Sao lại là phát canh thu tô
Tấn Đức
(TBKTSG) - Chỉ bốn ngày trước khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có kết luận về việc cưỡng chế, thu hồi đất của ông Đoàn Văn Vươn, theo đó việc làm của lãnh đạo huyện Tiên Lãng là sai luật, cổng thông tin điện tử của huyện Tiên Lãng đã có một bài viết để biện hộ cho quyết định của huyện và cho rằng ông Vươn “phát canh thu tô”.
Sử dụng cụm từ này, có lẽ bài viết muốn ám chỉ ông Đoàn Văn Vươn là địa chủ, dùng đất thuê của Nhà nước cho hai người khác thuê lại là bóc lột. Trước đó, một tờ báo cũng có bài viết về chuyện ông Đoàn Văn Vươn đã vi phạm pháp luật khi ký hai hợp đồng cho thuê lại một phần khu đất được giao.
Thế nhưng, theo Luật Đất đai 2003, cụ thể là tại khoản 4, điều 113, quy định rằng “hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không phải là đất thuê có các quyền và nghĩa vụ: cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đầu tư tại Việt Nam thuê quyền sử dụng đất”. Nghị định 181 của Chính phủ ban hành năm 2004 hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, tại khoản 2, điều 98 còn ghi cụ thể hơn: “Thời điểm hộ gia đình, cá nhân được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai đối với đất nông nghiệp do Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất được xác định từ khi quyết định giao đất có hiệu lực thi hành”.
Ngoài ra, cũng phải xem xét đất mà ông Đoàn Văn Vươn cho thuê lại là loại đất gì đã. Theo thông tin trên báo chí, thì phần đất ông Đoàn Văn Vươn cho hai người khác thuê là những khu đầm nuôi thủy sản, nó khác rất xa so với hiện trạng ban đầu khi ông được Nhà nước giao đất. Để biến vùng đất được giao thành đầm nuôi thủy sản, gia đình ông Vươn đã phải đổ vào đó rất nhiều mồ hôi, công sức, tiền bạc và thậm chí cả tính mạng người thân.
Vì thế, nếu nhìn vào cái giá ông Vươn cho người khác thuê lại đất cao gấp 20 lần tiền thuế sử dụng đất nông nghiệp, mà gán cho ông cái tội “phát canh thu tô” thì thật là không công bằng.
Việc ông Đoàn Văn Vươn làm cũng chẳng khác hàng trăm nhà đầu tư tư nhân và Nhà nước được giao đất để làm khu công nghiệp. Họ bỏ tiền ra xây dựng cơ sở hạ tầng, dịch vụ, rồi cho doanh nghiệp khác thuê lại cũng với giá cao gấp hàng chục lần tiền thuế sử dụng đất nông nghiệp. Không lẽ đó cũng là “phát canh thu tô”.
Trong Luật Đất đai, một trong những mục tiêu quan trọng nhất được nhắc đi nhắc lại nhiều lần là phải sử dụng đất hiệu quả. Nếu nhìn vào tiêu chí này, thì rõ ràng ông Đoàn Văn Vươn đã làm tốt việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất, để làm giàu cho gia đình và cũng là cho xã hội. Đó là việc làm đáng được khuyến khích, chứ không phải để phê phán.
Suy cho cùng, vấn đề đáng quan tâm nhất đối với việc sử dụng đất nông nghiệp là làm sao cho thật hiệu quả, đóng góp thật nhiều cho công cuộc xóa đói giảm nghèo, cải thiện đời sống của nông dân và nông thôn. Còn hình thức khai thác nó thế nào, tự bỏ sức lao động ra làm, thuê mướn nhân công, hay cho người khác thuê lại… thì Nhà nước có cần thiết phải can thiệp hay không?
