Chủ Nhật, 7/08/2022, 22:39
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nhà nước còn “ôm”, cổ phần hóa còn khó

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nhà nước còn “ôm”, cổ phần hóa còn khó

Lan Nhi

Nhà nước còn “ôm”, cổ phần hóa còn khó
Bốn năm sau CPH, Petrolimex vẫn còn 95% vốn nhà nước và chưa xác định xong nhà đầu tư chiến lược. Thực chất doanh nghiệp vẫn hoạt động với hình thức một DNNN, dù cách thức quản trị có thay đổi. Ảnh:TL

(TBKTSG Online)- Bộ Công thương hiện đang làm đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước tại rất nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty lớn nắm giữ các ngành kinh tế huyết mạch của đất nước như điện, than, xăng dầu, dầu khí. Thực tế cho thấy tiến trình cổ phần hóa (CPH) tại đây lại chậm hơn một số bộ ngành.

Và những người trong cuộc đưa ra nhiều lý do. Một trong những lý do là tỷ lệ nắm giữ của nhà nước sau CPH còn lớn thì nhà đầu tư không quan tâm.

Có nhiều tập đoàn, tổng công ty thuộc Bộ Công thương nằm trong diện ăn nên làm ra và CPH sớm. Như Tổng công ty rượu-bia nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), TCT rượu bia- nước giải khát Hà Nội (Habeco), Tập đoàn xăng dầu… Đây là các Tập đoàn đã CPH và bán được cổ phiếu thành công ở thời điểm những năm trước.

Nhưng thực chất tại các doanh nghiệp này, do tỷ lệ vốn nhà nước chi phối còn quá lớn, toàn thuộc diện trên 80% nên dù có cả cổ đông chiến lược, người ta chưa thấy đây là các CTCP hoạt động một cách đầy đủ theo cơ chế thị trường, ngoại trừ Tập đoàn dệt may.

Đó cũng là trăn trở mà ông Phan Đăng Tuất, trưởng ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, Bộ Công Thương, (nguyên Chủ tịch HĐTV Sabeco) nói tại Hội nghị về công tác CPH, sắp xếp doanh nghiệp của Bộ Công thương, diễn ra hôm nay 24-12 tại Hà Nội.

Theo ông Tuất, Nhà nước quyết định chỉ bán hơn 20% cổ phần tại nhiều doanh nghiệp nhưng nhà đầu tư thường có tâm lý bán dưới 51% thì không mua. “Vì họ ném tiền vào đó mà không có quyền gì cả”, ông nói.

Ông Tuất nhấn mạnh rằng, để bán được cổ phần nhà nước ra ngoài thì điều cần nhất là minh bạch thông tin, báo cáo rõ ràng.

Đồng quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng cũng nhấn mạnh: Yếu tố quyết định việc bán cổ phần có thành công hay không là tỷ lệ nhà nước chi phối tại doanh nghiệp. Ông đề nghị xem lại Quyết định 37 của Thủ tướng về phân loại doanh nghiệp để rà soát lại lần nữa các doanh nghiệp nào cần nắm giữ, doanh nghiệp nào không.

Mục đích là để giảm các doanh nghiệp mà nhà nước nắm tỷ lệ chi phối dẫn đến việc CPH không thành.

Ông Vượng cũng đề nghị khi lên phương án CPH, các doanh nghiệp phải đề xuất phương án bán vốn nhà nước xuống dưới 51% ngay từ đầu. Chính phủ có thể quyết ngay việc này hoặc không nhưng phía doanh nghiệp cần gửi thông điệp rõ ràng cho các nhà đầu tư, bất kể việc IPO lần đầu có thể bị ế.

Đó là những lý do khách quan mà lãnh đạo Bộ Công thương đề cập. Nhưng cũng có một thực tế khác là, quá trình CPH ở bộ này diễn ra khá chậm, trong khi nhiều ngành nghề sản xuất, kinh doanh, thương mại mà bộ hiện đang làm đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước, nhiều nơi không cần nhà nước nắm giữ chi phối.

Từ năm 2005 đến nay, số doanh nghiệp mà bộ này CPH được là hơn 300 doanh nghiệp. Đây chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ mà nhà nước không cần nắm giữ. Một vài TCT lớn được CPH trong giai đoạn này như Sabeco, Habeco, Petrolimex nhưng đến nay việc thoái thêm vốn bị chững lại, hầu  như nhà nước vẫn nắm cổ phần chi phối rất cao. Trong giai đoạn 2011-2015, Chính phủ giao cho bộ CPH 15 đơn vị, trong đó có 7 đơn vị CPH năm 2015 có 7 đơn vị.

Tuy nhiên, trong ba năm gần đây, ngoại trừ đợt IPO công ty mẹ- tập đoàn dệt may thành công thì các đợt bán cổ phần của một số TCT khác chủ yếu là “rơi” vào các TCT không tên tuổi như: TCT máy động lực và máy nông nghiệp VN, TCT giấy…

Do cách bán hàng phụ thuộc và trông chờ vào các quyết định của Bộ Tài chính, Chính phủ nên nhiều “món hàng” cổ phần của các doanh nghiệp thuộc bộ dù hiệu quả kinh doanh tốt nhưng bị ế (trường hợp của CTCP thủy điện Hàm Thuận- Đa Nhim chỉ bán được 0,7% số cổ phần chào bán).

Bộ này thừa nhận trong báo cáo là các doanh nghiệp còn lúng túng trong việc chọn phương thức CPH, việc kêu gọi nhà đầu tư chiến lược chưa tốt nên xảy ra hiện tượng tỷ lệ bán được còn thấp.

Sau giai đoạn 2011-2015, Bộ Công thương còn giữ 100% vốn nhà nước tại các tập đoàn: Điện lực Việt Nam, công nghiệp than- khoáng sản, Tập đoàn dầu khí, Tập đoàn hóa chất và TCT thuốc lá Việt Nam.

Bộ này đề nghị xây dựng phương án bán tiếp cổ phần tại Petrolimex, nhà nước chỉ còn nắm giữ 65% đến 75% số cổ phần tại đây, thoái tiếp vốn còn dưới 50% tại các doanh nghiệp Sabeco và Habeco, tích cực thoái vốn các công ty con thuộc Tập đoàn dầu khí và bán mạnh hơn vốn nhà nước tại TCT thép, TCT thiết bị điện Việt Nam…

Mời xem thêm:

IPO doanh nghiệp nhà nước: cứ “tung” hàng trước

Cổ phần hóa DNNN 2011-2015 không thể về đích

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới