Thứ Bảy, 23/10/2021, 08:14
25 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Một số giải pháp công nghệ phổ biến

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Một số giải pháp công nghệ phổ biến

Cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM phối hợp cùng các cơ quan ban ngành tái kiểm tra việc thu gom và xử lý chất thải tại Công ty Tân Đức Thảo, Bình Chánh, TPHCM. (ảnh do đoàn kiểm tra cung cấp).

(TBVTSG) – Khả năng xử lý rác thải điện tử – CNTT của Việt Nam hiện nay không có nhiều khoảng cách so với Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc… Tuy nhiên, các nước này có hệ thống dây chuyền xử lý hoạt động khép kín từ khâu thu gom, phân loại, tiêu hủy đến tái chế.  

Trong khi đó, ở Việt Nam các doanh nghiệp xử lý rác thải hoạt động riêng rẽ, các sản phẩm sau một số khâu xử lý ở đơn vị này lại được chuyển qua một đơn vị khác tiếp tục xử lý.  

Tốc độ phát triển công nghệ ngày càng cao, đã và đang làm phát sinh một khối lượng lớn rác thải điện tử-CNTT. Phần lớn lượng rác thải này không được tập trung về các đơn vị có chức năng xử lý mà lại đến các cơ sở thu mua phế liệu để được phân loại, sửa chữa, tận thu hay tái chế.

Điều này làm nguy cơ ô nhiễm môi trường ngày càng cao khi loại rác này chứa nhiều chất độc hại có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng nếu không được xử lý đúng quy trình.  

Theo Chiến lược Quản lý chất thải quốc gia, rác thải công nghệ cao (trong đó có rác thải điện tử-CNTT) phải được xử lý tập trung theo quy trình khép kín. Tuy nhiên, do điều kiện chưa cho phép nên hiện tại mỗi địa phương đều tự vận động theo cách riêng của mình để tìm ra các mô hình phù hợp, cụ thể là phân nhỏ theo từng cụm để thích hợp với yêu cầu quản lý thực tế. Nhưng dù quản lý theo cách nào thì các đơn vị xử lý rác thải điện tử-CNTT vẫn phải áp dụng các giải pháp công nghệ xử lý đang được phổ biến hiện nay.  

Phân loại và xử lý cơ học  

Đây là khâu đầu tiên không thể thiếu trong quy trình xử lý rác thải công nghệ cao, rác thải điện tử-CNTT. Chú trọng khâu này sẽ góp phần tăng hiệu quả xử lý và tái chế ở các khâu tiếp theo. Các loại rác có kích thước lớn và thành phần khác nhau sẽ được phân loại ngay khi tiếp nhận.

Sau đó, chúng được tháo rời các bộ phận, phá hủy các con chip hay bộ phận có tính chất đặc biệt theo yêu cầu của các hãng sở hữu. Các công nghệ dùng để phân loại, xử lý cơ học các loại rác thải thường là cắt, nghiền, sàng, tuyển khí nén…  

Các bộ phận có chứa chất độc hại được tách riêng hoặc nghiền thành những hạt nhỏ trước khi xử lý hóa học. Thiết bị có kích thước lớn được băm và nghiền nhỏ đến một kích thước nhất định, rồi được trộn với các chất hữu cơ khác để đốt… Như hộp mực trong máy in sẽ được tách riêng, tháo rời ra và dùng kỹ thuật tách phần mực có chứa nhiều chất độc hại còn sót lại để đem đi thiêu hủy.  

Việc phân loại một cách triệt để vừa giúp giảm chi phí cho đơn vị xử lý vừa có thể khấu trừ được phần thiết bị có thể tái chế cho bên thuê xử lý.  

Thiêu đốt  

Đốt là quá trình oxy hóa rác thải ở nhiệt độ cao (hơn 1.0000C). Đa số các loại rác điện tử-CNTT sau xử lý không còn khả năng tái chế đều được đem đi đốt trong những lò đốt chuyên dụng hoặc công nghiệp. Các lò đốt này, về cơ bản bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về cung cấp đủ oxy cho quá trình nhiệt phân, nhiệt độ đủ cao, trộn lẫn tốt các khí cháy…  

Việc sử dụng công nghệ thiêu đốt giúp tận dụng nhiệt lượng, xử lý triệt để, bảo đảm vệ sinh, không tốn đất để chôn lấp nhưng cũng đòi hỏi chi phí lớn về đầu tư, vận hành và xử lý khí thải cũng như dễ tạo ra các sản phẩm phụ nguy hiểm.  

Ngoài ra, trên thế giới và ở Việt Nam cũng có một số đơn vị nghiên cứu phương pháp chưng cất nhiệt phân để thu hồi các chất dung môi trong nhựa. Nhựa có tính chất đặc biệt nên khi nhiệt phân sẽ không cháy mà nóng chảy, giúp thu hồi được dung môi là chất rất có giá trị.  

Xử lý hóa-lý  

Người ta sử dụng các quá trình biến đổi hóa học, vật lý để làm thay đổi tính chất của rác thải điện tử-CNTT nhằm giảm thiểu ảnh hưởng nguy hại của nó tới môi trường. Phương án xử lý tối ưu là phân tách rồi tiến hành xử lý. Các chất liệu không thể tái chế thì ngoài giải pháp thiêu đốt còn có thể hóa rắn.

Ví dụ: sau xử lý đèn hình CRT, miểng bóng đèn nếu nung sẽ tốn rất nhiều nhiệt lượng nên người ta đập nhỏ và hóa rắn. Làm như vậy vừa giảm được chi phí xử lý vừa có thể tái sử dụng “rác” để làm bê-tông san lấp ở các tầng đất thấp khi chúng bảo đảm độ bào mòn đạt tiêu chuẩn.  

Thủy ngân là chất rất khó xử lý. Khi cho qua hệ thống ly tâm, thủy ngân sẽ kết dính lại với nhau. Sau đó cho bay hơi, ngưng tụ ở nhiệt độ thích hợp để thu hồi kim loại này để tái sử dụng vào mục đích khác (không cần nồng độ thủy ngân tinh khiết cao). Đây cũng là hình thức tận thu-tái chế có hiệu quả.  

Việc xử lý hóa-lý còn áp dụng quá trình trích ly dung môi để tách hoặc thu hồi các chất hữu cơ bằng chưng cất hỗn hợp. Ngoài ra, công nghệ này còn áp dụng nhiều biện pháp xử lý khác như kết tủa, trung hòa hay oxy hóa-khử để chuyển các chất thải độc hại thành không độc hại hoặc ít độc hại hơn.  

Tuy nhiên, việc tái chế, thu hồi chất thải bằng công nghệ hóa-lý chỉ thực sự mang lại hiệu quả về kinh tế và môi trường khi được thực hiện ở những nhà máy lớn, công nghệ hiện đại.  

Chôn lấp  

Chôn lấp là biện pháp tiêu hủy chất thải được áp dụng rộng rãi. Việc áp dụng các công nghệ chôn lấp phải đáp ứng yêu cầu địa điểm xây dựng bãi chôn lấp phải cách xa khu dân cư, hơn nữa, phải cách ly rác điện tử có chứa chất nguy hại bằng các vật liệu phù hợp. Các hố chôn lấp phải có ít nhất hai lớp lót chống thấm, hệ thống thu gom nước rò rỉ để xử lý, hệ thống thoát khí và có giếng khoan để giám sát khả năng ảnh hưởng đến hệ thống mạch nước ngầm.  

Để tăng cường hiệu quả xử lý theo công nghệ chôn lấp, phải đưa thêm vài chất liệu như xi măng hay các chất vô cơ khác để làm thay đổi tính chất và hạn chế khả năng lan truyền chất độc hại ra môi trường.  

Hiện nay, đa số các đơn vị xử lý rác ở Việt Nam chỉ mới dừng lại ở việc tư vấn phân loại từ đầu nguồn rác; thu gom và phân loại chứ chưa xử lý và tái chế được tất cả các thành phần trong rác điện tử-CNTT.  

TP.HCM cũng đang xây dựng khu liên hiệp xử lý rác tại khu vực Tây Bắc Củ Chi để thu hút các doanh nghiệp hoạt động xử lý rác thải. Đây là điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp hoàn thiện và triển khai, áp dụng các công nghệ xử lý rác thải tiên tiến, phù hợp và đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường.  

NGUYỄN HỒNG QUANG – Phó giám đốc Công ty TNHH Môi trường Việt-Úc

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới