Thứ Ba, 17/05/2022, 12:02
31 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Ngân hàng 2021 – thách thức cạnh tranh và chuyển đổi

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Ngân hàng 2021 – thách thức cạnh tranh và chuyển đổi

Thụy Lê

(TBKTSG) – Ngành ngân hàng đã trải qua một năm 2020 đầy biến động nhưng vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng tích cực hơn nhiều so với nền kinh tế nói chung và các ngành nghề khác nói riêng, trong đó không ít ngân hàng đạt lợi nhuận cao nhất từ trước tới nay. Bước sang năm 2021, ngành này được dự báo sẽ còn tăng trưởng nhanh hơn nhưng cũng xuất hiện không ít những thách thức.

Ngân hàng 2021 - thách thức cạnh tranh và chuyển đổi
Các hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư sẽ được khôi phục, thúc đẩy nhu cầu vay vốn, mở ra cơ hội cho các ngân hàng quay trở lại với thời kỳ tăng trưởng tốc độ cao. Ảnh: KHÔI LÂM

Cơ hội tăng trưởng nhanh trở lại

Với lộ trình phát triển và cung ứng vaccin rộng khắp trong năm 2021, nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng sẽ tiếp tục xu thế hồi phục. Theo đó, các hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư sẽ được khôi phục khi nhu cầu tiêu dùng gia tăng trở lại, thúc đẩy nhu cầu vay vốn, mở ra cơ hội cho các ngân hàng quay trở lại với thời kỳ tăng trưởng tốc độ cao.

Quốc hội đã thông qua kế hoạch tăng trưởng GDP trong năm 2021 là 6% nhưng hầu hết dự báo của các tổ chức quốc tế và trong nước đều cho rằng mức tăng trưởng của Việt Nam sẽ cao hơn, có thể 6,8-7%, thậm chí lên đến 8%. Trong bối cảnh đó, định hướng tăng trưởng tín dụng toàn ngành đặt ra ở mức 12% nhưng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết mục tiêu sẽ được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với diễn biến thực tế của thị trường và nền kinh tế. Trong khi đó, giới phân tích dự báo tăng trưởng tín dụng có thể đạt 14-15% trong năm 2021.

các ngân hàng buộc phải chuyển đổi số càng nhanh càng tốt nếu không muốn suy giảm năng lực cạnh tranh trước các đối thủ mới.

Không chỉ tăng trưởng nhanh vốn đầu ra, các ngân hàng còn có cơ hội gia tăng nội lực tài chính và cải thiện nguồn vốn đầu vào một cách bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh doanh, trong đó tăng cường vốn tự có sẽ tiếp tục là mục tiêu quan trọng của hầu hết các ngân hàng. Trong khi nhóm ngân hàng thương mại (NHTM) gốc quốc doanh đứng trước cơ hội tăng mạnh vốn điều lệ sau Nghị quyết số 121/2020/QH14 của Quốc hội, thì nhóm NHTM cổ phần cũng có thể tăng vốn mạnh khi một loạt ngân hàng đã lên sàn chứng khoán gần đây cũng như có kế hoạch lên sàn trong năm 2021, trong bối cảnh thị trường chứng khoán diễn biến thuận lợi và được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong dài hạn. Việc các ngân hàng lên sàn được kỳ vọng sẽ thu hút thêm sự quan tâm từ các nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế, từ đó tạo điều kiện tăng vốn dễ dàng hơn cũng như có cơ hội bán vốn cho cổ đông chiến lược nước ngoài. Báo cáo về ngành ngân hàng của JPMorgan công bố gần đây cũng đánh giá cao triển vọng của cổ phiếu ngân hàng Việt.

Thực tế với xu hướng dòng vốn đầu tư toàn cầu tiếp tục chuyển dịch và Việt Nam là một điểm đến tiềm năng, dòng vốn đầu tư trực tiếp lẫn gián tiếp đã rót mạnh vào thị trường Việt Nam trong những năm gần đây. Nhiều thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) đã diễn ra trong ngành ngân hàng với sự tham gia của các tổ chức quốc tế. Trong những ngày cuối năm 2020, HDBank đã phát hành thành công 160 triệu đô la Mỹ trái phiếu quốc tế để bổ sung vốn tự có cấp 2.

Trước kỳ vọng tăng trưởng nhanh trở lại, lợi nhuận của các ngân hàng được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà đi lên. Một báo cáo của Công ty chứng khoán SSI công bố đầu tháng 12 ước tính lợi nhuận của các ngân hàng sẽ tăng 17% trong năm 2021; trong khi hãng Fitch Ratings cũng dự báo thu nhập của các ngân hàng sẽ phục hồi trong năm 2021 nhờ kiểm soát chặt hơn chi phí và hoạt động cho vay dần khởi sắc.

Ngoài ra, một số ngân hàng còn ký kết hợp đồng phân phối sản phẩm bảo hiểm độc quyền, thoái vốn công ty con, xử lý các khoản nợ xấu lớn,… những yếu tố được xem là chất xúc tác quan trọng có thể đóng góp vào lợi nhuận đột biến của những ngân hàng này.

Thách thức lợi nhuận, cạnh tranh và chuyển đổi

Tuy vậy, vẫn có những yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực lên kết quả kinh doanh của không ít ngân hàng trong năm 2021. Đầu tiên là Nghị định 81/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ đầu tháng 9-2020 sẽ ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động phân phối bán lẻ trái phiếu doanh nghiệp của một số ngân hàng, vốn đã mang lại lợi nhuận không nhỏ trong những năm gần đây.

Nếu như trong năm 2020 biên độ lãi suất đầu ra – đầu vào của nhiều ngân hàng được mở rộng, do lãi suất cho vay giảm chậm hơn lãi suất huy động vốn, thì năm 2021 biên độ này có thể thu hẹp khi áp lực lãi suất tiền gửi có thể tăng trở lại, trong khi ngân hàng vẫn phải giữ lãi suất cho vay hoặc thậm chí giảm thêm để hỗ trợ nền kinh tế theo định hướng của nhà điều hành.

Nỗi lo lớn nhất vẫn là nợ xấu có thể gia tăng trở lại khi Thông tư 01/2020/TT-NHNN hết hiệu lực vào năm 2021. Một báo cáo gần đây của Công ty chứng khoán Vietcombank cho rằng tỷ lệ dư nợ tái cơ cấu chuyển thành nợ xấu sẽ ở mức thấp khoảng 0,5-1% tổng dư nợ do nhiều khách hàng đã bắt đầu hồi phục hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên công ty này cũng nhận định sẽ có độ phân hóa mạnh giữa các ngân hàng tùy thuộc vào chất lượng tài sản.

Các ngân hàng thường có xu hướng tận dụng những giai đoạn lợi nhuận tăng mạnh để tăng cường trích lập dự phòng rủi ro tín dụng và chuyển nợ xấu. Do đó, với dự kiến quy mô kinh doanh tăng trưởng nhanh hơn trong năm 2021 và đóng góp tích cực vào kết quả lợi nhuận, không loại trừ khả năng nhiều ngân hàng sẽ tận dụng cơ hội đó để chuyển nợ xấu và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng thực chất hơn, từ đó kìm hãm mức tăng trưởng lợi nhuận.

Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các công ty công nghệ tài chính (FinTech) sẽ tiếp tục khiến các ngân hàng phải chia sẻ thị phần ở một số dịch vụ truyền thống như thanh toán, chuyển tiền, phân phối bảo hiểm và thậm chí là cho vay, từ đó cũng dần ảnh hưởng tiêu cực lên nguồn thu phí dịch vụ, thu nhập từ cho vay của các ngân hàng. Gần đây, mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending) đã được các cơ quan quản lý đề xuất có chính sách kiểm soát, nhưng điều đó cũng có thể mở đường cho việc hợp thức hóa mô hình kinh doanh này cho giai đoạn tới.

Trong khi đó, dịch vụ thanh toán di động (mobile money) với sự tham gia của các doanh nghiệp viễn thông, trong đó giai đoạn đầu tiên sẽ cung cấp các dịch vụ cơ bản như chuyển tiền, rút tiền, thanh toán,… và tương lai có thể là các sản phẩm như thu chi hộ, cho vay, gửi tiền,… sẽ khiến các ngân hàng bước vào cuộc cạnh tranh quyết liệt hơn. Gần đây, nhiều ngân hàng buộc phải có chính sách miễn phí chuyển khoản, quản lý tài khoản để duy trì khả năng cạnh tranh và giữ chân khách hàng.

Trước tình thế này, các ngân hàng buộc phải chuyển đổi số càng nhanh càng tốt nếu không muốn suy giảm năng lực cạnh tranh trước các đối thủ mới, đặc biệt trong bối cảnh các yêu cầu bảo mật dữ liệu thông tin khách hàng, đảm bảo an ninh, an toàn các hệ thống thanh toán và công nghệ thông tin, cũng như các quy trình quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng đòi hỏi ngày càng được nâng cao.

Dù vậy, việc nâng cấp các nền tảng công nghệ cũng đặt các ngân hàng trước thách thức gia tăng chi phí chuyển đổi, cũng như thiếu hụt đội ngũ nhân lực có chất lượng cao và thích nghi tốt với sự chuyển đổi tất yếu để theo kịp thời đại trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đã ở ngay trước mắt.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới