốc BVTV hóa học, bảo vệ môi trường.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới