Thứ Tư, 1/12/2021, 10:48
29 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Khúc ngoặt nhận thức tài chính

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Khúc ngoặt nhận thức tài chính

Nhận thức về tài chính người dân đang tăng. Đó là thời cơ để các ngân hàng, công ty tài chính, chứng khoán nâng sức cạnh tranh – Ảnh: Lê Toàn

(TBKTSG) – Đầu tháng này các ngân hàng đã quyết định không thu phí rút tiền mặt từ máy ATM (trừ thẻ tín dụng quốc tế Visa, MasterCard, American Express…).

Chỉ 1.000 đồng phí/lần rút tiền mới đầu tưởng là nhỏ, nhưng tính ra lại lớn và đắt. Đắt bởi chủ thẻ ở Việt Nam chưa thể sử dụng thẻ như chức năng chính của nó là dùng thanh toán thay tiền mặt, mà chủ yếu để rút tiền.

Ở các nước, thẻ tín dụng phổ biến và tiện dụng. Người ta có thể dùng thẻ để trả tiền ở bất cứ chỗ nào có bán hàng hóa, dịch vụ. Có những tiệm ăn, cửa hàng nếu bạn trả bằng tiền mặt, người bán còn ngạc nhiên nữa. Đổ xăng sau sáu giờ chiều mà không có thẻ tín dụng, coi như thua, nhất là mùa hè khi người người đi nghỉ, nhà nhà đi du lịch. Hãn hữu lắm, người ta mới rút tiền mặt từ thẻ vì phí cao, từ 2-4% giá trị số tiền rút/lần.

Ở ta ngược lại, không ít điểm cung cấp dịch vụ, bán hàng chỉ chấp nhận thanh toán thẻ quốc tế, đã vậy lại còn tính thêm phí chừng 2%. Một thời khách du lịch kêu quá, các ngân hàng kiểm tra gắt gao, các đại lý chấp nhận thanh toán bằng thẻ mới ngưng thu phí. Còn thanh toán bằng thẻ nội địa lại càng chưa phổ biến, dù địa điểm được các ngân hàng trang bị máy cà thẻ tăng vọt.

Một số ngân hàng đến tận giờ vẫn phải “chăm sóc” nhân viên các siêu thị, trung tâm thương mại để họ chấp nhận thẻ. Nói thế để thấy dịch vụ ngân hàng không phải cứ tung ra là bán được. Nó phụ thuộc vào tốc độ thay đổi thói quen và điều kiện công nghệ hỗ trợ cho sự thay đổi ấy.

Hơn nữa người tiêu dùng cần có thời gian để sản phẩm dịch vụ mới ngấm vào nhận thức, biến thành nhu cầu sử dụng. Trước đó, họ cần phải hiểu nội dung sản phẩm là gì? Có ích lợi ra sao? Ảnh hưởng thế nào đến họ?

Năm ngoái thôi, đề cập đến lãi suất liên ngân hàng, lãi suất qua đêm, ngày, tuần, đến tỷ giá… chắc ít doanh nghiệp để ý, nói chi đến khách hàng cá nhân. Tuy nhiên 4-5 tháng trở lại đây thì khác rồi. Sáng ra đọc báo mà thấy lãi suất liên ngân hàng tăng, là các doanh nghiệp biết nó tác động đến họ ở mức nào.

“Điều tôi tìm kiếm đầu tiên khi mở báo ra hàng ngày bây giờ là lãi suất, tỷ giá và giá dầu quốc tế” – tổng giám đốc một công ty xuất nhập khẩu tâm sự – “Thấy lãi suất liên ngân hàng xuống là mừng”.

Giới đầu tư chứng khoán cũng tỏ ra rành rẽ hơn. Khi được hỏi bao giờ quay lại mua cổ phiếu, một nhà đầu tư cá nhân dứt khoát: “Chỉ mua khi lãi suất cho vay tiền đồng của ngân hàng về lại mức 12%/năm”.

Khi những khái niệm tài chính, nghiệp vụ ngân hàng trở thành đại chúng, các ngân hàng tự nâng cấp, đáp ứng nhu cầu thị trường một cách linh hoạt và cạnh tranh. Gửi tiền siêu tốc 24 giờ, 48 giờ; tiết kiệm hỗn hợp tiền đồng – ngoại tệ ra đời; thấu chi chứng từ – giải ngân 24 giờ được áp dụng ở hầu hết các ngân hàng cổ phần. Ngay cả Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng năng động hơn hẳn.

Lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, chiết khấu, tỷ giá liên ngân hàng… được sử dụng, được cập nhật, điều chỉnh liên tục cho kịp với biến động cung cầu thị trường. Đã qua rồi cái thời tỷ giá liên ngân hàng được NHNN công bố hàng ngày nhưng cả tháng không thay đổi, lãi suất cơ bản đứng tại chỗ cả năm.

Mới năm ngoái năm kia, tỷ giá niêm yết giữa tiền đồng và các ngoại tệ khác của Vietcombank TPHCM còn được các đồng nghiệp tham khảo để quyết định tỷ giá của mình. Hiện nay các ngân hàng tự tính tỷ giá dựa trên giá công bố của NHNN, biên độ dao động và cung cầu nội bộ. Thế mới có chuyện tỷ giá mua bán ngoại tệ của Eximbank, ACB, Sacombank cạnh tranh hơn các ngân hàng quốc doanh, kể cả Vietcombank.

Nhưng cái gì dường như cũng có hai mặt. Sự phát triển về nhận thức tài chính ở những trình độ khác nhau cũng đưa tới những ứng xử khác nhau. Một số doanh nghiệp có lượng tiền mặt thu hàng ngày lớn đã nhanh chóng tận dụng các kẽ hở pháp quy để quay vòng vốn, tìm kiếm lợi nhuận nhanh.

Thị trường liên ngân hàng vốn là nơi hoạt động của các định chế tài chính, mấy tháng trước đã chứng kiến sự tham gia tấp nập của doanh nghiệp. Có công ty (cả tư nhân và quốc doanh) chào bán tiền đồng, ngoại tệ như ngân hàng. Sự tham gia của những đối tượng mới khiến cung cầu thị trường nhiều thời điểm trở nên méo mó. Thí dụ một công ty gửi 100 tỉ đồng không kỳ hạn ở ngân hàng, ngân hàng đem tiền đó cho vay có kỳ hạn. Những ngày sau lãi suất biến động, công ty rút vốn để đưa giao dịch trên thị trường liên ngân hàng, thế là ngân hàng nọ không kịp trở tay, thiếu thanh khoản lại chạy ra thị trường liên ngân hàng tìm nguồn bù đắp thiếu hụt.

Giả sử số tiền gửi càng lớn, thì ảnh hưởng tạo cung cầu giả tạo càng mạnh. Ở đây, tất nhiên phải xem xét trình độ quản trị rủi ro của ngân hàng, nhưng công tác quản lý của cơ quan chủ quản đang chậm hơn tốc độ thay đổi của thị trường.

Nhận thức về tài chính của người dân đang tăng. Đó là thời cơ để các ngân hàng, công ty tài chính, chứng khoán nâng sức cạnh tranh. Nhiều sản phẩm ngân hàng – tài chính mới sắp có mặt trên thị trường và không còn xa nữa, người tiêu dùng sẽ được làm quen với những sản phẩm phái sinh đa dạng, đặc biệt trong chứng khoán.

Câu chuyện còn lại là phổ cập những kiến thức tài chính đó trong trường học như thế nào. Ở nước ngoài, học sinh trung học chẳng những hiểu khái niệm thẻ tín dụng, tài khoản, bảo hiểm… mà còn xài chúng thành thạo nữa.

LƯU HẢO

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới