Thứ Hai, 18/10/2021, 20:26
29 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Cần một hành lang pháp lý cho tập đoàn

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Cần một hành lang pháp lý cho tập đoàn

Ông Trần Tiến Cường nói rằng nhà nước cần quy định rõ cơ chế giám sát với nguồn vốn chủ sở hữu nhà nước tại các TĐKTNN

(TBKTSG Online) – Bản dự thảo nghị định về tổ chức, hoạt động và giám sát đối với tập đoàn kinh tế nhà nước (TĐKTNN) được Bộ Kế hoạch – Đầu tư đưa ra lấy ý kiến vào cuối tuần trước tại Hà Nội đã gặp phải nhiều phản ứng của lãnh đạo một số tập đoàn.

Các vị lãnh đạo này cho rằng bản dự thảo quá phức tạp và kiềm chế sự phát triển của các TĐKTNN, thậm chí đẩy lùi hoạt động của các tập đoàn trở lại theo Luật Doanh nghiệp nhà nước trước đây.

Xung quanh vấn đề này, Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online đã có cuộc trao đổi với ông Trần Tiến Cường, Trưởng ban Nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương), là một trong số những người chấp bút cho bản dự thảo.

Ông Cường khẳng định, dự thảo nghị định nói trên nhằm tạo hành lang pháp lý chính thức hơn, hướng dẫn cụ thể hơn trong thẩm quyền của Nhà nước, tạo điều kiện cho các TĐKTNN đang thí điểm có cơ sở để vận dụng trong điều hành doanh nghiệp. Có quy định không chỉ là hướng dẫn mà còn là thực hiện quyền chủ sở hữu nhà nước tại tập đoàn, đảm bảo thực hiện đúng thẩm quyền, bảo vệ quyền lợi chính đáng của chủ sở hữu nhà nước, khẳng định sự tách bạch vai trò chủ chủ sở hữu nhà nước. Đồng thời, các cơ quan nhà nước làm rõ được chức trách của mình, làm sao để hoạt động của TĐKTNN tự chủ nhưng không lẫn lộn với chức năng quản lý nhà nước…

Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online: Vướng mắc lớn nhất trong quá trình viết dự thảo nghị định là gì, thưa ông?

Ông Trần Tiến Cường: Chỉ là những vấn đề mang tính kỹ thuật. Ví dụ, tiêu chí về công ty mẹ, quy mô vốn hiện nay là bao nhiêu để bảo đảm đủ nguồn lực cho các tập đoàn hoạt động, phát triển. Những quy định hướng dẫn bên trong như quyền giám sát của chủ sở hữu nhà nước làm sao phù hợp với quy định của pháp luật. Đó là những điểm cần rà soát, xin ý kiến. Những ngành nghề kinh doanh chính mới chỉ là dự thảo, cần phải xem xét, đánh giá thêm, làm sao thuộc lĩnh vực, theo tiêu chí nhà nước quản lý, đặc biệt là những ngành nghề chủ chốt.

Tiêu chí để đưa ra danh mục ngành nghề chính?

Xin nhắc lại, đây mới chỉ là dự thảo. Chúng tôi đang đưa ra một vài tiêu chí dự kiến. Đầu tiên, ngành nghề đó phải nằm trong danh mục ngành nghề mà 8 TĐKTNN đang thí điểm. Sau đó là phải dựa trên tiêu chí là nghị định này áp dụng đối với TĐKTNN hoạt động trong lĩnh vưc ngành nghề quan trọng, đảm bảo chiến lược kinh tế quốc gia, trong những lĩnh vực an ninh kinh tế quốc gia. Có thể phải xem xét đến loại ngành nghề có hướng phát triển lớn, cạnh tranh lớn, lôi cuốn các ngành nghề khác cùng phát triển theo. 

Nhiều lãnh đạo TĐKTNN phát biểu rằng cần phải tạo điều kiện hơn nữa cho các tập đoàn phát triển. Siết lại hoạt động TĐKTNN thông qua nghị định có thể đưa TĐKTNN về xu hướng hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhà nước trước đây?

Đó là hiểu nhầm. Nghị định này hoàn toàn không kiềm chế doanh nghiệp mà hướng dẫn trong thẩm quyền chủ sở hữu nhà nước được pháp luật quy định. Ai là đại diện chủ sở hữu, thực hiện quyền gì, không chồng chéo việc giám sát và sở hữu như trước nữa.

Nói khác đi, thực chất, đây là cụ thể hóa quyền chủ sở hữu đối với các doanh nghiệp để thực hiện đúng pháp luật. Những vấn đề giám sát, quản lý hoàn toàn trên cơ sở pháp luật, cái gì liên quan đến thẩm quyền của các doanh nghiệp thì doanh nghiệp tự quyết định, chủ sở hữu nhà nước chỉ giám sát việc thực hiện, không quyết định thay doanh nghiệp.

Các TĐKTNN cho rằng, họ có quyền đầu tư bất cứ lĩnh vực gì có thể mang lại lợi nhuận, miễn là không vi phạm pháp luật?  

Một pháp nhân hoạt động theo Luật Doanh nghiệp được đăng ký kinh doanh những gì nhà nước không cấm. Nhưng đây là doanh nghiệp nhà nước, lại là những tập đoàn kinh tế chủ chốt thì vai trò chủ sở hữu nhà nước phải có trong việc quyết định những ngành nghề kinh doanh chính mà pháp luật quy định. Cái đó không có gì mâu thuẫn.

Kinh doanh ngoài ngành, không liên quan đến lĩnh vực kinh doanh chính, ví dụ đầu tư vào bất động sản, ngân hàng như một số TĐKTNN tiến hành trong thời gian qua thì có sai với pháp luật hiện hành không, thưa ông?

Hiện nay, nhà nước chưa có quy định cụ thể. Tuy nhiên, dự thảo sẽ đưa ra những điểm hướng dẫn quyền của chủ sở hữu nhà nước trong việc quyết định ngành nghề chính và ngành nghề có liên quan.

Hiện tại thì có những vấn đề chưa kết luận đúng hay sai vì mô hình tập đoàn hoạt động suốt thời gian qua ở dạng thí điểm, phải có rút kinh nghiệm. Sau khi nghị định được ban hành, sẽ có chỉ dẫn rõ ràng hơn, từ quyền của doanh nghiệp đến quyền của nhà nước, quan niệm về ngành nghề chính, ngành nghề liên quan như thế nào, về quản lý, điều hành nội bộ ở tập đoàn.

Theo ông, với một văn bản pháp luật tầm nghị định, liệu đã đủ hành lang pháp lý để điều hành hoạt động của các TĐKTNN hay chưa? Nhất là sau tháng 7-2010, tất cả các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), TĐKTNN 100% vốn nhà nước đều phải chuyển về hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên theo Luật Doanh nghiệp?

Tất nhiên là cần có một số văn bản pháp luật khác bổ sung để hướng dẫn quyền của chủ sở hữu nhà nước. Hiện quyền này được quy định rải rác ở các văn bản khác nhau. Ví dụ như trong Luật Doanh nghiệp có phần quản lý vốn nhà nước ở các doanh nghiệp đã cổ phần hóa. Những quy định đó, sau khi Luật Doanh nghiệp nhà nước hết hiệu lực, phải có văn bản hướng dẫn, đảm bảo bất kỳ chủ sở hữu nào cũng quan tâm đến quyền của mình, nhưng phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp sử dụng đồng vốn của mình hiệu quả, tránh tình trạng lúc buông lỏng, khi siết chặt quá. Tức là nhà nước ban hành các hành lang pháp lý để TĐKTNN hoạt động có hiệu quả, tăng sức cạnh tranh hơn trước chứ không kiềm chế sức phát triển của họ.

Xin cảm ơn ông!

NGỌC LAN (thực hiện)

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới