Thứ Bảy, 13/07/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Thị trường chứng khoán Trung Quốc: Can thiệp hay không can thiệp?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Thị trường chứng khoán Trung Quốc: Can thiệp hay không can thiệp?

Nhà đầu tư Trung Quốc thất vọng trước đà tụt dốc của TTCK Thượng Hải

(TBKTSG) – Cũng giống như Việt Nam, thị trường chứng khoán (TTCK) Trung Quốc đang chật vật lấy lại phong độ sau cú rơi tận đáy nửa đầu năm nay. Nhà đầu tư vẫn tin tưởng rằng, chính phủ sẽ can thiệp và vực dậy TTCK trước ngày hội lớn Thế vận hội Bắc Kinh.

Kết thúc nửa đầu năm 2008, chỉ số chứng khoán CSI 300 của TTCK Thượng Hải xoay quanh mức 2.600 điểm, mất 58% tính từ mức đỉnh 6.214 điểm đạt được vào tháng 10 năm ngoái. Giá trị giao dịch cũng giảm tương ứng, bình quân mỗi phiên giao dịch trong tháng 6-2008 chỉ có 98,6 tỉ nhân dân tệ (14,43 tỉ đô la Mỹ) cổ phiếu được khớp lệnh, chưa bằng một nửa so với mức 212,5 tỉ nhân dân tệ (31,1 tỉ đô la) bình quân hồi tháng 6-2007.

Lý giải hiện tượng này, ông Stephen Green, kinh tế gia cao cấp của Ngân hàng Standard Chartered ở Thượng Hải, cho biết: “Trước tiên là quả bóng quá căng, rồi lạm phát cao và tăng trưởng chậm, rồi chính phủ siết chặt chính sách tiền tệ, kiểm soát các dòng vốn ra vào, cũng có thể kể đến những “cơn lũ” khi các doanh nghiệp bán ra khối cổ phiếu phi thương mại trước đây do nhà nước nắm giữ”.

Còn một nguyên nhân ít được nói tới là tình trạng mù mờ của thị trường. Nhà đầu tư – nhất là những nhà đầu tư nhỏ lẻ, chiếm khoảng 60% tổng số nhà đầu tư chứng khoán – gần như không nắm được thông tin cơ bản về hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết và bởi vì sự can thiệp, kiểm soát của Chính phủ Trung Quốc làm méo mó thị trường.

TTCK Trung Quốc ra đời vào cuối thập niên 1990, làm nhiệm vụ huy động vốn cho công cuộc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Nhưng phải đến năm 2005, thị trường mới bắt đầu sôi động khi chính phủ cho đấu giá cổ phần lần đầu (IPO) nhiều doanh nghiệp nhà nước có vị trí độc quyền trong nền kinh tế quốc dân. Từ đó sự can thiệp trực tiếp của chính phủ là một “đặc trưng” nổi bật của TTCK Trung Quốc.

Theo ông Andy Xie, một kinh tế gia có uy tín tại Thượng Hải, nhà nước không chỉ “phê duyệt” doanh nghiệp nào được IPO mà ấn định cả mức giá khởi điểm của cổ phiếu đưa ra đấu giá. Các quỹ đầu tư, các công ty bảo hiểm thỉnh thoảng lại được nhà nước “chỉ đạo” phải mua một vài loại cổ phiếu nào đó.

“Quan chức chính phủ thường phát biểu nhận định của mình về thị trường và họ dùng các tờ báo chính thống để khuyến dụ dân chúng nên mua bán những mã chứng khoán nào”, ông Xie nói.

Hậu quả là quả bong bóng TTCK phình lên rất nhanh. Từ tháng 4 đến hết tháng 6 năm ngoái, số tài khoản chứng khoán ở Trung Quốc tăng thêm 40 triệu đơn vị, từ 60 triệu lên 100 triệu tài khoản, và từ năm 2005 đến tháng 10-2007, chỉ số chứng khoán Trung Quốc tăng 500%!

Quả bóng nổ vào giữa năm nay làm cho nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ ở Trung Quốc trắng tay và thị trường đình đốn, cổ phiếu bán không ai mua. Theo báo China Daily, trong 300 mã cổ phiếu làm nền tảng cho chỉ số chứng khoán CSI 300 thì có 114 mã, gồm nhiều cổ phiếu blue-chip – đã xuống dưới giá phát hành lần đầu, chỉ số P/E bình quân của thị trường Trung Quốc cuối năm ngoái là 69 nay chỉ còn dưới 20 khiến doanh nghiệp không còn hứng thú phát hành cổ phiếu.

Trên báo China Daily số ra ngày 14-7-2008, một giám đốc doanh nghiệp, than thở: “Vào lúc tín dụng bị siết chặt để kiềm chế lạm phát, sự bất lực của thị trường chứng khoán đã biến thành tai họa cho doanh nghiệp”.

Mặc dù trên báo chí công khai, Chính phủ Trung Quốc tuyên bố rằng, lần này họ chỉ kiểm soát sự xuống dốc của thị trường mà không can thiệp để chặn đứng đà xuống dốc đó, thực tế từ tháng 4-2008 đến nay Trung Quốc đã ban hành nhiều biện pháp can thiệp trực tiếp.

Ngày 20-4, Trung Quốc siết chặt việc chuyển đổi loại “cổ phiếu phi thương mại” – là cổ phần của nhà nước trong các doanh nghiệp cổ phần hóa – sang “cổ phiếu thương mại” nhằm làm giảm lưu lượng dòng thác cổ phiếu đổ ra thị trường.

Báo China Daily cho biết trong tháng 6-2008 chỉ có thêm 7 tỉ “cổ phiếu phi thương mại” của 98 doanh nghiệp niêm yết được chuyển đổi và bán ra thị trường với giá trị 98 tỉ nhân dân tệ (14,34 tỉ đô la), giảm 65% so với tháng 4-2008. Ngay sau đó, thuế chuyển nhượng chứng khoán được giảm từ 0,3% xuống 0,1%.

Chính phủ đã chính thức yêu cầu các công ty quản lý quỹ đầu tư hạn chế việc bán tháo cổ phiếu họ đang nắm giữ và khuyến khích doanh nghiệp niêm yết mua cổ phiếu của chính mình để làm cổ phiếu quỹ. Ngoài ra, Trung Quốc còn áp dụng biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động phát hành cổ phiếu với số lượng lớn và thành lập một quỹ đặc biệt của chính phủ để nâng đỡ giá cổ phiếu.

Zhang Xiaojun, nhà phân tích của Công ty Chứng khoán CITIC China Securities, nhận định: “Ưu tiên hàng đầu là khôi phục chức năng cơ bản của TTCK như là nguồn tài chính cho doanh nghiệp. Trong quá khứ chính phủ đã nhiều lần chứng tỏ rằng họ sẽ can thiệp khi cần thiết”.

Sự can thiệp của chính phủ vào TTCK đáp ứng mong mỏi của giới đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc rằng “TTCK sẽ không sụp đổ vào dịp Olympic Bắc Kinh”, song với giới đầu tư chuyên nghiệp và các công ty tài chính, càng can thiệp bằng biện pháp hành chính càng làm cho TTCK thêm méo mó và khó “trưởng thành” nổi.

Ông Stephen Green của Ngân hàng Standard Chartered cho rằng, TTCK Trung Quốc bây giờ đã lớn hơn trước rất nhiều, chính phủ không dễ gì thay đổi được hướng đi của nó.

“Và chính phủ cũng không có nhiều công cụ để tác động tới giá cổ phiếu nếu không muốn khuyến khích lối giao dịch nội gián”, ông nói.

Trong tầm nhìn lâu dài nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng TTCK Trung Quốc vẫn chưa đến mức nguy ngập. Việc cần làm của Trung Quốc không phải là chính phủ can thiệp để cứu giá cổ phiếu mà cần đẩy nhanh tiến trình minh bạch hóa để thị trường được vận hành độc lập theo quy luật của nó.

Nhà báo Duncan Hewitt chuyên viết về Trung Quốc của báo Newsweek nhận xét, bong bóng TTCK đã vỡ song cái não trạng chờ đợi sự can thiệp của chính phủ ở nhà đầu tư Trung Quốc hãy còn sống rất dai, ít ra là cho đến khi những ồn ào của kỳ Thế vận hội đã lùi vào quá khứ.

HUỲNH HOA (Tổng hợp)

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới