Thứ Hai, 28/11/2022, 00:11
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo



Việt Nam và vị thế mới của ASEAN

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Việt Nam và vị thế mới của ASEAN

Huỳnh Hoa

(TBKTSG) – Sau thành công của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 17 và các hội nghị cấp cao khác tại Hà Nội cuối tuần trước, báo chí quốc tế đánh giá nhiệm kỳ chủ tịch của Việt Nam đã đưa ASEAN lên một vị thế cao hơn rất nhiều trong cộng đồng quốc tế.

Trên báo The Nation (Thái Lan) số ra ngày thứ Hai 1-11-2010, nhà bình luận lão thành Kavi Chongkittavorn viết: “Khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN, Việt Nam có quyền tự hào và nhìn lại một năm qua với sự thỏa mãn sâu sắc về những thành quả và sự hứng thú mà họ đã tạo ra được thông qua những động thái ngoại giao hết sức khéo léo”.

Trong bài bình luận “Sự lãnh đạo ASEAN của Việt Nam cung cấp bài học cho mọi người”, ông Kavi nêu ra 5 bài học lớn. Ngoài việc khẳng định Việt Nam đã thành công trong việc nâng cao vị thế của chính mình như là một cường quốc kinh tế mới của khối; nâng cao được uy tín trong việc ứng phó với những đòi hỏi của Trung Quốc chung quanh cuộc tranh chấp trên biển Đông; tổ chức thành công hội nghị đầu tiên các bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+); lập một kỷ lục mới trong lịch sử ASEAN: tổ chức thành công 14 hội nghị cấp cao chỉ trong 60 tiếng đồng hồ và khéo léo dẫn dắt ASEAN không sa vào cuộc tranh luận về khủng hoảng chính trị ở Myanmar để tập trung nhiều hơn vào vấn đề biển Đông và kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN – một cột mốc mới trong sự hợp tác của toàn khối.

Cách xử lý của Việt Nam trong vấn đề biển Đông được ông Kavi hết sức đề cao. Theo ông, “sự công khai rộng rãi về tranh chấp trên biển Đông trong ba tháng qua rõ ràng đã nâng cao hình ảnh của ASEAN và biển Đông cũng như tạo ra một cảnh quan chiến lược mới, mở ra cho những “tay chơi” đa quốc gia tham gia vào những vấn đề liên quan tới quyền tự do và an toàn hàng hải”. Cộng với sự công khai vấn đề biển Đông tại các diễn đàn, Việt Nam đã nỗ lực lớn để tổ chức suôn sẻ Diễn đàn ADMM+ lần thứ nhất (hình thành theo sáng kiến của Việt Nam) không có trục trặc nào ngay cả khi cuộc tranh cãi về biển Đông đang căng thẳng. Diễn đàn ADMM+, theo ông Kavi, bổ sung cho Diễn đàn cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) trong việc xử lý những thách thức an ninh chủ chốt có ảnh hưởng tới toàn khu vực, từ đó nâng cao vị thế của ASEAN trên trường quốc tế.

Lập trường của Việt Nam trong việc xây dựng và sử dụng cảng Cam Ranh để sửa chữa tàu chiến và cung cấp dịch vụ hậu cần cho tàu chiến của tất cả các nước trên thế giới, theo giá cả thị trường – được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu ra tại hội nghị cấp cao EAS và được Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh nhắc lại với báo chí ngày hôm sau – có thể khiến cho ai đó thất vọng nhưng rõ ràng đã phản ánh đúng quan điểm của ASEAN giữ trung lập trong cuộc giằng co của các cường quốc.

Ngay cả vấn đề sông Mêkông, tuy không được bàn bạc tại các hội nghị toàn thể, nhưng cũng đã được thảo luận sâu sắc tại các cuộc họp giữa ASEAN với các nước Nhật, Mỹ nhằm huy động sự đóng góp quốc tế vào việc tăng cường hợp tác trong khu vực. Hội nghị đề xuất xem xét kết nạp Myanmar, hiện đang giữ vai trò quan sát viên, vào Ủy ban sông Mêkông để cùng chia sẻ quyền lợi và trách nhiệm, từ đó làm giảm bớt sự bất đồng, thậm chí xung đột, giữa các nước thượng nguồn và hạ nguồn con sông…

Báo Straits Times (Singapore) số ra ngày 2-11 có bài xã luận nhận định, hội nghị cấp cao Đông Á EAS chưa bao giờ sinh động như vừa qua nhờ sự tham gia của Nga và Mỹ.

Tại hội nghị, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nhắc lại lời kêu gọi hình thành một bộ quy tắc ứng xử nhằm giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ trên biển Đông. Và tháng tới, ASEAN và Trung Quốc sẽ cùng ngồi lại thảo luận bộ quy tắc này, lẽ ra phải được tiến hành từ lâu sau khi bản Tuyên bố về Ứng xử của các bên liên quan ở biển Đông (DOC) được ký kết năm 2002, nhưng cứ bị trì hoãn vì Trung Quốc chỉ muốn đối thoại song phương với từng nước có tranh chấp.

Theo Straits Times, những vụ tranh cãi trong hội nghị EAS cho thấy, khu vực này đang trở nên ngày càng phức tạp. Việc kết nạp Nga và Mỹ vào EAS – được cho là theo sáng kiến của Việt Nam với tư cách Chủ tịch ASEAN – sẽ làm tăng thêm tính phức tạp ấy nhưng cũng giúp cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc đang ngày càng tăng ở khu vực. Tại hội nghị, bà Hillary Clinton đã nói rõ mục tiêu của Mỹ là xây dựng EAS thành diễn đàn chủ yếu về các vấn đề chính trị và chiến lược của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó ASEAN tiếp tục giữ vai trò hạt nhân trung tâm, trong khi Trung Quốc vẫn muốn ASEAN+3 (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản) là diễn đàn cốt lõi, còn EAS chỉ là phụ trợ… Trong hoàn cảnh ấy, theo báo Straits Times, ASEAN cần nỗ lực phát huy sự đoàn kết và tài khéo léo về ngoại giao để duy trì tính trung lập.

Những quan điểm có thể xung đột, cách nhìn có thể khác nhau giữa các cường quốc, nhưng rõ ràng từ nay ASEAN và rộng ra là khu vực Đông Á, đã có một sức mạnh mới, một vị thế mới mà nói như ông Kavi của báo The Nation, “những nước lớn đều đang muốn thích nghi với tầm nhìn của ASEAN”; ngay cả khối EU xa xôi cũng tỏ ý muốn tham gia EAS. Đó là cơ sở vững chắc để ASEAN tiến vào cộng đồng ASEAN trong khoảng thời gian 1.500 ngày nữa.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới