Thứ Ba, 25/01/2022, 02:37
26 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nơi Đông – Tây hòa điệu

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nơi Đông – Tây hòa điệu

Thanh Phương

(TBKTSG) – Không khí mát dịu của những ngày chuẩn bị đón năm mới khiến người dân TPHCM chú ý hơn đến thông tin về những sinh hoạt văn hóa thường “rộ” lên vào những dịp cuối năm. Lần đầu tiên một chương trình hòa nhạc (*) có đàn t’rưng, đàn tỳ bà hợp tấu cùng dàn nhạc giao hưởng do Thời báo Kinh tế Sài Gòn tổ chức nhân kỷ niệm sinh nhật lần thứ 19 khiến nhiều người liên tưởng đến vở cải lương Kim Vân Kiều có dàn nhạc giao hưởng hòa điệu với dàn nhạc cụ cải lương, đan xen hát opera với phần ca cổ… cách nay hai năm.

>> Nhấn vào đây để tải về nội dung chương trình

>> “Saigon Times Concert” hướng tới cộng đồng!

Thực ra, “tân cổ giao duyên” đã là chuyện của trăm năm trước và không phải ngẫu nhiên mà là một phương cách truyền bá nghệ thuật có ý thức. Nói như ông Võ Đăng Tín, Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch TPHCM, “đó là cách nhanh nhất để truyền bá nghệ thuật”. “Sự kết hợp và truyền bá, nếu thành công, sẽ sản sinh thêm những loại hình nghệ thuật mới”.

Một cách cụ thể và dễ hiểu hơn, với sự ra đời của dòng nhạc “tân cổ giao duyên”, qua sự kết hợp giữa tân nhạc với cổ nhạc, cải lương muốn tìm kiếm thêm khán thính giả là những người yêu thích tân nhạc và ngược lại.

Câu chuyện hội nhập âm nhạc thế giới và gìn giữ bản sắc âm nhạc Việt Nam cũng đã được đề cập từ thế kỷ 20, thậm chí là trước đó nữa. Trong đó, nhạc giao hưởng ngày càng được xem như một “phương tiện truyền thông quốc tế” để giới nhạc sĩ không chỉ ở Việt Nam mà ở khắp nơi gửi gắm những nét đẹp của nền âm nhạc nước mình ra thế giới.

Nghệ sĩ Trần Vương Thạch, chỉ huy dàn nhạc giao hưởng Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch TPHCM, giải thích: “Nhạc giao hưởng đã trở thành tài sản của thế giới, một thứ ngôn ngữ nghệ thuật chung mà mỗi quốc gia đều ý thức phát triển. Theo đó, những nhạc cụ đậm bản sắc riêng của từng dân tộc đều được ý thức đưa vào âm nhạc giao hưởng để vươn ra thế giới. Những nhạc cụ dân tộc như đàn bầu, đàn tranh, đờn cò (đàn nhị), đờn kìm (đàn nguyệt), sáo trúc, bộ gõ… đều đã có lúc hợp tấu cùng dàn nhạc giao hưởng mà hai vở cải lương Kim Vân Kiều Chiếc áo thiên nga là ví dụ”.

Sự kết hợp giữa nhạc cụ phương Đông và phương Tây không chỉ được thể hiện trong nhạc giao hưởng mà còn ở dòng nhạc thính phòng qua các hình thức song tấu, tam tấu, tứ tấu… Đã có những tác phẩm viết cho piano và đàn bầu, cello với đàn nhị, violon với sáo trúc, guitar với đàn tranh…

Những sáng tạo kết hợp như thế luôn bị thử thách ở khả năng làm thỏa mãn những cung bậc cảm xúc nơi thính giả. Điều này phụ thuộc vào tài năng của người soạn nhạc và nghệ sĩ biểu diễn. Họ chính là những người “giải quyết vấn đề” hòa điệu Đông – Tây của âm nhạc, theo cách nói vui của nghệ sĩ Trần Vương Thạch.

Với Saigon Times Concert sắp diễn ra, khuynh hướng kết hợp nhạc cụ Đông-Tây được thể hiện ở cả dòng nhạc thính phòng lẫn giao hưởng. Với sự góp mặt của nhóm nghệ sĩ nước ngoài đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, phần nhạc thính phòng sẽ giới thiệu các tiết mục tam tấu giữa đàn tỳ bà với piano và cello.

Trong tác phẩm “Silk Road” (Con đường tơ lụa) do nhạc sĩ người Nhật Kitaro sáng tác cho bộ phim cùng tên, tiếng đàn tỳ bà của danh cầm Tu Shan Xiang (Đồ Thiện Tường) sẽ đặc tả cảm xúc của những thương nhân châu Á trên cuộc hành trình từ Đông sang Tây, theo con đường tơ lụa băng qua những vùng sa mạc Trung Á để đến thành La Mã. Còn ở danh khúc “Recuerdos de la Alhambra” (Nhớ về Alhambra) của Tarrega, giai điệu đặc trưng Tây Ban Nha dành cho guitar được Tu Shan Xiang phổ nhạc cho tỳ bà biểu diễn có thể sẽ mang đến cảm xúc mới mẻ cho thính giả.

“Đông-Tây hòa điệu” trong phần nhạc giao hưởng được thể hiện qua sự hòa điệu của đàn t’rưng và đàn tỳ bà với dàn nhạc. Bản rhapsody số 2 mà Giáo sư nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương viết cho đàn t’rưng và dàn nhạc là tác phẩm khí nhạc rất thành công của ông khi đem giai điệu Tây Nguyên và âm sắc đặc trưng của loại nhạc cụ này kết hợp với khí nhạc phương Tây.

Về phần hòa điệu của đàn tỳ bà, Tu Shan Xiang và dàn nhạc sẽ trình diễn hai tác phẩm do chính danh cầm này biên soạn. Ở “Fantasy of BaiDi” (Khúc ngẫu hứng thành Bạch Đế), chất nhạc sôi nổi được Tu Shan Xiang cảm tác từ thi phong của nhà thơ Lý Bạch và nét vẽ mạnh mẽ của họa sĩ Miyata Masayuki trên bức tranh về thành Bạch Đế. Còn với “Festival of Bayingguoleng” (Ngày hội Bayingguoleng), Tu Shan Xiang và dàn nhạc sẽ “kể” lại không khí một ngày hội ở vùng Uighur (Xinjiang – Tân Cương) với tiếng vó ngựa hùng tráng, tạo âm hưởng mạnh mẽ trong tâm tưởng của người nghe ở các cuộc biểu diễn trước đây của ông.

Có thể, sự kết hợp giữa các loại nhạc cụ phương Đông và phương Tây tại Saigon Times Concert lần này chưa thật phong phú. Nhưng với chương trình hòa nhạc đầu tiên, nhà tổ chức cũng muốn “theo dòng thời sự” để giới thiệu một cách súc tích về một khuynh hướng hội nhập của âm nhạc trên thế giới mà ở đó, bản sắc âm nhạc của mỗi nơi đều được chú ý giữ gìn.

___________________________________________________________

(*) Chương trình Saigon Times Concert sẽ diễn ra lúc 8 giờ tối Chủ nhật 10-1-2010 tại Nhà hát Thành phố, số 7 Công trường Lam Sơn, quận 1, TPHCM.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới