Thứ Sáu, 28/01/2022, 01:24
26 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Thu hút đầu tư không chỉ bằng sự ưu đãi

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Thu hút đầu tư không chỉ bằng sự ưu đãi

Thu Hiền

Thu hút đầu tư không chỉ bằng sự ưu đãi
Ảnh chụp tại nhà máy sản xuất điện thoại di động của Samsung ở Bắc Ninh. Ảnh: Quốc Hùng.

(TBVTSG) – Nhiều năm qua, các tỉnh thành đã tìm mọi cách vận dụng các chính sách hiện hành để đưa ra những khoản ưu đãi cao cho các nhà đầu tư vào ngành công nghệ, nhằm thu hút các dự án đầu tư. Liệu các chính sách ưu đãi như về thuế suất, thuế sử dụng đất có phải là lực hút mạnh, níu chân các nhà đầu tư quyết định ở lại thị trường Việt Nam?

Tháng 6 vừa qua, Chính phủ đã có công văn chỉ đạo tỉnh Bắc Ninh xem xét, cấp giấy chứng nhận đầu tư cho hãng Nokia để thành lập Công ty TNHH Nokia Việt Nam với mục tiêu chính là sản xuất, gia công và lắp ráp điện thoại tại khu công nghiệp VSIP tỉnh Bắc Ninh, mặc dù trước đó tập đoàn này đề xuất được đầu tư như một dự án công nghệ cao tại Bắc Ninh.

Với văn bản này, Chính phủ đã đưa ra một thông điệp hết sức rõ ràng là muốn nhất quán về các chính sách ưu đãi và nói “không” với đề xuất riêng lẻ của các tỉnh thành trong việc thu hút nhà đầu tư mà không tạo ra tiền lệ.

Ưu đãi: phần nổi của tảng băng

Đối với trường hợp của Nokia, nếu được hưởng ưu đãi như một doanh nghiệp công nghệ cao thì nhà đầu tư này sẽ được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi là 10% trong vòng 15 năm. Thêm vào đó, Nokia sẽ được miễn thuế nhập khẩu cho máy móc, linh kiện, trang thiết bị, dây truyền và phương tiện vận chuyển chuyên dụng, các loại nguyên vật liệu mà trong nước không thể sản xuất được nhằm phục vụ cho dự án nói trên.

Một khi chính sách thay đổi, mức độ ảnh hưởng đến dự án không chỉ gói gọn ở một quốc gia mà có tác động dây chuyền ra các quốc gia khác, nơi các nhà đầu tư có dự án.

Trong khi đó, đối với doanh nghiệp chế xuất, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20% trong vòng 15 năm, trong đó có hai năm đầu được miễn thuế và bốn năm tiếp theo được giảm 50% (còn 10%). Với dự án lớn với mức đầu tư hơn 200 triệu euro như Nokia thì mức ưu đãi này thực sự có ý nghĩa lớn.

Đến nay, dù không nhận được mức ưu đãi như mong muốn nhưng Nokia vẫn khẳng định họ tiếp tục đầu tư vào tỉnh Bắc Ninh và khởi công xây dựng nhà máy trong năm tới.

Để khẳng định cho quyết tâm đầu tư ở Việt Nam, Nokia nói rằng họ đang làm việc chặt chẽ với VSIP, chính quyền tỉnh Bắc Ninh và Chính phủ để sớm được nhận giấy phép chính thức. Trong thời gian chờ đợi, Nokia đang hợp tác với các trường đại học như Đại học Bách khoa và Đại học Khoa học Tự nhiên TPHCM xây dựng các phòng thí nghiệm ứng dụng di động nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực trong dài hạn cho nhà máy.

Bình luận về vấn đề này, ông Lê Hoài Quốc, Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, cho biết không ai có thể phủ nhận sản phẩm của Nokia là sản phẩm công nghệ cao và là kết quả của một chuỗi mắt xích trong quy trình sản xuất. Nếu họ đầu tư vào Việt Nam với một mắt xích đơn giản như lắp ráp, gia công thì không thể gọi là công nghệ cao để được nhận sự ưu đãi như doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ cao.
Theo các chuyên gia, quyết định nhất quán về các chính sách ưu đãi trong lĩnh vực đầu tư công nghệ đang đặt Việt Nam trước thách thức không nhỏ, khi các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Indonesia hay Malaysia đang trải thảm đỏ để chào đón các nhà đầu tư vào lĩnh vực công nghệ và CNTT. Vậy, sự ưu đãi có phải là cách để giữ chân nhà đầu tư?

Trao đổi với Thời báo Vi tính Sài Gòn, ông Quốc nói rằng qua các cuộc tiếp xúc với các nhà đầu tư muốn đầu tư vào ngành công nghệ thì thấy mối quan tâm hàng đầu của họ không phải là các chính sách ưu đãi, bởi sự ưu đãi của Việt Nam hiện nay so với các nước trong khu vực là khá thoáng. Mối quan ngại hàng đầu của họ là sự thay đổi về các chính sách kinh tế vĩ mô. Cụ thể như chính sách quản lý ngoại hối khi thay đổi có thể tác động rất lớn đến việc cam kết chuyển vốn của nhà đầu tư… Thông thường một nhà đầu tư lớn có hoạt động rộng khắp trên nhiều quốc gia khi lựa chọn điểm đầu tư họ đã thảo luận, nghiên cứu, tìm hiểu rất kỹ về luật pháp, chính sách rồi mới ra quyết định đầu tư lâu dài với sự cam kết thuê đất từ 50 năm đến 100 năm. Vì vậy, một khi chính sách thay đổi, mức độ ảnh hưởng đến dự án không chỉ gói gọn ở một quốc gia mà có tác động dây chuyền ra các quốc gia khác nơi họ có đầu tư.

Theo ông Quốc, ngoài mối quan ngại về tính ổn định của chính sách vĩ mô, nhà đầu tư còn quan tâm đến hai yếu tố quan trọng khác: chất lượng nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng… Do đó, để thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghệ thì cơ quan quản lý địa phương phải lắng nghe và thấu hiểu được những yêu cầu này.

Thấu hiểu nhà đầu tư

Chia sẻ kinh nghiệm thu hút các nhà đầu tư tại Khu Công nghệ cao TPHCM, ông Quốc cho rằng phải có sự sẵn sàng cao nhất về hạ tầng, đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp và chính sách một cửa nhằm giải quyết mọi yêu cầu, khúc mắc của nhà đầu tư.

Tính chuyên nghiệp ở đội ngũ tư vấn là phải cung cấp được cho nhà đầu tư các thông tin có độ chính xác cao về thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi, quy trình thẩm định minh bạch và kịp thời. Nhà tư vấn phải là người bạn, người đồng hành hiểu tâm tư nguyện vọng của nhà đầu tư, cùng họ tháo gỡ những khúc mắc trong quá trình thiết lập dự án.

Gần đây, Khu Công nghệ cao TPHCM thực hiện chủ trương giải quyết mọi thủ tục có liên quan chỉ qua một cửa, giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính và thời gian cho nhà đầu tư. Điều này đã được các nhà đầu tư ủng hộ. Chính vì vậy, mà thời gian qua tình hình đầu tư vào Khu Công nghệ cao có phần khởi sắc khi từ đầu năm đến nay đã có nhiều dự án mới với tổng số tiền đầu tư gần 200 triệu đô la Mỹ.

Đồng quan điểm với ông Quốc, ông Chu Tiến Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH một thành viên Phát triển Khu Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC), nói rằng giải quyết tốt bài toán nhân lực, hạ tầng và thủ tục đầu tư cởi mở, thông thoáng là kinh nghiệm của QTSC trong việc thu hút các nhà đầu tư.
Theo ông Dũng, chính sách một cửa đang là thế mạnh của QTSC nhằm giải quyết các thủ tục pháp lý cho nhà đầu tư một cách nhanh chóng và thuận lợi. Ngoài ra, QTSC sở hữu một hạ tầng công nghệ, giao thông, điện nước tốt đáp ứng nhu cầu sản xuất liên tục của các công ty hoạt động nơi đây.

Trong thời gian tới, QTSC sẽ thành lập học viện đào tạo lĩnh vực CNTT và công nghệ ngay trong khu công viên nhằm chuẩn bị một đội ngũ nhân lực để cung ứng ngay cho các nhà đầu tư có ý định lập dự án trong QTSC cũng như ở khu vực phía Nam.

Chia sẻ về kinh nghiệm hoạt động, các doanh nghiệp cho rằng nhiều dự án công nghệ triển khai tại Việt Nam gặp thách thức khi tuyển dụng nhân công có tay nghề và kỹ thuật. Theo họ thì Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hóa, vì vậy không thể mong đợi có ngay lực lượng lao động kỹ thuật cao. Để giải quyết bài toán này thì doanh nghiệp phải là người chủ động bắt tay với các tổ chức đào tạo.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch Tập đoàn LogiGear, doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực phần mềm, cho rằng thách thức lớn nhất khi LogiGear đầu tư vào lĩnh vực CNTT tại Việt Nam chính là bài toán nhân lực. Từng giai đoạn sẽ có những thách thức khác nhau. Khi tập đoàn bắt đầu vào Việt Nam, khái niệm về “kiểm thử phần mềm” là hoàn toàn xa lạ với người lao động nên tập đoàn chủ trương phải đào tạo từ lúc mới tuyển. Cho đến giai đoạn này, khi khái niệm và kỹ năng kiểm thử đã quen thuộc, thì sự hạn chế về số lượng nguồn nhân lực CNTT là một thách thức. “Kinh nghiệm của tôi khi đầu tư vào lĩnh vực CNTT tại Việt Nam là doanh nghiệp phải xác định đó là cuộc chạy đua đường dài. Nhân sự Việt Nam trẻ, nhiều tiềm năng nên cần được đào tạo, phát triển một cách chuyên nghiệp và có quy trình. Điều đó sẽ tạo nền tảng cho việc phát triển của doanh nghiệp sau này”, ông Hùng nói.

Theo ông Hùng, sau cuộc đua đường dài gần sáu năm qua, đến nay LogiGear đã có 600 nhân viên tại trụ sở ở TPHCM và Đà Nẵng, và ông cho rằng LogiGear sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa khi đặt bài toán đầu tư vào con người ở Việt Nam.

Là doanh nghiệp sản xuất thiết kế vi mạch như Intel Products Việt Nam thì con người được xem là vũ khí chiến lược cho hoạt động đầu tư của họ. Ông Rick Howarth, Giám đốc điều hành của Intel Products Việt Nam, nói rằng sản xuất vi mạch là một ngành công nghệ cao, đòi hỏi người lao động phải có hàm lượng kỹ thuật, chất xám rất cao và không phải quốc gia nào cũng có sẵn lực lượng lao động này. Việc đào tạo trong lĩnh vực công nghệ cao đều phải dựa vào nhu cầu thực tế của các dự án cụ thể.

Theo ông Howarth, kinh nghiệm đầu tư ở các quốc gia mà Intel có đầu tư, trong đó có Việt Nam, là Intel phải chủ động trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho dự án của chính mình. Intel đã bắt tay với các trường đại học Việt Nam cung cấp các học liệu trong lĩnh vực thiết kế vi mạch cho giáo viên và sinh viên, cũng như gửi các giảng viên đại học Việt Nam sang Mỹ theo học các chương trình đào tạo kỹ thuật, trong đó có thiết kế vi mạch. Sau hơn hai năm đi vào hoạt động, Intel kỳ vọng sẽ sản xuất được những con chip thế hệ mới ngay tại Việt Nam trong những năm tới.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới