Thứ Sáu, 9/12/2022, 03:39
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo



Lá bùa bảo vệ rùa

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Lá bùa bảo vệ rùa

Quang Anh

Lá bùa bảo vệ rùa
Dãy dây xích inox bảo vệ bia tiến sĩ ở Văn Miếu đã được thay bằng một hàng rào sắt. Ảnh: QUANG ANH.

(TBKTSG) – Lâu rồi Hà Nội mới có cái Tết như năm nay. Trời nắng nồng nực và người ra đường đi lại hừng hực. Nhiều người ngạc nhiên: mùng một, mùng hai Tết mà có những phố tắc đường. Xe cộ nườm nượp như những ngày… chuẩn bị Tết. Không lẽ dân ngoại tỉnh không về quê bớt, hoặc giả người Hà Nội giờ đông vậy sao?

Có người trầm ngâm lý giải, năm vừa rồi kinh tế xuống thảm hại, dân tình không buồn đi đâu trong dịp Tết, thế là đổ hết ra đường, khiến các tụ điểm đông nghèn nghẹt. Thêm vào đó, làm ăn bết bát, tự dưng tâm lý cầu may xuất hiện, và vì thế các tụ điểm có yếu tố tâm linh được người người tìm đến, càng sớm càng tốt. Đông ngay từ chiều 30 Tết có lẽ phải nói tới Văn Miếu.

Kể cũng lạ, những năm gần đây, người ta tới Văn Miếu ngày càng nhiều, có lẽ công trình quốc học này đón tiếp lượng người đông không kém gì các “siêu” trung tâm vui chơi giải trí đủ mọi trò cỡ Royal City. Thậm chí có khi còn hơn, vì Văn Miếu thu hút cả kha khá du khách nước ngoài, vốn “không biết làm gì ở Hà Nội, sau khi đã thăm Bờ Hồ và Lăng Bác”.

Để thành “điểm nóng” như bây giờ, có lẽ “lò luyện đại học” đầu tiên của Việt Nam phải nhờ tới hai đặc sản độc đáo hình thành trong vài năm trở lại đây, dù gốc gác đã có từ lâu.

Từ phố ông đồ sang hồ ông đồ

Đặc sản thứ nhất hút khách tới Văn Miếu dịp đầu năm vốn đã từng được đề cập trong bài thơ nổi tiếng của Vũ Đình Liên: ông Đồ. Ban đầu là sự khởi xướng của một số câu lạc bộ thư pháp chịu khó hoạt động đều đặn trong khuôn viên Văn Miếu, năm này qua năm khác các sản phẩm mực tàu giấy đỏ ngày càng được tiêu thụ mạnh. Cũng dần dà, các ông đồ râu tóc mọc nhiều lên, ngày càng giống với hình ảnh “mỗi năm hoa đào nở, lại thấy ông đồ già” trong bài thơ quen thuộc. Người tới Văn Miếu, ban đầu còn bỡ ngỡ, rồi quen dần với “thú chơi” nghe tao nhã, “xin chữ đầu xuân”.

Năm nay, chuyện ông đồ trước Tết đã rôm rả bởi một lệnh cấm, đó là không cho phép các vị ngồi la liệt dọc bức tường bên hông Văn Miếu, mà mời vào một khu “shopping” được quy hoạch ven Hồ Văn đối diện. Nghe chừng quy định này khá hợp lý, để nhằm tránh tình trạng lộn xộn đông đúc dọc Văn Miếu trong những ngày cao điểm, nhất là khi con đường dọc mé hữu là lối rẽ chủ yếu vào cổng chính Văn Miếu. Con đường ấy vừa là khoảng lưu thông của từ phương tiện nhỏ như xe máy tới lớn như xe buýt chuyên chở du khách, vừa là một bãi đỗ xe quy mô các loại.

Dư luận vừa nghe đã nhao nhao, hoặc cho rằng quy định ảnh hưởng tiêu cực tới nét văn hóa đậm đà truyền thống, hoặc chỉ trích việc “quây” các ông đồ vào Hồ Văn nhằm mục đích kinh tế với mức giá những 5 triệu đồng cho một “sạp hàng”.
Không rõ vì sức nóng phản ứng của dư luận, hay sự thiếu vắng bộ máy thực thi quy định, như nhiều quy phạm pháp luật khác, “thị trường” xin chữ quanh Văn Miếu không có gì thay đổi(1). Người người vẫn tụ họp, và các gian hàng “chữ” không phép vẫn thản nhiên dựng dọc theo bức tường cũ, như mọi năm vẫn oằn mình gánh các loại đinh, móc treo tranh treo chữ.

Rốt cuộc, biện pháp hành chính xem chừng đã thua yếu tố thị trường: người mua chữ vẫn tiếp cận với “văn hóa chợ đuổi”, các nhà cung cấp thì tự dưng tạo nên một quang cảnh cạnh tranh có phần méo mó, người bán chữ bỏ giá thuê chỗ vài trăm ngàn một ngày mà không hề có “lợi thế cạnh tranh” nào. Còn cơ quan ban hành quy định, sau khi vài lần dạo quanh khiến “thị trường không chính thức” bê chõng vác chữ chạy(2), không rõ vì thông cảm với các ông đồ hay lý do nào khác, cũng đã bỏ qua.

Rốt cuộc, biện pháp hành chính xem chừng đã thua yếu tố thị trường: người mua chữ vẫn tiếp cận với “văn hóa chợ đuổi”, các nhà cung cấp thì tự dưng tạo nên một quang cảnh cạnh tranh có phần méo mó, người bán chữ bỏ giá thuê chỗ vài trăm ngàn một ngày mà không hề có “lợi thế cạnh tranh” nào.

“Lá bùa” bảo vệ rùa

Đặc sản thứ hai, chính là các bia tiến sĩ nổi tiếng trong Văn Miếu cùng với những chiếc đế sống động và nổi tiếng không kém, các chú rùa đá.

Vài năm trước, nơi đây từng bị đe dọa bởi một “tục lệ” không rõ bắt nguồn từ đâu: xoa đầu rùa và sờ bia tiến sĩ (lấy hên). Từ khi học hành thi cử lên ngôi, “tục” này càng ngày càng phát. Xuân hạ nhị kỳ, hàng bia đá cùng những chiếc đế rùa tha hồ bị làm phiền: hè thì cả trăm ngàn thí sinh thi đại học, xuân thì đủ khách thập phương cầu may ngày Tết. Chừng ấy bàn tay và mồ hôi người, người ta lo lắng chả mấy chốc thế hệ mai sau sẽ chỉ nhìn thấy bia tiến sĩ là những phiến đá trắng dựng đứng không có chữ nghĩa.

Công cuộc bảo vệ rùa và mấy chục tấm bia kể cũng gian nan. Ban đầu, chính những khách thăm xót ruột lên tiếng ngăn đám đông. Tất nhiên là vô ích. Sau đó, ban quản lý di tích dán vài tờ giấy kêu gọi “cấm viết, vẽ… ngồi” lên các di chỉ quý giá này. Không hiệu quả, thế là một dãy “xích” inox được dựng nên, cùng với các sinh viên tình nguyện đứng canh bia. Dù cũng từng bị phàn nàn về mặt thẩm mỹ vì dãy xích trắng không ăn nhập với cảnh quan, cách làm này bắt đầu phát huy tác dụng. Chỉ những ai quá say mê với “tục lệ sờ xoa” mới thi thoảng nhanh chân, lẹ tay để mà hoặc nhảy qua, hoặc luồn dưới dây xích sờ trộm các cụ rùa một cái.

Tới Tết Giáp Ngọ này, việc bảo vệ rùa và bia đá mới trở thành một quy định chắc chắn. Nói là chắc chắn, vì ngoài tấm biển kim loại đề rõ quy định cấm xâm phạm khu bia đá, chung quanh đó được bao quanh bởi một hàng rào sắt sơn nâu trông khá cổ kính.

Thế mới biết, chỉ để “xây” một quy định tương đối nhỏ, như lá bùa để bảo vệ rùa đá, cũng phải mất dăm bảy năm. Xây một hệ thống quy định pháp lý có hiệu lực trên bình diện rộng, có đủ “hạ tầng” và con người thực hiện, còn tốn thời gian hơn nhiều. Và sẽ tốn thời gian hơn, nếu chỉ nghĩ tới việc ra quy định mà chưa tổ chức được điều kiện phù hợp để thực thi.

(1) Xem thêm http://dantri.com.vn/xa-hoi/ha-noi-ong-do-van-tung-hoanh-o-duong-van-mieu-832527.htm
(2) Xem http://dantri.com.vn/xa-hoi/ha-noi-ong-do-cap-chu-bo-chay-tan-loan-khi-gap-cong-an-830814.htm

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới