Thứ Sáu, 26/07/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Biến rác thành tiền

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Biến rác thành tiền

Anh Nguyễn Văn Vũ cầm củi trấu bên cạnh máy ép trấu. Ảnh: PSL.

(TBKTSG) – Trấu và lục bình xưa nay vẫn được xem là rác trong đời sống người dân đồng bằng sông Cửu Long. Nhưng với Dự án VIE/020 – Sản xuất nông-thủy sản bền vững và năng lượng tái tạo từ lục bình và chất thải của Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm đa dạng sinh học Hòa An thì chúng được khẳng định có giá trị kinh tế.

Củi trấu

Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất cả nước nên trấu là vấn nạn mà các nhà máy xay xát đau đầu tìm cách giải quyết. Đã có lúc họ đã lùa thứ rác này xuống sông, rạch gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước.

Từ xưa, trấu đã được một số gia đình trong khu vực này dùng làm chất đốt, nhưng nhà phải rộng mới có nơi quây bồ chứa. Tuy nhẹ nhưng “cồng kềnh”, trấu vừa được Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm đa dạng sinh học Hòa An chế biến thành loại chất đốt nặng và gọn, rất tiện dụng trong thời buổi giá dầu lửa, giá gas và giá than đá tăng cao.

Đại học Cần Thơ kết hợp với Luxembourg và tỉnh Hậu Giang thành lập trung tâm, tọa lạc trên diện tích khoảng 100 héc ta tại xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang. Dự án có từ lâu nhưng do phần khảo sát, kết hợp xây dựng kéo dài nên đến ngày 8-8-2008 trung tâm mới chính thức đi vào hoạt động.

Giữa một vùng đất toàn năn kim và tràm, trong cái nắng chang chang, trung tâm đang tiếp tục xây cất thêm các dãy nhà và tráng bê tông đường dẫn nội bộ. Trong bộn bề công việc của một “cơ ngơi” mới, kỹ sư Nguyễn Hữu Phong, vừa tiếp chúng tôi vừa giải quyết công việc.

Kỹ sư Phong (phụ trách kỹ thuật môi trường vận hành hầm ủ biogas) giới thiệu máy ép củi trấu. Máy sơn màu xanh “môi trường” được sản xuất tại Gò Công (Tiền Giang), trung tâm mới mua về hơn tháng nay. Máy giá 15 triệu đồng, cộng động cơ điện ba pha 15 HP 5 triệu đồng. Máy ép có công suất 70-80 ki lô gam củi/giờ, tiêu thụ điện 6-7 kW/giờ. Cứ 1,05 ki lô gam trấu thì cho ra 1 ki lô gam củi trấu. Củi trấu có đường kính 73 mi li mét, dài từ 0,5-1 mét. Cứ dài 21 cen ti mét thì nặng 1 ki lô gam. Một ki lô gam củi trấu nấu được bữa ăn cho bốn người.

Kỹ sư Phong cho biết, củi trấu cháy lâu hơn trấu hoặc than đá. Củi trấu có thể nấu bất cứ món ăn nào, kể cả nướng. Củi trấu rất “dễ tính”, có thể sử dụng cho lò trấu truyền thống, cà ràng, bếp than, bếp than đá… Khi nấu, người ta chặt củi trấu thành miếng dày khoảng 3 mi li mét.

Anh Trần Thành Chắc (ấp Hòa Đức, xã Hòa An), người đã sử dụng củi trấu do trung tâm “tiếp thị”, cười vui nói củi trấu rất dễ nhúm, bắt lửa nhạy như nhúm vỏ dừa. “Ngon” nhất là củi trấu nhúm không có khói, khi cháy thì cháy hết, không lãng phí chút nào. Điều đáng quan tâm là củi trấu có mùi dễ chịu, nếu không muốn nói là “thơm”. Anh bảo sẽ mua củi trấu cho gia đình sử dụng. Các hộ quanh trung tâm sau khi sử dụng củi trấu đều rất hài lòng.

Tuy nhiên, sau đó chẳng thấy hộ nào mua sử dụng. Đó cũng là điều dễ hiểu. Giá dầu lửa, giá gas, giá than đá đang ngày càng leo thang nhưng chúng chẳng ảnh hưởng mấy đến việc dùng chất đốt của đa số người dân địa phương. Lý do là họ sử dụng “củi vườn” vốn ê hề khắp nơi, chịu khó đi “bẻ” một lát là đủ dùng.

Kỹ sư Phong cho biết, từ khi đi vào hoạt động tới nay, đã có nhiều người từ Tây Nguyên, miền Đông Nam bộ tìm đến mua củi trấu về sấy bột khoai mì. Ông Trường (đường Nguyễn Văn Cừ, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) mua 5-6 tấn/ngày cũng để sấy bột. Nhưng ông Trường chê giá 1 ki lô gam củi trấu 1.000 đồng là cao. Kỹ sư Phong cũng đồng ý như vậy và đưa ra con số: trấu từ nhà máy xay xát chở về trung tâm giá thành là 200 đồng/ki lô gam, tiền điện và tiền công lao động là 300 đồng/ki lô gam củi.

Kỹ sư Phong phân trần củi trấu là đề tài nghiên cứu bước đầu, giá cũng chỉ mới tính thử. Trung tâm sẽ chuyển giao công nghệ này đến từng hộ nông dân có nhu cầu. Nhưng điều quan trọng là khuyến khích các nhà máy xay xát mua máy về ép trấu thành củi, vừa giải quyết trấu chất cao như núi vừa kiếm thêm lợi nhuận từ củi trấu. Khi đó giá thành củi trấu sẽ hạ xuống nhiều. Và củi trấu sẽ đến thành thị, giúp người dân tiết kiệm ngân sách chi tiêu gia đình, quan trọng nhất là giảm độc hại cho các hộ sử dụng than đá.

Lục bình

Loài thủy thảo này trước đây là vấn nạn đối với ghe xuồng lưu thông trên kinh rạch. Nhiều năm qua, lục bình được sản xuất thành hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu nhưng không nhiều. Bây giờ, với dự án của trung tâm, lục bình đã “hóa kiếp” thành một loại thủy sinh có giá trị kinh tế nhiều mặt. Anh Nguyễn Văn Vũ, nhân viên quản lý điện tại trung tâm cho biết máy ép củi trấu được lấy điện từ lục bình.

Anh Vũ cho biết lục bình tươi mua 120 đồng/ki lô gam, cắt rễ, thân và lá đưa vô máy cắt (công suất 5 tấn/giờ) rồi chuyển vào máy ép, nước chảy vào hầm ủ biogas (công suất 2 tấn/giờ). Nước thải từ hầm lên men (công suất 450 mét khối) sinh khí. Khí được đưa vào bể chứa, dùng để chạy máy phát điện, chạy động cơ (máy ép trấu, máy bơm nước) và đun nấu. Nước thải từ hầm chứa khí dùng nuôi thủy sản.

Trung tâm có 2.000 mét vuông diện tích ao nuôi cá sặt rằn, cá hường. Nhờ nước thải có độ pH 2,5, tái tạo năng lượng rất tốt nên nước nhiễm phèn mặn cao ở đây đã được “hóa giải”. Rễ lục bình ủ compost (với bã mía và phân heo) nuôi trùn rất tốt. Thân và lá lục bình nén thành bánh, ủ meo nấm rơm. Tuy nhiên đây mới chỉ là thử nghiệm của trung tâm.

Với 2 cán bộ kỹ thuật và 7 công nhân, lại phải cáng đáng nhiều công việc, trung tâm đã đạt được thành công bước đầu là rất đáng quý. Hy vọng, trong tương lai củi trấu sẽ là chất đốt phổ biến trong cộng đồng, sản phẩm từ lục bình sẽ phát triển, các loại rác này sẽ thành tiền.

PHÙ SA LỘC

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới