Thứ Hai, 24/01/2022, 00:07
26 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Tách bạch hai chức năng

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Tách bạch hai chức năng

Sơn Nghĩa

(TBKTSG) – “Để quản lý doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hiệu quả, không có cách nào tốt hơn là Chính phủ phải quy trách nhiệm rõ ràng và minh bạch cho người đứng đầu các tập đoàn và trách nhiệm giám sát của cơ quan nhà nước được Chính phủ phân công” – ông Vũ Quang Hải, Phó trưởng đoàn chuyên trách đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên; Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, nói với TBKTSG bên lề cuộc họp Quốc hội vào tuần qua, về việc kiểm tra và giám sát các tập đoàn kinh tế nhà nước hiện nay.

Kiểm tra, giám sát còn nhiều bất cập

Theo ông Hải, trên khía cạnh sử dụng đồng vốn nhà nước, hiện các DNNN đang hoạt động theo các nghị định của Chính phủ, chứ không theo một đạo luật nào. Trong khi đó Nhà nước, với vai trò chủ sở hữu nguồn vốn trong DNNN, lại chưa thể giám sát được cách thức sử dụng nguồn vốn này. Việc kiểm tra giám sát nặng về hành chính, thông qua cơ chế trao quyền cho những người giám sát, quản lý nguồn vốn nhà nước nhưng lại không “sâu sát” với hoạt động của doanh nghiệp chính là điều bất cập.

Vì vậy, ông Hải cho rằng, chức năng quản lý nhà nước và chủ sở hữu vốn nhà nước cần được tách bạch. Đơn giản, khi ông chủ Nhà nước giao vốn cho tập đoàn, trước tiên người chủ tập đoàn đó phải chịu trách nhiệm. Việc giám sát sử dụng vốn nhà nước cần được cơ quan chuyên về quản lý tài chính của Chính phủ thực hiện thường xuyên, độc lập với tập đoàn. Các nguồn vốn của DNNN hiện nay chủ yếu được hình thành từ vốn ngân sách, vì vậy Bộ Tài chính phải có trách nhiệm trong vấn đề này.

DNNN phải hoạt động dựa trên vốn vay, ngoài số vốn điều lệ ban đầu. Việc tự chủ vay vốn trong kinh doanh sẽ giúp cho các DNNN có trách nhiệm hơn trong hoạt động kinh doanh. Khi đó, DNNN sẽ được giám sát chặt chẽ hơn từ ngân hàng cho vay.

Việc kiểm tra, thanh tra cũng cần được cải tổ và phân nhiệm lại rõ ràng hơn. Việc thanh tra, kiểm tra các DNNN còn trùng lắp ở các bộ ngành. “Ngay ở khâu kiểm toán các DNNN cũng còn nhiều điều chưa ổn. Công tác kiểm toán, thanh tra còn trùng lắp”, ông Hải nói. Vì vậy, Chính phủ cần sớm thành lập một cơ quan chịu trách nhiệm chính về việc kiểm tra, giám sát các DNNN.

Thực tế hiện nay, việc giám sát DNNN thường được các bộ chủ quản đảm nhiệm. Tuy nhiên, bộ chủ quản chỉ quản lý chuyên ngành, việc quản lý đồng vốn, quản trị doanh nghiệp hoàn toàn nằm ngoài chuyên môn của bộ chủ quản. Chưa kể, khi các cơ quan giám sát thanh tra, kiểm tra, DNNN còn được “nương nhẹ” vì là “người nhà”. “Việc giám sát các tập đoàn nên sớm hình thành cách quản lý chuyên quản. Đơn cử về việc quản lý vốn, tôi cho rằng sẽ dễ dàng hơn nếu Nhà nước có một cơ quan chuyên quản về tài chính, thiết lập một chế độ giám sát kiểm tra thực tế từ những báo cáo định kỳ của các DNNN”, ông Hải đề xuất. Cơ quan này, có trách nhiệm cảnh báo sớm các nguy cơ, cũng như sai phạm từ các DNNN.

Nên để cho DNNN tự chủ hơn

Để quản lý DNNN tốt hơn, nhiều đại biểu Quốc hội cũng cho rằng Nhà nước nên giảm dần việc can thiệp vào hoạt động của các doanh nghiệp. Các DNNN phải hoạt động theo cơ chế thị trường và tự chủ hơn trong kinh doanh.Ông Cao Sỹ Kiêm, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng Nhà nước nên để cho DNNN hoạt động theo luật và trả lại quyền tự chủ cho doanh nghiệp. Cơ quan quản lý nhà nước chỉ nên xây dựng một hành lang pháp lý tốt cho doanh nghiệp hoạt động và định hướng chiến lược phát triển mỗi ngành nghề trong bức tranh tổng thể chung của nền kinh tế. “Nếu doanh nghiệp có sai phạm, Nhà nước sẽ dùng luật lệ và những quy định để xử lý”, ông Kiêm nói. Điều này giúp cho DNNN được vận hành theo quy luật của thị trường, tự do kinh doanh và tự chịu trách nhiệm trong những hoạt động của mình.

Cụ thể hơn, ông Vũ Quang Hải cho rằng Nhà nước nên giảm dần việc hỗ trợ và bao cấp vốn cho DNNN. DNNN phải hoạt động dựa trên vốn vay, ngoài số vốn điều lệ ban đầu. Việc tự chủ vay vốn trong kinh doanh sẽ giúp cho các DNNN có trách nhiệm hơn trong hoạt động kinh doanh. Khi đó, DNNN sẽ được giám sát chặt chẽ hơn từ ngân hàng cho vay.

Cùng ý kiến này, ông Vũ Viết Ngoạn, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng Nhà nước cần thiết kế lại quy chế quản trị doanh nghiệp, giám sát của Nhà nước. Chính phủ cần làm rõ vai trò quản lý nhà nước, vai trò chủ sở hữu trong hoạt động kinh doanh của DNNN. Kinh doanh và quản lý nhà nước là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Quản lý nhà nước là để điều phối hoạt động chung của cả nền kinh tế, khác với doanh nghiệp là trực tiếp sản xuất và kinh doanh.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới