Thứ Năm, 27/01/2022, 21:21
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

“Tất cả đều là con tôi”

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

“Tất cả đều là con tôi”

Nguyên Anh

“Tất cả đều là con tôi”
minh họa: Khều.

(TBKTSG) – Tên vở kịch tâm lý của Arthur Miller thoạt tiên là một câu gây khó hiểu cho khán giả, cho tới khi tấm màn nhung khép lại. All my sons (Tất cả đều là con tôi, 1947) kể về một doanh nhân (Joe Keller) gây dựng cơ đồ trong chiến tranh nhờ cung cấp khí tài cho quân đội Mỹ.

Giàu có, nhưng vợ chồng Keller luôn sống trong nỗi mặc cảm sâu xa từ một sự kiện quá khứ: do áp lực tiến độ, nhà máy của Keller đã sản xuất những đầu pít-tông lỗi trên động cơ máy bay, dẫn tới cái chết của 21 phi công Mỹ do máy bay rơi. Khôn khéo, Keller đổ tội cho người bạn, đồng thời là quản đốc, để tòa án kết án ông này đi tù.

Trớ trêu, con trai cả của Keller cũng là một phi công. Khi biết được chuyện này, anh không chịu nổi sự hổ thẹn, đã lái máy bay đi mất tích, coi như tử nạn.

Hạ màn, Keller tự sát sau khi bất lực trong việc tự biện minh cho lỗi lầm ngày nào.

Lời cuối, “tất cả đều là con tôi!”, thể hiện nỗi lòng giằng xé của Keller sau khi nhận ra sản nghiệp kếch xù mà ông ta cố giữ lấy cho con mình rốt cuộc vô nghĩa, khi mà sự tư lợi dẫn tới cái chết của những người phi công cũng trở thành nguyên nhân khiến con trai ông ta chết.

Tiền chủ hậu khách

Giao thông Việt Nam đang ở trong “tình trạng khẩn cấp”, theo ý kiến của một đại biểu Quốc hội. Điều này nghe tưởng chừng giống như một thông báo trong chiến tranh. Và nếu tham khảo số người tử vong vì tai nạn giao thông trong năm năm qua, nhiều người sẽ phải đồng ý với nhận định này.

Nguyên do có nhiều, từ ý thức của người dân, sự lạc hậu của phương thức tổ chức giao thông, hạ tầng chậm phát triển và thiếu đồng bộ… Dĩ nhiên còn phải tính tới yếu tố trách nhiệm.

Vài tháng trở lại đây, những bùng binh rộng mênh mông trên trục đường Khuất Duy Tiến ở Hà Nội xuất hiện quang cảnh mà một thời gian dài sau khi các giao lộ này được hoàn thành, người tham gia giao thông chưa có dịp trải nghiệm. Bây giờ, bùng binh đã được gắn đèn xanh đèn đỏ, điều tiết các luồng xe to nhỏ mà suốt những ngày trước đó vẫn lao trực diện, tạt ngang hông, chen cắt chéo. Khi các điểm nút này còn được thả cho lưu thông tự do, cứ vài ngày, vài tuần, báo chí lại được dịp đưa tin về một vụ tai nạn thương tâm dưới gầm xe tải.

Bộ Giao thông Vận tải vừa đưa ra một số quyết định nghiêm khắc, như cách chức lãnh đạo dự án đường cao tốc Trung Lương, từ tình trạng xuống cấp đáng nghi vấn của xa lộ hàng đầu này. Dư luận chưa quên những vụ nổ lốp xe liên tiếp ngay sau khi thông xe mà đỉnh điểm là vụ ô tô khách đâm xe tải trên cao tốc khiến tám người chết thảm hồi giữa năm nay.

Hầu như sau những vụ việc như vậy, các nhân vật có liên quan đều tìm cách biện minh cho trách nhiệm của mình, hệt như ngài Keller trong vở kịch. Tới nỗi, tại một công trình đang thi công không biển báo, để ngập nước như bẫy người trên đại lộ Thăng Long, khi xảy ra vụ chết chùm bốn đứa trẻ, chủ dự án và nhà thầu chỉ ngậm ngùi lập luận: kể ra gia đình quản lý con tốt hơn thì đâu đến nỗi (?).

Nhập gia tùy tục, đáo giang tùy khúc

Các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được kỳ vọng là ngoài việc tạo công ăn việc làm, góp phần tăng GDP, còn mang theo công nghệ tiên tiến. Tuy nhiên, nhìn vào nhiều sản phẩm, sự kỳ vọng này đôi khi biến thành hoài nghi. Ô tô, xe máy là ví dụ điển hình. Nói ô tô thì hơi tối tân quá, chỉ kể xe máy – phương tiện phổ dụng nhất của người Việt, gần đây xuất hiện nhiều sự cố kỳ lạ, xe đang chạy tự dưng bốc hỏa. Nhẹ thì xe ra tro, nặng thì người ra nghĩa địa!

Người tiêu dùng bắt đầu ngờ vực về loại xe trung thành thân thuộc, nhất là sau hàng loạt vụ việc nghiêm trọng xảy ra, vẫn chưa có kết luận hay khuyến cáo chính thức từ các cơ quan hữu trách lẫn các nhà sản xuất.

Tất nhiên, bảo cơ quan nhà nước đi kiểm tra hết mấy triệu chiếc xe máy xuất xưởng hàng năm, e rằng bất khả thi. Trách nhiệm về độ an toàn của xe, như thông lệ thế giới, thuộc về nhà sản xuất là chủ yếu. Nếu vận hành theo thị trường thực thụ, khách hàng sẽ là người quyền lực nhất khi có thể “sa thải” cả chủ lẫn thợ bằng một cách đơn giản là mua hàng của hãng khác, như Sam Walton – nhà sáng lập ra Walmart, từng khuyến cáo.

Cơ quan nhà nước sẽ thực hiện tốt nhất một việc thuộc về chức trách của họ: tạo ra tấm gương để các doanh nghiệp hành xử có trách nhiệm với xã hội. Nêu ví dụ những bùng binh để cho vành xe đạp của học sinh liên miên đối mặt với những bánh xe tải rập rình nghiến xác, hay một đường cao tốc lỗ chỗ ổ trâu ổ gà, chực chờ làm bục lốp xe ở tốc độ trên 80 cây số/giờ. Nếu những người vẽ ra bùng binh, xây nên xa lộ gây tai nạn ồ ạt mà thân không gặp phiền toái gì và lòng không thấy chút lăn tăn, thì hiển nhiên, các “doanh nhân Keller” mọi quốc tịch sẽ nhìn vào đó mà yên tâm chăm chú lo cho lợi nhuận của mình hơn là sự an nguy của người tiêu dùng.

Cơ quan chuyên môn sẽ phải là nơi ban hành những tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường ở mức tối thiểu cho các hãng chế tạo, lý tưởng hơn là định ra cả tiêu chuẩn thiết kế. Có như thế, đường phố mới bớt những ống pô xe cất ngược đầu thản nhiên phun khói thẳng vào mặt người đi sau; các quy định tiêu chuẩn thiết kế nhà máy có thể giảm phần nào những “nhà kỹ nghệ” ngấm ngầm bắt đường ống dẫn chất thải “đi lạc” vào ruộng lúa hay ra sông ngòi.

Ngày nào đó, đến “khúc sông”, nơi được cảnh báo rằng hậu quả không chỉ đi kèm bài học kinh nghiệm mà còn phải trả giá bởi các chế tài, các doanh chủ Keller sẽ tự động kiểm tra và loại bỏ số “đầu pít-tông lỗi” trong sản phẩm bán ra, thay vì “sơn phết” cho qua như hiện nay.

Đáng tiếc, Tất cả đều là con tôi không phải là một hiện tượng truyền thông khiến cả triệu khán giả hồi hộp mong ngóng và sục sôi bàn luận hàng tuần như chương trình Cặp đôi hoàn hảo. Tác phẩm kinh điển của nhà viết kịch vĩ đại Arthur Miller, dưới sự bảo trợ của Đại sứ quán Mỹ chỉ được công diễn dăm buổi vào tháng 12-2011 trong khán phòng chỉ vài trăm chỗ ngồi của Nhà hát Tuổi trẻ Hà Nội.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới