Thứ Năm, 27/01/2022, 03:23
24 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nới room nhìn từ Vinamilk

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nới room nhìn từ Vinamilk

Hải Lý

Nới room nhìn từ Vinamilk
Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) hiện là tổ chức đại diện 45% vốn điều lệ của Nhà nước tại Vinamilk. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh của Vinamilk không xuất phát từ sự đóng góp trong điều hành, quản trị của cổ đông nhà nước. Ảnh: Kinh Luân.

(TBKTSG) – Trong số khoảng 20 doanh nghiệp niêm yết hết room (tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài) chịu ảnh hưởng trực tiếp của quyết định nới room tối đa bằng 60% cổ phiếu có quyền biểu quyết, Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk-VNM) là một trong những đơn vị được chú ý nhiều nhất.

Sự thu hút của Vinamilk không chỉ bởi quy mô vốn hóa của doanh nghiệp (với thị giá 141.000 đồng/cổ phiếu ngày 22-11-2013, vốn hóa công ty lên tới 117.600 tỉ đồng, tương đương 5,57 tỉ đô la Mỹ) và sự tác động lên chỉ số VN-Index của cổ phiếu, mà còn bởi sở hữu của Nhà nước với vai trò cổ đông chi phối tại đây.

Sự phủ quyết và giới thiệu của cổ đông lớn

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) hiện là tổ chức đại diện 45% vốn điều lệ của Nhà nước tại Vinamilk. Đầu quí 2 năm nay SCIC đã từng gây tranh luận trong đại hội đồng cổ đông thường niên của VNM khi phủ quyết đề xuất phát hành cổ phiếu cho người lao động tại doanh nghiệp. Giải thích sự không chấp thuận của mình, SCIC cho biết việc phát hành cổ phiếu cho người lao động sẽ pha loãng cổ phiếu và làm giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước, trong khi nhiệm vụ của tổng công ty là bảo toàn và phát triển vốn nhà nước.    

Trao đổi với TBKTSG khi ấy, một quan chức của SCIC thừa nhận ngoài lý do nêu trên, một nguyên nhân khác khiến SCIC phủ quyết là do thu nhập của người lao động tại Vinamilk đã ở mức hợp lý, khoảng 10 triệu đồng/người/tháng; đồng thời quỹ phúc lợi khen thưởng của công ty thuộc loại cao so với các doanh nghiệp hiện nay. Ông dẫn chứng chẳng hạn ở Công ty FPT, thu nhập của nhân viên lập trình cũng tầm 10 triệu đồng/người/tháng. Theo báo cáo tài chính hợp nhất chín tháng đầu năm nay, trang 37, quỹ phúc lợi khen thưởng của VNM “được lập từ nguồn lợi nhuận chưa phân phối do đại hội đồng cổ đông phê duyệt”. Trong kỳ, mức trích cho quỹ này là 501 tỉ đồng, cộng thêm số dư đầu kỳ 406 tỉ đồng, tổng cộng 907 tỉ đồng. Công ty đã sử dụng trong kỳ 661 tỉ đồng và số dư cho đến ngày cuối cùng của tháng 9-2013 còn gần 247 tỉ đồng. Với số nhân viên 5.545 người, tính ra bình quân người lao động được hưởng từ quỹ phúc lợi khen thưởng hơn 119 triệu đồng/người/năm. Tất nhiên người lao động được hưởng dưới những hình thức khác nhau và mức độ khác nhau tùy vị trí công việc. 

Với quy mô quỹ phúc lợi, khen thưởng như vậy, VNM có cần phát hành cổ phiếu cho người lao động? – SCIC đặt câu hỏi. Theo SCIC, giả sử có phát hành chăng nữa, thì phải phát hành theo giá bằng giá trị sổ sách, chứ không phải bằng mệnh giá.   

Phía Vinamilk cho biết công ty có Tiểu ban lương thưởng đứng đầu là người nước ngoài. Tiểu ban phê duyệt mức lương thưởng dựa trên mô hình quản trị quốc tế, căn cứ vào hiệu quả kinh doanh và đặt ra mục tiêu cho ban tổng giám đốc. Ban tổng giám đốc lại đặt mục tiêu cho các bộ phận dưới quyền tiếp theo. Vượt chỉ tiêu được thưởng, hụt chỉ tiêu bị chế tài, thí dụ trừ lương. SCIC có đại diện trong hội đồng quản trị và trước khi ra quyết định Tiểu ban lương thưởng phải xin ý kiến hội đồng quản trị. SCIC có quyền đồng ý hoặc không chấp thuận. 

Trong các cuộc tiếp xúc với báo chí, Vinamilk nói thẳng vai trò tham gia xây dựng chiến lược, hoạch định mục tiêu và nâng cao sức cạnh tranh từ phía SCIC đối với doanh nghiệp khá hạn chế, nếu không muốn nói là mờ nhạt.

Cũng trong đại hội đồng cổ đông năm nay, người ta bất ngờ khi SCIC giới thiệu ông Hà Văn Thắm vào hội đồng quản trị VNM. Ông Thắm là Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Đại Dương, doanh nghiệp 100% vốn tư nhân, chuyên kinh doanh bất động sản và ngân hàng, không liên quan đến lĩnh vực thực phẩm dinh dưỡng, sữa. Vì sao SCIC đại diện cho phần vốn nhà nước, lại giới thiệu một doanh nhân tư nhân bất động sản-ngân hàng vào Vinamilk, trong khi VNM cần sự tư vấn, kinh nghiệm của những nhà khoa học, chuyên gia sữa đầu ngành?

Room nào: 55% hay 60%?

Trả lời TBKTSG qua điện thoại, một quan chức cấp cao Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) nói dự thảo sửa đổi Quyết định 55 về sự tham gia của nước ngoài trên thị trường chứng khoán đưa ra room tối đa 60%, song trên thực tế không phải doanh nghiệp nào cũng đạt được mức này. Vinamilk là một ví dụ. Cho dù đại hội đồng cổ đông VNM biểu quyết nhất trí mức room đăng ký với SSC 60%, thì room thật tối đa ở Vinamilk cũng chỉ 55% vì Nhà nước đã sở hữu 45%.

Room 55% hay 60% ở Vinamilk phụ thuộc vào việc liệu SCIC có thoái vốn khỏi công ty. Người ta biết rõ Vinamilk là “nồi cơm” của SCIC. Cổ tức tiền mặt được chia hàng năm mà SCIC nhận từ VNM chiếm tỷ trọng lớn trong lợi nhuận của tổng công ty. Từ đầu năm đến nay VNM đã chia cổ tức hai lần, tổng cộng 3.800 đồng/cổ phiếu và SCIC đã nhận được 1.426 tỉ đồng. Trong vốn hóa của doanh nghiệp nhà nước mà SCIC quản lý, mức vốn hóa do Vinamilk đóng góp cũng áp đảo.

Vinamilk là một điển hình về làm ăn hiệu quả, tập trung kinh doanh cốt lõi. Trong vòng mười năm, lợi nhuận sau thuế của công ty đã tăng từ 56 tỉ đồng năm 2003 lên ước khoảng 6.500 tỉ đồng năm 2013. Đây là sự tăng trưởng vượt bậc mà hiếm doanh nghiệp quốc doanh nào có được.

Vấn đề là ở chỗ hiệu quả kinh doanh của Vinamilk không xuất phát từ sự đóng góp trong điều hành, quản trị của cổ đông nhà nước. Sữa cũng không phải lĩnh vực Nhà nước nhất thiết phải giữ cổ phần chi phối. Trên nghị trường Quốc hội, không ít đại biểu đã lên tiếng về việc Nhà nước thoái vốn ở Vinamilk để đầu tư cho y tế, giáo dục. Khoảng 53.000 tỉ đồng là số tiền Nhà nước có thể thu về từ thoái vốn khỏi VNM, đủ để xây dựng hàng chục bệnh viện, cơ sở y tế hiện đại, vốn đang thiếu hụt ở nhiều địa phương.

Room thật ở Vinamilk, vì thế, sẽ là câu chuyện về cơ chế quản trị, điều hành kinh tế không chỉ trong phạm vi doanh nghiệp. Trên sàn còn nhiều doanh nghiệp, nơi Nhà nước đang nắm giữ cổ phần chi phối từ 51% trở lên. Với họ nới room hầu như không có ý nghĩa gì. Nếu chúng ta muốn tạo dựng những doanh nghiệp tầm vóc quốc gia, đủ sức cạnh tranh ngang ngửa với các đối tác khu vực, thì tạo điều kiện để cơ chế có thể được thực thi và phát huy hết tác dụng mới là quyết định thời này.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới