Thứ Bảy, 20/07/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Hoạch định chiến lược thời lạm phát

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Hoạch định chiến lược thời lạm phát

Trong bối cảnh hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang đứng trước hai sự lựa chọn mang tính đánh đổi: tăng giá hoặc tăng thị phần – Ảnh: Lê Toàn

(TBKTSG) – Liệu có nên tăng giá trong bối cảnh hiện nay; công ty tôi có nên tiếp tục đầu tư mở rộng như những năm trước; nên cắt giảm hay tăng cường tiếp thị, quảng cáo…? Đứng trước những bài toán mang tính đánh đổi giữa thị phần, doanh thu hay lợi nhuận, doanh nghiệp tự hỏi ai có thể giúp họ trả lời các câu hỏi trên.

>> Hành động mùa thử lửa

>> Tái cấu trúc: việc cần làm ngay!

Khó khăn đến từ nhiều phía

Ông Trần Minh Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TTT, cho biết sáu tháng đầu năm 2008, công ty ông, chuyên về trang trí nội thất cao cấp, chưa thấy khó khăn gì nhiều nhưng ông cũng dự báo sáu tháng cuối năm tình hình sẽ khác. “Hiện nay TTT vẫn còn bị quá tải bởi đơn đặt hàng nhưng với thị trường xây dựng đang chững lại, không biết tương lai sẽ như thế nào”, ông nói.

Ông Võ Quốc Thắng, Tổng giám đốc Công ty Gạch Đồng Tâm cũng có suy nghĩ tương tự. Chuyện ở TTT và Đồng Tâm khá dễ hiểu.

Theo Tổng cục Thống kê, sáu tháng đầu năm nay, ngành xây dựng chỉ đạt mức tăng trưởng 0,9% so với sáu tháng đầu năm 2007. Điều đáng chú ý là ngành này vẫn còn đạt mức tăng trưởng 3,3% trong quí 1-2008, dù là mức tăng rất khiêm tốn so với những năm trước. Điều đó có nghĩa những tháng còn lại tăng trưởng của ngành này có thể sẽ ở mức thấp, thậm chí tăng trưởng âm.

Thế nhưng vì TTT và Đồng Tâm tham gia vào những công đoạn hoàn thiện nên khó khăn của họ có độ trễ so với các công đoạn khác của ngành xây dựng. Đối với nhiều doanh nghiệp hiện nay, câu hỏi đầu tiên là khó khăn hiện tại của nền kinh tế có tác động như thế nào lên hoạt động kinh doanh của họ.

Ông Phạm Phú Ngọc Trai, Tổng giám đốc Pepsico Đông Dương, đã trích nghiên cứu của ACNielsen về tác động của cuộc khủng hoảng tài chính Đông Nam Á vào cuối thập niên 1990 lên các công ty Thái Lan để đưa ra một công cụ giúp doanh nghiệp trả lời câu hỏi này. Doanh nghiệp, nhất là các công ty bán lẻ, cần xác định hai yếu tố: mức co giãn về giá và tác động của kinh tế vĩ mô lên hàng hóa và dịch vụ của mình để tìm ra chiến lược thích hợp.

Mức co giãn về giá (price elasticity – PE) là nhìn từ góc độ người tiêu dùng, xem thử mặt hàng đang đề cập có được người tiêu dùng tiếp tục bỏ tiền ra mua khi giá tăng. Mức co giãn về giá càng cao, người tiêu dùng càng nhạy cảm với sự thay đổi về giá (kinh tế khó khăn, hàng tiêu dùng xa xỉ mà tăng giá chắc chắn sẽ ít người mua hơn); ngược lại mức này thấp, có nghĩa giá tăng không tác động gì nhiều đến mức cầu (thuốc tây, gạo, chẳng hạn).

Với mức độ tác động của khó khăn kinh tế lên từng mặt hàng thì có thể xác định qua các con số tăng trưởng tương quan với tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm trước (ví dụ sữa đặc có đường ít chịu tác động trong khi rõ ràng xe hơi, căn hộ cao cấp chịu nhiều tác động). Cũng cần tính toán xem tác động đó là ngay tức thì hay có độ trễ, ngắn hạn hay kéo dài, nhiều hay ít.

Ô 1: Với mặt hàng loại này, nên khuyến mãi mạnh về giá để tăng doanh số.

Ô 2: Duy trì mức giá cạnh tranh so với đối thủ để giảm mức sụt giảm doanh số do tác động kinh tế.

Ô 3: Có thể cân nhắc việc tăng giá để tăng biên lợi nhuận, nhất là với các mặt hàng không chịu tác động kinh tế.

Ô 4: Nên khuyến mãi mạnh bắng các biện pháp không liên quan đến giá để giảm đến mức tối thiểu sự tụt giảm doanh thu và doanh số.

Doanh nghiệp có thể nghiên cứu biểu đồ tương quan giữa hai yếu tố nói trên để xác định sản phẩm của mình đang ở đâu và nên có chiến lược như thế nào (xem bảng).

Nhìn chung, với doanh nghiệp trong nước, khó khăn hiện nay đến từ các yếu tố: lạm phát, lãi suất vay vốn và tỷ giá. Mỗi doanh nghiệp phải tự mình tính toán các phương án lạm phát, lãi suất và tỷ giá khác nhau cũng như tác động của từng phương án đến hoạt động của mình.

Lãi suất vay vốn hiện ở mức trên 20% chắc chắn sẽ tác động mạnh đến những doanh nghiệp có tỷ lệ vốn vay trên vốn chủ sở hữu cao nên phải tính toán sao cho doanh nghiệp không rơi vào tình huống cạn kiệt dòng tiền, không trả được lãi vay trong khi các chỉ số tài chính khác vẫn đang rất lành mạnh. Doanh nghiệp nhập khẩu phải liên tục theo dõi và dự báo tỷ giá để có thể điều chỉnh giá bán phù hợp với tình hình thị trường…

Chính vì thế những điều chỉnh chính sách vĩ mô phải được theo dõi chặt chẽ: tăng trưởng GDP đang được dự báo sẽ thấp hơn năm ngoái nhiều, do đó không thể kỳ vọng một mức tăng trưởng quá cao cho doanh nghiệp của mình và cũng không thể đầu tư phát triển không cần thiết, không đúng lúc.

Tăng trưởng tín dụng sẽ ở mức tối đa 30% cho cả năm nay; doanh nghiệp nên làm việc với ngân hàng của mình ngay từ bây giờ để xác định mức vay khả dĩ cho những tháng cuối năm.

Xác định ưu tiên

Tất cả những tính toán nói trên suy cho cùng cũng nhằm giúp doanh nghiệp xác định ưu tiên trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Mỗi doanh nghiệp, trong từng thời kỳ đều có những chỉ tiêu chính yếu muốn nhắm đến (key performance indicator – KPI). Vấn đề là với những biến số đã tính toán ở trên, doanh nghiệp nên ưu tiên cho chỉ tiêu nào, giảm tầm quan trọng của chỉ tiêu nào để hạn chế rủi ro, cả trong ngắn hạn và dài hạn.

Với Pepsico, chẳng hạn, ông Phạm Phú Ngọc Trai cho biết thứ tự ưu tiên hiện nay là: thị phần trước tiên, lời lỗ thứ hai, sau đó mới đến doanh thu và cuối cùng là doanh số.

Ông lập luận khó khăn hiện nay là khó khăn chung nên doanh số của toàn ngành nước giải khát sẽ giảm; cho dù có duy trì doanh số thì tiền thu về sau khi loại trừ yếu tố lạm phát và tỷ giá chắc chắn cũng giảm. Nhưng cạnh tranh giữa các đối thủ trong ngành cũng phải duy trì cho nên ưu tiên số một của công ty ông là giữ vững hay nhân dịp này gia tăng thị phần.

Với doanh nghiệp khác, thứ tự ưu tiên có thể khác vì, giả thử sản phẩm của họ không chịu nhiều tác động từ tình hình kinh tế, biết đâu nhân dịp này họ sẽ muốn tăng doanh số và nhắm đến mức lợi nhuận cao hơn. Việc xác định ưu tiên này sẽ có tác động mạnh lên chiến lược của doanh nghiệp và giúp họ trả lời những câu hỏi mà không ai ngoài họ có thể trả lời một cách chính xác: liệu có nên tăng giá trong bối cảnh hiện nay; công ty tôi có nên tiếp tục đầu tư mở rộng như những năm trước; nên cắt giảm hay tăng cường tiếp thị, quảng cáo…?

Việc xác định ưu tiên chỉ tiêu chính yếu sẽ có tác động mạnh lên chiến lược của doanh nghiệp và giúp họ trả lời những câu hỏi mà không ai ngoài họ có thể trả lời một cách chính xác.

Chiến lược giá và câu chuyện tiết kiệm

Cho dù đã xác định được ưu tiên, không doanh nghiệp nào có thể thờ ơ trước những khó khăn mang tính đánh đổi. Chỉ mới tăng giá một chút thôi, nhiều doanh nghiệp cho biết, doanh số của họ giảm sút nhanh chóng. Không tăng giá thì duy trì được doanh số nhưng lợi nhuận thật ngày càng teo tóp.

Trong bối cảnh đó, cách tốt nhất và an toàn nhất là tiết kiệm triệt để nhằm giảm chi phí. Tuy nhiên, trước khi tính toán cắt giảm chi tiêu, điều hầu như mọi doanh nghiệp đều đồng tình là không thể cắt giảm lương của nhân viên. Cùng lắm thì phải cho nghỉ việc một số nhân sự không cần thiết và tăng lương cho những người còn lại để bù vào mức trượt giá. Đây cũng là dịp vạch chiến lược sử dụng con người lâu dài để tạo sự gắn bó bằng cách chăm lo thật sự cho nhân viên, có thể bằng cổ phiếu hay các lợi ích ngoài lương khác.

Cắt giảm chi phí không chỉ giới hạn vào những động tác dễ thấy như chuyển từ vé máy bay hạng thương gia xuống hạng thường, từ khách sạn 5 sao xuống khách sạn 3 sao… Nó phải bao quát toàn bộ quy trình sản xuất để tìm ra những cải tiến tối ưu nhắm đến sự cân bằng về chất lượng, giá thành và doanh số cao.

Và chính ở đây, chỉ tiêu ưu tiên đã xác định ở trên sẽ giúp doanh nghiệp tìm ra những biện pháp tiết giảm chi phí rất căn bản. Ví dụ khi đã xác định ưu tiên là duy trì thị phần chứ không phải là doanh số, doanh nghiệp có thể ngồi lại với các đối thủ chính và cùng nhau bàn bạc để cùng cắt giảm chi phí marketing. Hay để hạn chế rủi ro về tỷ giá, một doanh nghiệp nhập khẩu có thể giảm giá mạnh để bán hàng nhanh đồng thời với việc ký hợp đồng hoán đổi ngoại tệ.

CẨM NHUNG



BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới