Chủ Nhật, 24/10/2021, 11:13
31 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Từ tiêu tiền sang kiếm tiền

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Từ tiêu tiền sang kiếm tiền

Lan Nhi

Từ tiêu tiền sang kiếm tiền
VFF và các ông bầu thống nhất thành lập công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam – Ảnh minh họa: Bongdaplus

(TBKTSG) – Việc khởi xướng thành lập Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) để điều hành giải vô địch bóng đá quốc gia (V-League) thay cho Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) liệu có tốt hơn cách làm bóng đá theo kiểu chuyên nghiệp nửa vời như hiện nay?

>> VPF nên là công ty cổ phần hay TNHH?

Sự “thất bại” của VFF ở V-League nếu nhìn ở một góc nào đó có nhiều điểm tương đồng với sự thất bại trong kinh doanh của nhiều doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Sau khi Luật DNNN hết hiệu lực năm 2010, nhiều doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật Doanh nghiệp chung nhưng đó chỉ là sự thay đổi hình thức. Kết quả cuối cùng vẫn là hiệu quả kinh doanh yếu kém, sống dựa vào việc thâm dụng tài nguyên và lợi thế độc quyền sẵn. Bóng đá chuyên nghiệp 11 năm qua cũng vậy.

Tiêu tiền thì dễ, kiếm tiền thì chưa

Từ việc chỉ sống dựa vào nguồn ngân sách ít ỏi rót xuống của Nhà nước thông qua Tổng cục Thể dục Thể thao (TDTT), sau tấm huy chương bạc tại SEA Games 1995, VFF bắt đầu nhận được những khoản tiền tài trợ đầu tiên cho đội tuyển quốc gia thông qua Công ty Môi giới tiếp thị thể thao Strata. Đến năm 1999, Strata ký với VFF bản hợp đồng năm năm, mỗi năm  trả cho VFF 2 triệu đô la Mỹ để đổi lại toàn bộ quyền khai thác thương mại ở tất cả các giải đấu lớn. Việc “khoán” kinh doanh cho Strata không được lâu, sau một năm đã phải thanh lý, vì nguyên do lớn nhất là cơ chế quản lý, điều hành bóng đá ở VFF còn bao cấp, VFF liên tục vi phạm hợp đồng, không đảm bảo các quyền thương mại mà Strata đã ký với các nhà tài trợ, trong khi chất lượng các giải đấu không đi lên.

Năm 2000, mô hình tổ chức giải vô địch quốc gia thay đổi sang hướng chuyên nghiệp (gọi tắt là V-League) thực ra cũng chỉ là sự thay đổi về hình thức, cho dù bắt đầu có sự tham gia của các ông bầu là doanh nghiệp như Hoàng Anh Gia Lai, Đồng Tâm Long An, ACB. Trong khi đó, bản chất các hoạt động điều hành V-League vẫn như cũ, do ngành thể thao quyết định, bên cạnh đó có tìm kiếm thêm các hợp đồng tài trợ để đảm bảo tổ chức giải đấu.

Cũng vì sự chuyên nghiệp nửa vời đó nên VFF không thể đàm phán “ngang cơ” với các nhà tài trợ mà thường mang “món hàng” V-League đi chào mời theo kiểu “xin-cho” hoặc dựa trên sự can thiệp của các quan hệ cá nhân. Bản hợp đồng trị giá 30 tỉ đồng/năm (2010-2014) mà Eximbank ký với VFF cũng khiến người ta đặt câu hỏi như vậy vì ông Phó chủ tịch phụ trách tài chính của VFF Lê Hùng Dũng đồng thời là Chủ tịch HĐQT của Eximbank.

Có số tiền tài trợ lớn từ năm 2010, chưa kể đến tiền các CLB dự V-League phải đóng cho VFF (7 tỉ đồng/14 CLB/năm) nhưng hoạt động của VFF chẳng vì thế mà tốt hơn. Mỗi câu lạc bộ (CLB) hàng năm phải đầu tư khoảng 70-100 tỉ đồng – theo cách tính của ông Đoàn Nguyên Đức (Chủ tịch CLB Hoàng Anh Gia Lai) –  quy ra khoảng 3-4 tỉ đồng cho một trận đấu nhưng lại hoàn toàn bị động trong cuộc chơi và bị điều khiển bởi bộ máy lãnh đạo với cung cách làm việc trì trệ gần 20 năm qua. Đây là điều bất hợp lý. Tức nước vỡ bờ, vậy là nhóm sáu ông bầu ở V-League đã khởi xướng việc thành lập Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) để điều hành V-League thay VFF. Đề xuất này đã được VFF chấp thuận. Và trên thế giới nhiều nền bóng đã thành công với hướng đi này.

Một cái nhìn xa hơn?

Theo đề xuất, VPF có vốn điều lệ là 21 tỉ đồng, trong đó 14 CLB dự giải góp 64,5% vốn, phần còn lại thuộc về VFF. Công ty này sẽ hoạt động độc lập theo Luật Doanh nghiệp và Luật FIFA (chuyên ngành) và sẽ là doanh nghiệp điều hành V-League.

Việc thay đổi cơ chế điều hành V-League chỉ là sự khởi động cho giai đoạn mới của bóng đá Việt Nam. Sự ủng hộ cái mới ban đầu có thể tan nhanh nếu như VPF không thực sự chứng tỏ việc điều hành của mình mang lại lợi ích cho bóng đá. Người chấp bút đề án Công ty VPF là ông Nguyễn Đức Kiên, Chủ tịch CLB Bóng đá Hà Nội – ACB, đã hướng đến hai yếu tố mang tính quyết định là: 1. VPF toàn quyền ký các hợp đồng tài trợ cho V-League. 2. Trả lại bản quyền truyền hình cho VPF định đoạt. Chỉ cần kiểm soát được hai nguồn tiền chủ lực này, VPF thừa khả năng có lời sau khi trừ đi chi phí cho các giải đấu hàng năm.

Cả hai yêu cầu nói trên có thể thực hiện được, kể cả khi VFF đã bán bản quyền truyền hình 20 năm cho Công ty AVG. Một điều khoản trong hợp đồng này có quy định: nếu có sự biến động hay những tình huống chưa tiên lượng xuất hiện (như sự ra đời của VPF), hai bên (VFF và AVG) sẽ  bàn bạc và sửa đổi hợp đồng cho phù hợp.

Cũng có một số ý kiến cho rằng việc lập ra VPF không chỉ nhằm kiểm soát V-League thay VFF. Người hâm mộ cần thời gian để xem VPF có hoạt động chỉ vì sự phát triển của bóng đá hay không hay sự thay thế này chỉ là sự thay thế quyền chi phối ở V-League của nhóm lợi ích này bằng nhóm lợi ích khác? VPF có kinh doanh bóng đá qua việc nâng cao các giá trị liên quan đến thương quyền ở V-League không, ngoài các bản hợp đồng tài trợ và bản quyền truyền hình? Những người khởi xướng lập ra VPF có nhắm đến mục tiêu xa hơn là đặt chân vào đề án kinh doanh đặt cược thể thao mà Bộ Tài chính đang trình Chính phủ? Bởi với kinh nghiệm thương trường sẵn có, họ không dễ gì bỏ qua thị trường cá cược bóng đá hiện bị coi là bất hợp pháp ở Việt Nam nhưng trị giá cũng vào khoảng 2.000 tỉ đồng/năm (con số thống kê từ năm 2007 của Ủy ban TDTT) đang bị các công ty cá độ quốc tế chi phối.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới