Thứ Hai, 5/12/2022, 06:33
25 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo



Sao chỉ tập trung cho thủy lợi?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Sao chỉ tập trung cho thủy lợi?

Tuyến kênh chính của hệ thống thủy lợi Nha Trinh, tỉnh Ninh Thuận. (Ảnh: www.pim.vn)

(TBKTSG) – Báo cáo kết quả thực hiện chính sách đầu tư phát triển hạ tầng nông nghiệp, nông thôn trong suốt bảy năm qua (2001-2007) mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) thực hiện theo yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho thấy, 65% ngân sách nhà nước cho toàn ngành thời gian này được dồn cho phát triển thủy lợi.

Một cơ cấu đầu tư như vậy được chính những người trong cuộc đánh giá là chưa hợp lý và cần phải điều chỉnh.

Vốn và hiệu quả đầu tư

Theo tổng hợp của Bộ KH&ĐT, tổng vốn đầu tư toàn xã hội vào khu vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân trong bảy năm qua ước khoảng 530.000 tỉ đồng, chiếm 30% tổng vốn đầu tư toàn xã hội cho toàn bộ nền kinh tế, trong đó nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) là rất lớn và liên tục tăng qua các năm, với tốc độ tăng bình quân 12% năm.

Trong số này, thì thủy lợi chiếm tỷ trọng cao nhất, với khoảng 65% so với 20% cho nông nghiệp, 5% cho lâm nghiệp và 10% cho thủy sản. Mục tiêu đầu tư thủy lợi những năm qua là xây dựng mới các hồ chứa nước lớn ở miền Trung và Tây Nguyên, để cắt lũ cho hạ du, dự trữ chống hạn; xây dựng các công trình kiểm soát lũ, thực hiện tôn nền vượt lũ đảm bảo an toàn dân sinh mùa lũ vùng đồng bằng sông Cửu Long; xây dựng và nâng cấp các công trình thủy lợi nhỏ ở vùng miền núi, đảm bảo nước cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân cùng với việc nâng cấp, đảm bảo an toàn đầu mối các hồ chứa nước.

Ngoài ra còn củng cố, nâng cấp đê biển (đặc biệt từ Quảng Ninh đến Quảng Nam), xây dựng các công trình tưới tiêu cho nuôi trồng thủy sản và một phần ngân sách cho vay với lãi suất bằng 0 giúp các địa phương kiên cố hóa kênh mương.

Trong một phân tích cụ thể hơn, Bộ KH&ĐT nhận thấy rằng trong đầu tư thủy lợi, mới tập trung đầu tư thủy lợi phục vụ cây lúa là chủ yếu (80%), việc xây dựng các công trình thủy lợi tưới các cây công nghiệp còn ít, đầu tư cấp nước công nghiệp và dân sinh, cho nuôi trồng thủy sản, cho xử lý và cải tạo môi trường nước bị coi nhẹ.

Báo cáo thừa nhận rằng, cơ cấu đầu tư của Nhà nước như vậy là chưa thật sự hợp lý, mới quan tâm đầu tư vào phục vụ phát triển sản xuất (thủy lợi, giống cây trồng) mà chưa quan tâm nhiều đến đầu ra. Nên dù ưu tiên đến mức đó, hiện cũng chỉ đáp ứng được khoảng 50-60% yêu cầu phát triển.

Thủy lợi không phải là yếu tố quyết định

Ông Phan Văn Ngọc, Giám đốc quốc gia của tổ chức Action Aid (AAV), một tổ chức phi chính phủ của Anh có 36 năm kinh nghiệm hoạt động về xóa đói giảm nghèo trên toàn thế giới và 19 năm thực hiện các chương trình như vậy tại 20 tỉnh, thành ở Việt Nam cho rằng, những thành công hơn một thập kỷ qua của Việt Nam về tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo một phần là nhờ những quyết sách sáng suốt trong thực hiện cải cách, giải phóng lực lượng sản xuất và hội nhập ngày càng sâu hơn vào nền kinh tế.

“Tuy nhiên, việc hoạch định những chính sách và chiến lược đầu tư để đáp ứng nhu cầu phát triển nông nghiệp ngày nay đã trở nên phức tạp hơn”, ông nói và đề nghị: “ Định hướng chiến lược và chất lượng của đầu tư công cần phải là một chỉ báo then chốt cho sự thành công của Chỉnh phủ trong chiến lược đầu tư”.

Ông chỉ ra, trong chuyện thiếu vốn đầu tư cho nông nghiệp như Bộ KH&ĐT đề cập, nếu Chính phủ hạn chế đầu tư dàn trải, chống thất thoát và có kế hoạch duy tu, bảo dưỡng các công trình đã được xây dựng thì hiệu quả suất đầu tư sẽ lớn hơn nhiều.

Ông Ngọc cho rằng, còn có xu hướng đầu tư quá mức vào các dự án lớn mà trong một số trường hợp tỏ ra chưa cần thiết và lãng phí: “Ví dụ thủy lợi luôn nằm trong số các công trình ưu tiên trong phát triển nông nghiệp, nhưng thủy lợi lại có hệ số đầu tư cao mà hiệu quả kinh tế mang lại chậm so với các khoản đầu tư khác”, ông nói.

Chính trong kiến nghị của Bộ KH&ĐT về việc sử dụng nguồn vốn nhà nước trong thời gian tới vẫn dành ưu tiên cả vốn ngân sách, vốn ODA, vốn trái phiếu chính phủ cho ngành thủy lợi, đặc biệt là ưu tiên đầu tư thủy lợi cho hai vùng trọng điểm lương thực của cả nước tuy có xem xét điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư thủy lợi.

Theo đó, để nâng cao hiệu quả đầu tư sẽ ưu tiên đầu tư đại tu, nâng cấp hiện đại hóa hệ thống thủy lợi hiện có để tăng hiệu quả khai thác các công trình.Việc điều chỉnh cũng theo hướng tập trung sự quan tâm vào các công trình thủy lợi phục vụ việc phát triển các loại cây trồng ngoài cây lúa để đa dạng hóa và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Ông Ngọc cho rằng, nếu như trước đây chỉ quan tâm đến thủy lợi, nay cần tập trung hơn nữa vào việc nâng cấp hệ thống giao thông, thông tin, bảo quản và chế biến sau thu hoạch để kết nối khu vực nông thôn với thị trường rộng hơn. Bởi xét cho cùng, hiệu quả của đầu tư, theo ông Ngọc, sẽ được đo bằng năng lực cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam. Và chính sách đầu tư chỉ thực sự phát huy tác dụng, nếu được thực hiện đồng bộ từ hệ thống thủy nông đến nâng cấp cơ sở hạ tầng nông thôn.

NGỌC LAN

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới