Thứ Bảy, 29/01/2022, 15:30
32 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Ukraine đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Ukraine đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng

Phúc Minh

Ukraine đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng
Một siêu thị ở thủ đô Kiev, Ukraine. Ảnh: Aisberg

(TBKTSG Online) – Ukraine đang đối mặt cùng lúc nhiều cuộc khủng hoảng và có nguy cơ phải lệ thuộc vào viện trợ nước ngoài trong nhiều thập kỷ.

Ngày 5-4, Giám đốc điều hành phụ trách các nước Đông Âu và Kavkaz của Ngân hàng tái thiết và phát triển châu Âu (EBRD) Francis Malizh nhận định như trên và cho biết Ukraine đang đối mặt với khủng hoảng ngân hàng, khủng hoảng tiền tệ và khủng hoảng kinh tế do tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2014 suy giảm mạnh. Năm nay, Ukraine có thể đối mặt thêm cuộc khủng hoảng năng lượng.

Khủng hoảng tiền tệ

Chuyên gia kinh tế của Công ty bảo hiểm Coface (Pháp), ông Julien Marsilli, đặc biệt lưu ý tình hình vô cùng tồi tệ của Ukraine liên quan đến việc đồng hryvnia mất giá. Ông Marsilli nói do tư nhân và nhà nước vay nợ bằng ngoại tệ, đồng nội tệ giảm giá gây ảnh hưởng trực tiếp đến hộ gia đình, doanh nghiệp và khu vực tài chính công của Ukraine.

Trước đó vào ngày 4-3, Ngân hàng trung ương Ukraine đã tăng lãi suất tái cấp vốn từ 19,5% lên 30% để ngăn chặn lạm phát tăng mạnh và sự mất giá liên tục của đồng nội tệ. Tỷ lệ lãi suất 30% là tỷ lệ lãi suất cao nhất trong 15 năm qua tại Ukraine và là mức lãi suất cao nhất trên thế giới hiện nay, sẽ làm cho nền kinh tế Ukraine chịu đau đớn nhiều hơn.

Đồng thời với quyết định tăng lãi suất tái cấp vốn, Ngân hàng trung ương Ukraine cũng thông báo tăng lãi suất qua đêm từ 23% lên 33% từ ngày 4-3 và yêu cầu các công ty chuyển đổi 75% lợi nhuận bằng ngoại tệ cùng một số biện pháp khác nhằm ổn định tỷ giá đồng hryvnia.

Năm ngoái, đồng hryvnia Ukraine đã mất giá 50%, từ đầu năm đến nay tiếp tục mất giá thêm một nửa.

Khủng hoảng kinh tế

Năm 2014, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ukraine suy giảm 7,5%. Chính phủ Ukraine dự báo GDP năm nay sẽ tiếp tục suy giảm 6% và dự báo tỷ lệ lạm phát năm 2015 là 26%. Riêng trong quí 1-2015, GDP của Ukraine suy giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái – theo báo cáo hàng tháng của Ngân hàng quốc gia Ukraine (NBU).

Khó khăn kinh tế tác động mạnh đến cuộc sống của người dân, với mức lương tháng trung bình chỉ đạt 170 đô la Mỹ/tháng. Để nhận viện trợ của các định chế tài chính quốc tế, Ukraine buộc phải thực thi chương trình kinh tế khắc khổ, cắt giảm mạnh lương hưu và nhiều khoản trợ cấp xã hội, cố định mức lương tối thiếu và giảm chi tiêu công… dẫn đến hàng triệu người không đủ khả năng chi trả các khoản tiêu dùng thiết yếu như điện, khí đốt…

Trong khi đó, nạn tham nhũng tràn lan. Ukraine được xếp là nước đứng đầu mức độ tham nhũng tại châu Âu – theo Tổ chức minh bạch quốc tế. Mặc dù Ukraine khẳng định đang nỗ lực đấu tranh chống tham nhũng nhưng theo quan điểm của bà Tatiana Jean, thuộc Viện quan hệ quốc tế Pháp (IFRI), các vụ bắt giữ một số quan chức cấp cao chỉ là sự thể hiện. Bà Jean kết luận: "Nếu chính phủ Ukraine thực sự muốn chống tham nhũng, họ cần phá bỏ vai trò độc quyền của công ty khí đốt nhà nước Naftogaz”.

Khả năng vỡ nợ gần 100%

Cộng đồng quốc tế đã tăng cường viện trợ, nỗ lực ngăn không để nền kinh tế Ukraine hoàn toàn sụp đổ. Ngày 11-3, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đồng ý cho Ukraine vay 17,5 tỉ đô la Mỹ trong bốn năm nhằm vực dậy nền kinh tế bị đình đốn do cuộc khủng hoảng chính trị và xã hội trong hơn một năm qua gây ra. IMF hy vọng có thể giúp Ukraine giảm nhẹ gánh nặng nợ 15,4 tỉ đô la Mỹ mà nước này đã và đang thương lượng với các chủ nợ. Năm ngoái, IMF đã cho Ukraine vay 17 tỉ đô la Mỹ trong hai năm nhưng khoản tiền này chưa đủ để giúp chính phủ Ukraine cải tổ nền kinh tế.

Mặc dù vậy, các nhà tín dụng tư nhân quốc tế vẫn sợ đầu tư vào Ukraine vì nước này có thể vỡ nợ bất cứ lúc nào.

Do các nhà tín dụng tư nhân quốc tế quan ngại có thể bị thiệt hại nặng trong kế hoạch tái cơ cấu nợ của chính phủ Ukraine, ngày 24-3, cơ quan đánh giá tín nhiệm quốc tế Moody's đã hạ một bậc xếp hạng tín nhiệm của Ukraine xuống mức “tiêu cực” (từ Caa3 xuống Ca) sau khi nhận định khả năng Ukraine vỡ nợ gần 100%. Moody's cho biết nguyên nhân hạ xếp hạng tín nhiệm của Ukraine xuống mức tiêu cực do nợ công và nợ nước ngoài của Ukraine vẫn sẽ cao bất chấp kế hoạch cải cách và tái cơ cấu nợ của chính phủ Ukraine. Ngoài ra, những thách thức về khả năng thanh toán cũng là nguyên nhân dẫn tới việc hạ mức xếp hạng tín nhiệm.

Theo dự báo của IMF, đến cuối năm 2015, nợ công của Ukraine sẽ tăng lên đến 94% GDP, cao hơn so với 73% GDP cuối năm 2014, trở thành một trong những con nợ lớn nhất trong số các nước đang phát triển.

Ukraine tăng gấp ba lần khí đốt nhập từ Nga trong tháng 4

Ngày 6-4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak cho biết công ty năng lượng quốc gia Naftogaz (Ukraine) sẽ tăng gấp ba lần lượng khí đốt nhập khẩu từ tập đoàn năng lượng khổng lồ Gazprom (Nga) ngay trong tháng này. Cụ thể, Naftogaz đã ký hợp đồng mua 1 tỉ mét khối khí đốt của Gazprom trong tháng 4-2015.

Ông Novak cũng lưu ý Ukraine có kế hoạch mua 11-12 tỉ mét khối khí đốt vào mùa hè này và tích trữ cho mùa đông tới. Các chi tiết của kế hoạch này sẽ được thảo luận tại cuộc họp ba bên giữa Nga, Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) sắp tới.

Hợp đồng mua bán khí đốt giữa Naftogaz và Gazprom được khởi động lại trong ngày 3-4. Giá bán khí đốt cuối cùng được định ở mức 247,18 đô la Mỹ/1.000 mét khối, áp dụng đến cuối quí 2-2015. Theo ông Novak, mức giảm giá không quá 100 đô la Mỹ/1.000 mét khối khí đốt của Nga là thỏa thuận có lợi cho cả đôi bên.

Cuộc chiến khí đốt giữa Nga và Ukraine nổ ra vào giữa tháng 6-2014 khi Nga ngừng cung cấp khí đốt cho Ukraine do Ukraine chưa thanh toán tiền nợ mua khí đốt của Gazprom. Việc cung cấp được nối lại ngày 7-12-2014 khi Naftogaz thanh toán trước 378 triệu đô la Mỹ cho Gazprom để nhận 1 tỉ mét khối khí đốt.

Đầu tháng 3-2015, Nga cũng nhất trí tiếp tục cung cấp khí đốt cho Ukraine tới cuối tháng, sau khi một cuộc tranh cãi về việc thanh toán tiền khí đốt đe dọa làm gián đoạn việc cung cấp nguồn năng lượng thiết yếu này cho châu Âu, do 15% lượng khí đốt tiêu thụ tại châu Âu đi qua lãnh thổ Ukraine.

Cuộc xung đột bạo lực bùng phát ở miền đông Ukraine từ tháng 4-2014 đến nay đã đẩy nền kinh tế Ukraine vào tình trạng suy sụp và khiến hơn 6.000 người thiệt mạng – theo Cao ủy Liên hiệp quốc về nhân quyền, ông Zeid Ra’ad Al Hussein, ngày 3-3.

Miền đông Ukraine từ vùng đất giàu tiềm năng khoáng sản có công nghiệp phát triển trở nên hoang tàn khánh kiệt sau hơn một năm nội chiến. Các vùng lãnh thổ ly khai như Donetsk và Lougansk đang đối mặt với việc ngân hàng, xí nghiệp đóng cửa; thất nghiệp tràn lan; ngân quỹ trống rỗng.

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới