Thứ Ba, 18/01/2022, 18:57
31 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Phóng lao thì phải theo lao

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Phóng lao thì phải theo lao

Hồ Hùng

Nông dân được mùa cá nhưng chẳng thấy vui vì không có lãi. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

(TBKTSG) – Ba năm liên tiếp, những người nuôi cá da trơn ở ĐBSCL luôn sống trong hy vọng, để rồi thất vọng. Những vụ cá hòa vốn và thua lỗ cứ “nối đuôi” nhau, chủ nuôi cứ thở dài ngao ngán.

Mấy quán cà phê ven những con đường bê tông nhỏ, xuyên qua vùng nuôi cá ở cồn Đông Thị Hơi (Ô Môn), giờ vắng tanh. Mới vài năm trước, lúc nào đi ngang cũng thấy người túm tụm trong quán, vui vẻ bàn chuyện nuôi cá. Nay cá đang thời suy sụp, người nuôi chỉ muốn nằm nhà…

Xế trưa, mới bắt gặp một ao cá nhộn nhịp khá đông người. Những chúm (dụng cụ đan bằng tre dùng để chứa cá) cá cứ liên tục đặt lên cân, những tấm lưng trần của những thanh niên trong nhóm bắt cá đổ nhậy mồ hôi, tiếng cá quẫy liên hồi… Gần cả tuần nay, mấy cái ao nuôi của bà Hai Vân, ở khu vực Thới Thạnh, phường Thới An, quận Ô Môn, Cần Thơ, đã thu hoạch hơn 300 tấn cá. Vậy mà, hiếm khi nụ cười xuất hiện trên khuôn mặt của bà.

“Vụ này lại không có lãi chú ơi. Giá thức ăn cao quá”, bà Vân nói. Chính Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôncũng thừa nhận, từ đầu năm đến nay, giá thức ăn tăng năm đợt, thậm chí có tháng tăng giá đến ba đợt! Tính đến thời điểm này, giá thức ăn bình quân khoảng 8.500 đồng/ki lô gam, tức cao hơn hồi cuối năm 2009 khoảng 1.200 đồng/ki lô gam.

Phía sản xuất cho rằng, giá tăng là bất khả kháng, bởi tỷ giá ngoại tệ so với đồng Việt Nam, rồi giá nguyên liệu trên thị trường thế giới, giá điện, than, thuế nhập khẩu… đều tăng. Nhưng trớ trêu thay, một trong những lý do đưa ra lại bị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn “bắt bài”, bởi căn cứ báo cáo của Bộ Tài chính thì thuế nhập khẩu các nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất thức ăn, kể cả thức ăn hoàn chỉnh, đều ở mức 0%! Và toàn bộ thuế giá trị gia tăng đầu vào cho hoạt động nuôi và sản xuất loại cá này, doanh nghiệp đều được hoàn lại theo quy định.

Mỗi bên đều có cái lý riêng, còn giá tăng vẫn cứ tăng và tất cả đều đổ lên đầu người nuôi cá. Một chuyên gia ngành thủy sản tính rằng, nếu lấy giá thức ăn là 8.500 đồng/ki lô gam nhân với hệ số chuyển đổi thức ăn là 1,65, sau đó cộng với 2.500 đồng (tiền giống, chi phí nhân công…) thì quy ra giá thành một ki lô gam cá đã ở mức trên 16.500 đồng. Trong khi đó: “Toàn bộ cá đợt này nhà máy chỉ mua 16.000 đồng/ki lô gam”, bà Vân nói.

Chi phí thức ăn đã chiếm khoảng 85% giá thành sản xuất cá nguyên liệu. Như vậy, trong số khoảng 250.000 tấn cá đã xuất trong năm tháng đầu năm nay, gọi là mang về cho Việt Nam gần 535 triệu đô la Mỹ, thực tế “còn lại” bao nhiêu? Bởi theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hầu hết trong số 126 nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản đều do các doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài quản lý và chi phối thị trường trong nước. Và vì sao giá thức ăn thủy sản tại Việt Nam luôn cao hơn 10-15% so với các nước trong khu vực là điều mà bộ này không thể can thiệp?

Người nuôi cá than lỗ từ năm 2008 đến nay, nên tại nhiều tỉnh, thành vùng ĐBSCL, diện tích treo ao đã lên 40-50%, còn nếu tính chung cả vùng thì đã có 30% diện tích ao đã treo. Nhiều hộ nuôi cá thiếu nợ ngân hàng bạc tỉ, không có khả năng thanh toán.

Cù lao Tân Lộc (Cần Thơ), một thời được mệnh danh là cồn tỉ phú nhờ con cá, nhưng nay nhiều hộ rao bán đất nuôi cá chỉ 200-300 triệu đồng/công, giảm khoảng 50% so với lúc đỉnh điểm, nhưng cũng chẳng ai mua… Một số hộ còn cầm cự được như bà Vân, cứ chịu lỗ, bấm bụng thả cá vụ mới để níu kéo hy vọng. “Như cái nghiệp rồi chú ơi! Ráng nuôi, hy vọng giá nhóng lên chứ biết sao bây giờ”. Chồng bà, ông Trần Văn Hoàng, nhiều lúc ôm con mà ngậm ngùi: “Ba chỉ hy vọng dư mấy cái bao đựng thức ăn, bán để lấy tiền nuôi con ăn học”. Mỗi cái bao bán phế liệu được 800 đồng, với hơn hai héc ta nuôi cá, mỗi vụ bà Vân bán bao cũng được hàng chục triệu đồng.

Người nuôi than khó, doanh nghiệp cũng chẳng vui. Nhiều nhà máy thiếu nguyên liệu, chỉ chạy 40-60% công suất. Và sự mất giá của đồng euro so với đô la Mỹ khiến các nhà nhập khẩu ở thị trường EU đòi hỏi phải giảm giá bán, không tích cực mua hàng dự trữ. Giá cá xuất khẩu bình quân trong năm 2010 chỉ từ 2,13 đô la Mỹ/ki lô gam, giảm 0,15 đô la Mỹ so năm 2009, và với mức giá này nhiều nhà máy đã than không có lãi.

Giám đốc một doanh nghiệp chế biến thủy sản ở Đồng Tháp nói rằng, nếu đà này cứ tiếp diễn, không biết vụ tới lấy đâu cho đủ nguyên liệu. Bởi tăng giá mua thì không thể, còn không tăng giá thì người nuôi lỗ lã, tiền đâu tái đầu tư. Nhưng vì sao con cá tra Việt Nam lâu nay hầu như độc quyền, chất lượng sản phẩm được công nhận, mà giá xuất khẩu ngày một giảm? Ngoài những nguyên nhân khách quan, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, còn do chính các doanh nghiệp tranh giành thị trường bằng cách tự hạ giá sản phẩm, ảnh hưởng xấu đến giá chung.

Bà Vân nói, lỡ phóng lao phải theo lao, chứ ai trong nghề nuôi mới biết chẳng phải ngon ăn. Hồi năm 2008, cá phát bệnh, mỗi ngày với 4-5 ghe nhỏ xác cá, bà Vân như muốn bệnh theo. Nuôi trên 100 tấn cá, mỗi lần cá bệnh, đổ vào hàng trăm triệu đồng tiền thuốc là chuyện thường tình. Cá bệnh, tiền không có cũng phải chạy đôn chạy đáo hỏi vay nợ. Đến khi bán cá, thì lo bị ép giá, cân gian. Và hiện giờ, hầu như người nuôi cá nào cũng phải chấp nhận cho nhà máy thiếu tiền cá, từ 1-3 tháng sau khi bắt mới thanh toán.

Trong thời điểm khó khăn này, những người nuôi cá như bà Vân chỉ mong có sự cảm thông từ các nhà sản xuất thức ăn và chế biến cá. Giảm giá thức ăn ở mức chấp nhận được, chế độ thanh toán tiền cá tốt hơn… là điều người nuôi cá nào cũng mong. Giúp người nuôi cá cũng là tự giúp nhà kinh doanh. Nói ví von như ông Năm Đến, người nuôi cá ở quận Ô Môn, Cần Thơ: “Gom hết tiền của cả dòng họ, cho cá ăn hai ngày thì đã hết. Do đó, phần lớn thức ăn do nhà máy cung cấp, tiền trả sau”. Rủi ro sẽ tác động dây chuyền. Như hiện nay, chính nhiều nhà máy sản xuất thức ăn ở ĐBSCL phải lao đao vì khách hàng lỗ nên quỵt nợ, kỳ kèo… Nhiều nhân viên kinh doanh của các nhà máy này, giờ lo đi thu nợ nhiều hơn là bán hàng.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới