Thứ Năm, 20/06/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Na Uy lên kế hoạch khai thác khoáng sản dưới đáy biển

Khánh Lan

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG Online) – Tự hào là nước dẫn dắt các nỗ lực quốc tế để bảo vệ đại dương và xây dựng nền kinh tế biển bền vững nhưng Na Uy đang xúc tiến kế hoạch khai thác khoáng sản dưới đáy biển, làm dấy lên lo ngại phá vỡ hệ sinh thái biển.

Liên minh Bảo tồn biển sâu, bao gồm các tổ chức phi chính phủ quốc tế như WWF, Fauna & Flora và Greenpeace, lo ngại hoạt động khai thác khoáng sản dưới đáy biển sẽ đe dọa đa dạng sinh học biển. Ảnh: WWF

Bộ Dầu mỏ và năng lượng Na Uy đang gấp rút soạn thảo đề xuất cho phép thăm dò và khai thác khoáng sản ở một khu vực biển rộng, có diện tích gần bằng nước Đức, với tham vọng trở thành quốc gia đầu tiên khai thác kim loại pin từ đáy biển.

Đề xuất sẽ được đệ trình lên quốc hội Na Uy trong hai tuần tới nhưng dự kiến sẽ vấp phải sự phản đối của các doanh nghiệp đánh bắt cá và các tổ chức bảo vệ môi trường. Đồng thời, đề xuất của Na Uy cũng có nguy cơ gây ra tranh chấp với các nước khác vì khu vực biển mà Na Uy cho phép khai thác khoáng sản nằm gần Svalbard, quần đảo của Na Uy ở Bắc Cực. Các suối núi lửa sâu tới 4.000 m dưới mặt biển, trồi lên từ lớp vỏ trái đất trên các đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo trong khu vực biển mà Na Uy đề xuất khai thác khoáng sản chứa ước tính 38 triệu tấn đồng, nhiều hơn sản lượng đồng được khai thác trên khắp thế giới mỗi năm.

Chất lỏng chảy ra từ các lỗ thông hơi thủy nhiệt như ở vùng biển của Na Uy cũng chứa các kim loại khác được sử dụng trong pin xe điện, bao gồm cả cobalt. Trong khi đó, lớp vỏ chứa kim loại đáy biển có thể được khai thác để lấy các kim loại đất hiếm như neodymium và dysprosium. Đây là hai kim loại được sử dụng để chế tạo siêu nam châm cho tuốc-bin gió và động cơ của xe điện. Phần lớn chuỗi cung ứng đất hiếm đang nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.

Amund Vik, Quốc Vụ khanh Bộ Dầu mỏ và năng lượng Na Uy, nói với Financial Times rằng việc khai thác kim loại dưới biển sâu sẽ giúp châu Âu đáp ứng “nhu cầu cấp bách về nhiều khoáng sản, nguyên liệu đất hiếm để thực hiện quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh”. Ông nói thêm rằng chính phủ Na Uy sẽ thực hiện “cách tiếp cận cẩn trọng” đối với các vấn đề môi trường.

Trong khu vực biển mà Na Uy đề xuất để khai thác khoáng sản, phần gây tranh cãi nhất là khu vực gần quần đảo Svalbard. Hiệp ước Svalbard trao cho Na Uy chủ quyền đối với quần đảo Svalbard, nhưng cũng trao cho các nước khác quyền khai thác khoáng sản trên đất liền và trong vùng lãnh hải xung quanh quần đảo này. Nga, Liên minh châu Âu (EU) và Anh đang bất đồng với Na Uy về diện tích vùng biển được xác định trong hiệp ước này.

Trong khi đó, các doanh nghiệp đánh bắt cá lo ngại ô nhiễm từ hoạt động khai thác khoáng sản có thể làm giảm sản lượng đánh bắt của họ. Jane Sandell, CEO của Công ty đánh bắt hải sản UK Fisheries, cho biết bà lo ngại về khả năng các hạt kim loại nặng độc hại giải phóng từ đáy biển. UK Fisheries sở hữu siêu tàu đánh cá Kirkella, một trong những tàu đánh cá cuối cùng của Anh có thể hoạt động ở các vùng biển xa.

Sverre Johansen, Tổng thư ký Hiệp hội Ngư dân Na Uy, cho biết ngành đánh bắt cá của Na Uy không ủng hộ đề xuất trên. Chính phủ Na Uy cho rằng “khả năng xung đột quyền lợi” là nhỏ, do hoạt động đánh bắt cá và giao thông tàu bè ở khu vực quần đảo Svalbard chỉ ở mức hạn chế.

Cơ quan Môi trường Na Uy (NEA) cũng phản đối mạnh mẽ kế hoạch này. Trong một  phản hồi tham vấn, NEA cho rằng đề xuất khai thác khoáng sản của Bộ Dầu mỏ và năng lượng vi phạm khuôn khổ pháp lý của Na Uy về thăm dò đáy biển do không cung cấp đủ dữ liệu bền vững.

Cơ quan này cảnh báo về “những hậu quả lớn và không thể đảo ngược đối với môi trường biển” do hoạt động khai thác khoáng sản dưới đáy biển. Đồng thời, NEA lập luận rằng các miệng núi lửa hoặc lỗ thông hơi thủy nhiệt nên được giữ nguyên và chỉ cho phép khai thác khoáng sản ở những khu vực nhỏ.

Một vấn đề nữa là lâu nay Na Uy là một trong những nước lên tiếng mạnh mẽ nhất để kêu gọi các nỗ lực bảo vệ các đại dương. Na Uy cũng tự hào là nơi có nguồn cá được đánh bắt bền vững.

Kaja Loenne Fjaertoft, nhà sinh học biển tại chi nhánh Na Uy của Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF), cho rằng chính phủ Na Uy đang có quan điểm bất nhất, vì vừa kêu gọi bảo tồn biển, vừa thúc đẩy kế hoạch khai khoáng sản dưới đáy biển.

Hồi tháng 3, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, hiện là đồng chủ tịch của sáng kiến Ocean Panel, gồm các nhà lãnh đạo thế giới cam kết bảo vệ đại dương, nói với một tờ báo địa phương rằng việc khai thác khoáng sản dưới biển sâu có thể được thực hiện mà không gây tổn hại cho đa dạng sinh học.

Ngay sau đó, Liên minh Bảo tồn biển sâu, bao gồm các tổ chức phi chính phủ quốc tế như WWF, Fauna & Flora và Greenpeace đã chỉ trích “tuyên bố sai lầm” của ôngJonas Gahr Støre cho rằng việc khai thác dưới biển sâu có thể được thực hiện theo cách không gây tổn hại cho sự đa dạng tự nhiên trong đại dương.

Theo Egil Tjaland, Tổng thư ký của Diễn đàn Na Uy về khoáng sản biển, với nền tảng dầu khí mạnh xa bờ mạnh mẽ, vùng biển nước sâu là một “đặc sản” của Na Uy. Gần đây, diễn đàn này đã tổ chức một hội thảo tại Berlin để thảo luận về quan hệ đối tác giữa ngành công nghiệp Na Uy và Đức trong lĩnh vực khai thác khoáng sản dưới biển sâu.

Theo Financial Times

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới