Chủ Nhật, 3/07/2022, 09:43
29 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Lăn tăn lễ hội

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Lăn tăn lễ hội

Nguyễn Vĩnh Nguyên

(TBKTSG) – 1.Cuối thôn P có một cánh đồng bằng phẳng mấy ngày Tết tập trung đông đúc già trẻ lớn bé. Người ta đào một đám rẫy hình lòng chảo “kiểu đấu trường La Mã” hay “trường đấu bò Tây Ban Nha” và quây quần đông nghẹt. Các cặp bò được dắt ra. Đám thanh niên ngồi dưới gốc cây chia hai phe, bắt độ, đặt cược và sau đó lùa hai “đấu thủ bò” vào sân.

Bò được thúc no cỏ. Mấy ngày Tết nông nhàn nên con nào cũng sấn sổ thừa năng lượng, chỉ cần lùa lại gần nhau, sau vài động tác khích tướng xúc tác của “trọng tài” là xung trận ngay. Những tiếng cộp cộp ậm ọ vang lên. Bụi đất tung mù mịt. Trường đấu nhốn nháo. Có những cặp bò mải đấu, hung hăng vần nhau trên những đám rẫy rồi đuổi nhau chạy cả vào làng. Người xem chạy nháo nhác, la hét, cười đùa tán thưởng rộn ràng. Sau mỗi trận đấu, đám thanh niên chụm đầu lại chung chi cá cược.

Lạc quan tếu, có người nói, biết đâu mươi mười năm nữa địa phương sẽ biến những sân đấu bò cờ bạc tự phát này thành festival văn hóa địa phương?!

2. Tháng Giêng, đi tham dự các lễ hội mới (kiểu festival địa phương) đến các lễ hội truyền thống lâu đời, đâu đâu cũng thấy chiếu bạc bày công khai. Vậy mà, trong một số lễ hội, cờ bạc đã gắn với con đường hành hương. Kẻ đánh bạc xem chuyện thắng bạc, thắng cược trong các đám hội hè thế này là lộc trời, lộc thánh ban cho. Người ta không còn phân biệt được đâu là không gian thiêng liêng của hội hè dân gian và đâu là những thói xấu kém văn minh, cơ hội.

Chuyện người ta gieo tiền đầy gốc cây đa, chuyện xối tiền lẻ lên các tượng, các nơi thờ cúng linh thiêng trong các mùa lễ hội gần đây gia tăng. Nhìn vào đó có thể nhận ra một điều, không gian tâm linh đang có xu hướng dịch vụ hóa cao độ. Dịch vụ hóa ở đây có hai nghĩa: thứ nhất là chính nơi thờ tự đã biến thành điểm mua bán dịch vụ tâm linh cầu xin cúng quảy; thứ hai, chính người đến thăm viếng thờ cúng cũng mang theo cái tâm lý đi mua dịch vụ: xả đồng tiền nhỏ cho thần phật thì sẽ bắt đồng tiền lớn, thả con tép câu con tôm! Tâm lý thực dụng đó đang dần giết chết không khí hành hương, không gian lễ hội thuần chất, làm cho những chốn công cộng tâm linh trở nên tầm thường, thậm chí chụp giật chợ búa.

3. Phong trào các địa phương thi đua làm festival rộn ràng để giải ngân như hiện nay lại tạo ra cơ hội để những thứ phi truyền thống, giá trị ô tạp như cờ bạc, cá cược, khai thác dịch vụ du lịch phản nhân văn ký sinh, làm sai, giết chết ý nghĩa thực thụ của lễ hội đích thực vì sâu xa, đây là những hội hè gượng gạo, thiếu nền tảng lễ thức phong tục và sức đề kháng tâm linh. Hiện tượng làm lễ hội kiểu cờ đèn kèn trống theo trình độ tuyên truyền lạc hậu đang tiêu tốn cơ man nào ngân sách nhà nước, thuế của dân nhưng chỉ mang lại một lớp nghĩa rỗng, không đóng góp gì vào văn hóa.

Đau đớn nhất là chính những chốn biểu hiện đời sống tâm linh, văn hóa thì lại là nơi chúng ta phải chứng kiến cảnh con người bị bứng khỏi gốc rễ của lễ thức văn hóa, của một đời sống tinh thần, tâm linh lành mạnh.

Điều gì đang xảy ra?

Chắc chắn ai đó sẽ lại hồ đồ đổ lỗi cho thời kinh tế thị trường. Còn gì khác không, để nghĩ?

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới