Thứ Tư, 24/07/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Xoay xở để mua bán nợ xấu theo giá thị trường

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Xoay xở để mua bán nợ xấu theo giá thị trường

Hồng Phúc

Xoay xở để mua bán nợ xấu theo giá thị trường
Hiện chưa có thị trường mua bán nợ xấu ở Việt Nam, cơ chế định giá nợ xấu ở Việt Nam chưa được xây dựng. Ảnh: UYÊN VIỄN

(TBKTSG) – “Không phải VAMC đang không làm gì. Chúng tôi rất muốn làm gì nhưng chỉ một mình chúng tôi không tháo gỡ được hết các hàng rào vướng mắc”, Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) Nguyễn Quốc Hùng nói với TBKTSG.

Ông cho biết VAMC đang xây dựng phương án tăng vốn điều lệ, phương án phát hành trái phiếu, tín phiếu hoặc trái phiếu chuyển đổi, phương án vay vốn của các tổ chức quốc tế để mua, bán nợ xấu theo giá thị trường.

VAMC đặt mục tiêu là đến hết năm 2015, tỷ lệ nợ xấu của các tổ chức tín dụng sau khi phân loại nợ theo Thông tư 02 và 09 sẽ về dưới mức 3%.

Những… dự kiến mới

Ông Hùng cho biết, VAMC sẽ triển khai mua nợ theo giá thị trường sau khi được bổ sung vốn điều lệ (công ty đang đề xuất được tăng vốn điều lệ từ 500 tỉ đồng lên 2.000 tỉ đồng). Tuy nhiên trước mắt, VAMC sẽ trình Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho mua thí điểm khoản nợ nhỏ trước để rút kinh nghiệm. Lộ trình mua nợ xấu theo giá thị trường dự kiến là năm 2014 mua từ 100-200 tỉ đồng nợ trên sổ sách, năm 2015 mua 1.500 tỉ đồng.

Ước tính tổng số nợ xấu cần được VAMC xử lý vào khoảng 150.000-200.000 tỉ đồng. Số nợ xấu này sẽ tiếp tục được VAMC mua bằng trái phiếu đặc biệt, với lộ trình năm 2014 mua 70.000 tỉ đồng, năm 2015 mua từ 70.000-100.000 tỉ đồng.

Dự kiến đến năm 2016, sẽ xử lý, thu hồi khoảng 20.000-40.000 tỉ đồng nợ xấu đã mua.

Ba phương án

Với phương án 1 mà VAMC đưa ra, kể từ năm 2016, khi tỷ lệ nợ xấu toàn ngành dự kiến về mức 3%, công ty này sẽ hạn chế mua nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt mà chuyển dần sang phương thức mua bán nợ xấu theo giá thị trường. Những số nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt, VAMC tiến hành đánh giá, phân loại từng khoản nợ và tài sản đảm bảo để phát mãi cho các nhà đầu tư trong nước và quốc tế. VAMC cũng có thể mua… luôn khoản nợ xấu đó theo giá thị trường với điều kiện đảm bảo kinh doanh không lỗ sau khi trừ đi các chi phí.

VAMC đã làm được gì?

Tính đến ngày 1-9-2014, VAMC đã mua 3.591 khoản nợ tương ứng với 59.511 tỉ đồng dư nợ gốc nội bảng, với giá 49.378 tỉ đồng, của 35 tổ chức tín dụng.
VAMC đã phân loại 145 khoản nợ đã mua với tổng dư nợ là 14.785 tỉ đồng, đang cơ cấu lại nợ cho 123 khách hàng có khả năng phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh với tổng dư nợ gốc là 9.685 tỉ đồng.

Số nợ thu hồi và phát mãi đạt được khoảng 1.400 tỉ đồng. VAMC đã trực tiếp khởi kiện gần 200 khách hàng ra tòa, sau đó ủy quyền cho TCTD “theo kiện đến cùng”.

Theo phương án 2, VAMC đề nghị Chính phủ trao cho mình quyền hạn đặc biệt trong việc thu giữ, phát mãi, đấu giá khoản nợ/tài sản, và cho phép VAMC phát hành trái phiếu có thể chuyển đổi, thế chấp, cầm cố để mua đứt những khoản nợ mà mình đã mua bằng trái phiếu đặc biệt.

Theo đó, đối với tất cả các khoản nợ đã mua có tài sản bảo đảm thì mua theo giá tối đa là 25% giá trị khoản nợ; không có tài sản đảm bảo thì mua theo giá tối đa là 5% giá trị khoản nợ. Riêng đối với khoản nợ xấu mới phát sinh, VAMC mua theo giá thỏa thuận tại thời điểm mua nợ và có thể trả bằng tiền mặt.

Theo VAMC, đến năm 2016, các tổ chức tín dụng (TCTD) sẽ trích dự phòng rủi ro khoản nợ được 40% giá trị, cộng với số đã trích trước khi bán tối thiểu 5% giá trị, nên việc VAMC mua nợ theo giá thị trường sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Mặt khác, theo thỏa thuận, nếu VAMC bán nợ đã mua mà có lời, tiền lời sẽ được chia cho TCTD tối thiểu 70%.

Theo phương án 3, trong trường hợp VAMC không huy động được vốn, không phát hành được trái phiếu và tín phiếu, thì từ năm 2016, Chính phủ cần trao cho VAMC “quyền năng thật đặc biệt” để xử lý khối nợ xấu tối thiểu là 150.000 tỉ đồng đã mua, đồng thời cần có sự hỗ trợ của các cấp, các ngành. Trường hợp đặc biệt mới chuyển trả nợ xấu cho TCTD sau năm năm bán nợ.

Ở đây, phương pháp định giá khoản nợ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc chuyển giao nợ xấu từ các TCTD cho VAMC. Có hai phương pháp được đề nghị sử dụng: định giá theo giá trị sổ sách và định giá theo giá trị phù hợp. Phần lớn các công ty mua bán nợ – AMC áp dụng phương pháp định giá theo giá trị phù hợp với mức giá trung bình dao động từ khoảng 1/3-1/2 giá trị sổ sách của khoản nợ xấu.

Và những vướng mắc cũ cần gỡ

Qua trao đổi với TBKTSG, bản thân ông Hùng và đại diện một số ngân hàng thương mại vẫn còn nhiều băn khoăn với việc thực hiện các phương án nói trên.

Thứ nhất, “VAMC chưa thống nhất được với TCTD và khách hàng về điều kiện bán nợ xấu. Việc này phải được thực hiện thông qua đấu giá hoặc chào giá cạnh tranh. Nếu không thành công thì các cách giải quyết khác có thể tắc nghẽn vì vẫn thiếu quy định”, đại diện một ngân hàng phía Nam nói.

Thứ hai, theo vị này, nếu các doanh nghiệp nhà nước được bán nợ xấu theo giá thấp hơn giá trị ghi trên sổ sách, người quản lý doanh nghiệp có khả năng bị xử lý trách nhiệm. Việc hình sự hóa quan hệ kinh tế sẽ gây những ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình xử lý nợ xấu, tái cơ cấu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ ba, việc bán nợ xấu cho nhà đầu tư nước ngoài đang gặp khó khăn vì theo quy định pháp luật hiện hành, việc nhận thế chấp, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thay đổi mục đích sử dụng đất… đối với nhà đầu tư nước ngoài còn hạn chế.
Thứ tư, thông tư hướng dẫn cho VAMC về đấu giá phát mãi tài sản vẫn chưa được ban hành nên quá trình phát mãi tài sản diễn ra rất chậm chạp.

Thứ năm, hiện chưa có thị trường mua bán nợ xấu ở Việt Nam, cơ chế định giá nợ xấu ở Việt Nam chưa được xây dựng.

Thứ sáu, theo ông Hùng, “hành lang pháp lý để bảo vệ cho cán bộ VAMC chưa được rõ ràng khi tiến hành định giá phát mãi tài sản hoặc đấu giá. Thực tế quyền hạn của VAMC đối với khoản nợ còn rất hạn chế”.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới