Thứ Tư, 5/10/2022, 10:16
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nhà phát minh chuyên nghiệp đâu rồi!

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nhà phát minh chuyên nghiệp đâu rồi!

Sơn Tùng

Chiếc máy lảy bắp của ông Kơ Sănha Tang, nông dân dân tộc K’ho (Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng) chế tạo. Ảnh TL.

(TBKTSG) – Thoạt nhìn, chương trình phát lúc 8 giờ 20 sáng thứ Bảy tuần rồi trên VTV2 chẳng có gì đặc biệt. Chương trình giới thiệu cách chế tạo máy tách hạt đậu xanh mà đài truyền hình cho là “lần đầu tiên được chế tạo tại Việt Nam”.

Diễn giả trạc 50, lời lẽ ông dùng đơn giản nhưng khúc chiết, dễ hiểu. Chuyện tách hạt đậu đối với người không có chuyên môn có vẻ phức tạp lại được ông giải quyết khá đơn giản. Chiếc máy chỉ gồm một động cơ kéo một trục quay trên đó hàn các que sắt. Bên ngoài trục này là một ống sắt có các gờ. Khi trục quay, các que sắt và bộ phận bao chung quanh đánh vỡ các trái đậu khô để hạt rơi ra ngoài. Hạt và xác vỏ đậu rơi xuống bên dưới, nơi bố trí một chiếc quạt đủ sức thổi bay các mảnh vỏ. Còn hạt do nặng hơn sẽ rơi tiếp xuống thúng chứa đậu trên mặt đất.

Chẳng có gì đáng suy nghĩ thêm nếu nhà phát minh là một chuyên gia chế tạo máy hay kỹ sư cơ khí. Điều đáng nói là khi ống kính truyền hình chiếu cận cảnh bàn tay với hình ảnh những chiếc móng tay, khán giả không thể lẫn đi đâu được: nhà phát minh không ai khác hơn là một nông dân chân đất!

Rõ ràng đối với người nông dân ở xã Ninh Tâm, Ninh Hòa, Khánh Hòa này, ông rành chuyện thu hoạch đậu và tách hạt đậu hơn chuyện xuất hiện trước ống kính truyền hình. Dù ông đã “diện” một chiếc sơ mi tay dài cài nút ống tay áo và “đóng thùng” cùng với một chiếc dây nịt, trong “bộ cánh” này – chắc cũng là bộ quần áo tốt nhất hiện nay của ông – trông ông vẫn mang đậm chất nông dân.

Phóng sự VTV2 cho biết lâu nay, nông dân Ninh Tâm vẫn tách hạt bằng cách cho trái đậu vào bao rồi dùng cây đập cho trái vỡ ra. Theo cách này, cả ngày mỗi người tách chỉ được khoảng 1 tạ. Trong khi với chiếc máy chỉ cần hai người thao tác, công suất lên đến 1 tạ/giờ. Chi phí chế tạo máy là 2 triệu đồng.

Ở Việt Nam, chuyện nông dân tự phát minh máy móc nhằm giúp công việc đồng áng bớt cực nhọc hơn không phải là chuyện lạ. Chỉ riêng “dân tay ngang” tự chế tạo máy tách vỏ hạt, gần đây nhất website của Trung tâm Khuyến Nông – Khuyến Ngư Việt Nam (www.khuyennongvn.gov.vn) đã nêu hai trường hợp ở tỉnh Trà Vinh tự chế máy tách hạt đậu phọng và hạt mè.

Nhưng nhìn người nông dân Ninh Tâm trên màn ảnh truyền hình hướng dẫn cách chế tạo chiếc máy, người xem đài không khỏi tự đặt nhiều câu hỏi.

Ống kính truyền hình cũng thu lại “bản thiết kế” chiếc máy của người nông dân. Đó là mấy bản thảo vẽ tay trên mặt trong của chiếc thùng mì gói cũ. Dù chưa qua trường lớp đào tạo cơ khí chính thức nào, “nhà phát minh chân đất” này cũng đã biết thể hiện ý tưởng sáng tạo của mình trên mặt giấy. Nhưng chính những bản vẽ này lại nêu lên một vấn đề tuy không mới nhưng vẫn chưa có câu trả lời thích đáng: những nhà chế tạo máy cơ khí nông nghiệp chuyên nghiệp hay các kỹ sư cơ khí của chúng ta đang ở đâu?

Sự sáng tạo của nông dân cũng đáng ca ngợi. Nhưng liệu có đúng không khi xã hội cứ để họ mãi “tự cứu trước khi trời cứu”?

Nông dân phải làm chuyện của nhà chế tạo máy cơ khí là chuyện chẳng đặng đừng. Họ không những thiếu chuyên môn, thiếu tài chính; con đường đi đến phát minh thành công của họ còn mất rất nhiều thời gian và công sức. Thay vì phải mày mò chế tạo máy – một chuyện hoàn toàn trái tay – họ cần chăm chú công việc ruộng đồng, nghề mà họ có thể cho năng suất cao hơn nhiều.

Nên chăng, những ai có khả năng cần vào cuộc? Vì sao các luận văn tốt nghiệp của sinh viên khoa cơ khí của các trường đại học, nhất là các đại học nông lâm, không hướng vào việc giải quyết những vấn đề sát sườn này giúp nhà nông?

Có lẽ các nơi đó cũng đã nghĩ về vấn đề này, nhưng chuyện kết nối cầu và cung cũng không dễ dàng. Nếu đúng vậy, thì đó chính là nhiệm vụ của các trung tâm khuyến nông-khuyến ngư hiện nay không hiếm.Chúng ta đã chú ý rất nhiều đến các dự án tỉ đô vì tầm quan trọng của chúng. Phát minh máy tách hạt đậu không thể sánh được các dự án này, nhưng đó cũng là một trong những vấn đề nền tảng để xã hội Việt Nam – mà nông nghiệp hiện nay vẫn còn là nền tảng – phát triển bền vững.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới