Thứ Năm, 29/09/2022, 00:33
25 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Eurobond: giải pháp cho cuộc khủng hoảng nợ châu Âu

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Eurobond: giải pháp cho cuộc khủng hoảng nợ châu Âu

Thái Bình

Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy (trái) và Thủ tướng Đức Angela Merkel trong hội nghị ngày thứ Ba 15-8 đã không thảo luận vấn đề eurobond. Ảnh: Bloomberg.

(TBKTSG) – Cuộc khủng hoảng nợ của khu vực đồng euro (eurozone) đã lan từ các quốc gia “ngoại vi” sang các nền kinh tế “cốt lõi”, buộc các nhà lãnh đạo châu Âu phải xem xét nghiêm túc một giải pháp mà trước đây họ cực lực bác bỏ: phát hành trái phiếu chung của toàn khối, gọi là eurobond, thay cho trái phiếu chính phủ của từng nước. Tuy nhiên, chung quanh ý tưởng eurobond đang dấy lên một cuộc tranh luận rộng rãi và sôi nổi, có người cho đây là lời giải cho bài toán nợ châu Âu, song có người phản bác mạnh mẽ.

Ý tưởng về eurobond – loại trái phiếu được chính phủ tất cả các nước thành viên eurozone hậu thuẫn – đã xuất hiện từ năm ngoái, trên cơ sở triết lý rằng với tư cách một khối tiền tệ, eurozone phải chịu trách nhiệm chung về nợ nần của các quốc gia thành viên. Khi nhà đầu tư bắt đầu mất niềm tin vào khả năng thanh toán nợ của chính phủ các nước Hy Lạp, Ireland, rồi Bồ Đào Nha và mới đây là Tây Ban Nha và Ý, nhiều nhà phân tích cho rằng, eurobond là phương thức duy nhất để kiềm chế cuộc khủng hoảng nợ công và cứu eurozone khỏi sụp đổ.

Những người ủng hộ nói rằng, eurobond sẽ được giới đầu tư coi như một kênh đầu tư tuyệt đối an toàn, có thể cạnh tranh thị phần với trái phiếu Chính phủ Mỹ. Nền kinh tế eurozone, với tổng sản lượng hàng năm 13.000 tỉ đô la, gần bằng Mỹ nhưng tỷ lệ thâm hụt ngân sách chỉ vào khoảng 4,4% GDP và tổng nợ công khoảng 87% GDP, tỏ ra khỏe mạnh hơn kinh tế Mỹ với tỷ lệ thâm hụt ngân sách trên 10% GDP và nợ công lên tới 99% GDP, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ quốc tế. Sức khỏe của eurozone so với Mỹ sẽ giúp cho eurobond có tính thanh khoản cao và an toàn không kém trái phiếu chính phủ Mỹ.

Nhờ tính an toàn này, eurobond sẽ giúp các thành viên yếu trong eurozone vì họ sẽ được vay vốn với lãi suất thấp hơn so với khi họ tự phát hành trái phiếu ra thị trường tài chính.

Ý tưởng về eurobond cũng đang dần giành được sự ủng hộ của các nhà kinh tế học và chuyên gia tài chính. Tỉ phú đầu tư nổi tiếng thế giới, George Soros, chẳng hạn, coi việc phát hành eurobond là một phương cách cần kíp trước mắt để ngăn ngừa chi phí vay mượn của Ý và Tây Ban Nha tăng lên quá cao đến mức các nước này bị vỡ nợ – một sự kiện khiến cho khối eurozone có thể bị tan rã. Những số liệu mà Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) công bố hôm thứ Hai 14-8 cho thấy, để kéo chi phí vay vốn của Ý và Tây Ban Nha từ mức trên 6% xuống mức 4,94%, tuần trước ECB đã phải bỏ ra 22 tỉ euro can thiệp vào thị trường trái phiếu – một cái giá quá mắc vì trong suốt 15 tháng trước đó, ngân hàng này chỉ phải bỏ ra 74 tỉ euro để mua trái phiếu của Hy Lạp, Ireland và Bồ Đào Nha.

Tuy nhiên, các phương thuốc quen thuộc đối phó với khủng hoảng như cắt giảm thâm hụt ngân sách quốc gia và tung tiền cứu nguy đã không phục hồi được lòng tin của thị trường vào khối eurozone, thể hiện trong việc nhà đầu tư bán tháo trái phiếu chính phủ Ý hoặc cổ phiếu của một ngân hàng lớn nhất nước Pháp. Các nhà hoạch định chính sách lo ngại rằng, nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục lan rộng, ECB không thể tiếp tục mua trái phiếu các nước thành viên ốm yếu, họ buộc phải lựa chọn giữa hai khả năng: hoặc giải thể eurozone hoặc tiến tới một liên minh tài khóa toàn diện mà nội dung là thiết lập một cơ chế điều hành trung ương để quản lý các chính sách thuế và chi tiêu của từng quốc gia thành viên, gia tăng sự trợ giúp của các nước giàu cho các nước nghèo và cùng đứng ra vay tiền trên thị trường thông qua việc phát hành một loại trái phiếu chung.

Cho tới nay, một sự cải tổ toàn diện và sâu rộng như vậy chưa hề được bàn bạc trong khối eurozone. Các chính trị gia Đức và các nước Bắc Âu luôn phản đối ý tưởng này vì cho rằng nó vi phạm lý tưởng của châu Âu trong đó các quốc gia liên minh với nhau nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm về các vấn đề tài khóa riêng. Trong cuộc họp thượng đỉnh Pháp-Đức hôm thứ Ba (15-8) lãnh đạo hai nền kinh tế mạnh nhất châu Âu cũng không đề cập tới vấn đề eurobond song nhiều nhà phân tích nói rằng họ sẽ không có lựa chọn nào khác. Thủ tướng Đức Angela Merkel hôm thứ Hai nhắc lại sự phản đối của bà đối với ý tưởng eurobond. “Eurobond không phải là giải pháp đúng trong quá khứ và bây giờ cũng không đúng”, phát ngôn viên của bà Merkel, ông Steffen Seibert tường thuật lại với báo chí.

Trên báo Der Spiegel hồi cuối tuần, Bộ trưởng Tài chính Đức Wolfgang Schauble cảnh báo các thành viên eurozone cần phải “hội nhập” các chính sách kinh tế quốc gia của họ, và chừng nào mỗi nước còn theo đuổi các chính sách tài khóa riêng thì đừng nghĩ tới việc cùng nhau vay mượn tiền thông qua việc phát hành eurobond. Theo ông Schauble, việc mỗi nước phát hành trái phiếu riêng, với biểu lãi suất cao thấp khác nhau, cũng là điều cần thiết, để “khích lệ và trừng phạt, để áp đặt chính sách tài khóa vững chắc”. “Không có một sự vững chắc như vậy thì không có nền tảng cho một đồng tiền chung”, ông Schauble nói.

Theo giới phân tích, đằng sau sự phản đối eurobond của các nhà lãnh đạo Đức là nỗi lo rằng, nếu tiến tới một liên minh tài khóa toàn diện thì các nước giàu như Đức sẽ phải nâng đỡ cho các nước nghèo và quản lý kém – một triển vọng mà chắc chắn cử tri Đức sẽ phản đối mạnh mẽ. Thêm vào đó, trái phiếu chính phủ Đức hiện được giới đầu tư coi là an toàn nhất trong khối eurozone, lợi suất thấp nhất và được dùng làm điểm chuẩn để ấn định lợi suất các loại trái phiếu chính phủ khác. Nếu cùng đứng ra vay tiền với các nền kinh tế yếu, Đức chắc chắn sẽ phải chịu lãi suất cao hơn hiện nay và thay vì bảo vệ đồng euro, điều đó có thể dẫn tới sự tan rã của liên minh tiền tệ.

Chính vì thế, một số nhà phân tích cho rằng, eurobond chẳng những sẽ không thể giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính hiện thời mà còn có thể tạo ra những căng thẳng về chính trị không thể dung hòa nổi. Theo Thomas Mayer, nhà kinh tế chính của Ngân hàng Deutsche Bank, “eurobond không phải là giải pháp cấp thời, không thể thực hiện trong ngắn hạn cho nên trước mắt ECB phải đóng vai trò chính trong việc trấn an thị trường tài chính và khôi phục niềm tin của nhà đầu tư để đưa khối eurozone ra khỏi khủng hoảng nợ”.

Eurobond có thể là giải pháp không hoàn hảo, song trong tình hình hiện nay ở châu Âu, khó có thể kỳ vọng các nhà lãnh đạo chính trị sớm đồng thuận được một phương thuốc hữu hiệu để thoát ra khỏi khủng hoảng vừa duy trì được sự thống nhất của khối eurozone.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới