Minh bạch thông tin nhà thầu thực phẩm khó hay dễ?

(KTSG) - Vụ thực phẩm không an toàn của Công ty Sago Food lọt vào trường học trong tuần qua cho thấy cần có một cơ chế giám sát tận gốc hiệu quả hơn thay vì chạy theo từng vụ việc như cách làm hiện nay.

• TPHCM tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm với bếp ăn tập thể
• Từ vụ sữa giả: cần xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ‘một cửa’

Ngày 29-1-2026, Sở Giáo dục Đào tạo TPHCM (GDĐT) yêu cầu các trường học đang sử dụng bữa ăn hay thực phẩm do Sago Food cung cấp phải ngưng dùng ngay⁽¹⁾. Trước khi có công văn này, một số trường học ở TPHCM đã chủ động ngưng bữa ăn bán trú do có liên quan đến nguồn thực phẩm của Sago Food.

Trong ngày 30-1, Sở GDĐT có công văn khẩn gửi Sở An toàn thực phẩm TPHCM (ATTP) đề nghị khẩn trương siết chặt kiểm soát các bếp ăn công nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục⁽²⁾. Cùng ngày, sở có văn bản yêu cầu tất cả các cơ sở giáo dục ở TPHCM báo cáo “khẩn, đầy đủ, trung thực” thông tin về đơn vị cung cấp suất ăn, gồm tên đơn vị, mã số thuế, địa chỉ, người liên hệ, hình thức cung cấp, số lượng suất ăn/ngày, thời gian giao nhận, loại hình tổ chức bữa ăn bán trú… theo biểu mẫu trực tuyến. Thời hạn gửi báo cáo chậm nhất đến 17 giờ ngày 2-2-2026⁽³⁾.

Cơ chế quản lý giám sát từ các cơ quan chức năng nhà nước trên lý thuyết là chặt chẽ và đầy đủ. Vậy mà không riêng ở TPHCM, các vụ thực phẩm không đạt chuẩn lọt vào trường học trên cả nước phần lớn đều do phụ huynh phát hiện hoặc xảy ra ngộ độc thực phẩm rồi mới lộ ra.

Vụ liên quan đến Sago Food cũng lộ ra từ đợt kiểm tra đột xuất ngày 15-1, đại diện hội phụ huynh trường tiểu học Lương Thế Vinh (phường Bến Cát, TPHCM) phát hiện 90 ki lô gam thịt heo, sườn heo đông lạnh kém chất lượng. Hình ảnh này được đưa lên mạng xã hội rồi sau đó mới đến động thái từ các cơ quan quản lý nhà nước. Cũng cần nói thêm, trước khi bị phát hiện, Công ty Sago Food đã được UBND phường Bến Cát kiểm tra về vệ sinh an toàn thực phẩm vào ngày 10-10-2025 và không phát hiện dấu hiệu vi phạm⁽⁴⁾.

Có thể nói rằng, với cách quản lý hiện nay, cung cấp thực phẩm cho trường học vẫn là một “vùng mờ” thông tin. Điều này tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe học sinh.

Thay vì yêu cầu các trường báo cáo thông tin nhà cung cấp thực phẩm và đề nghị sở ATTP phối hợp theo từng sự vụ như hiện nay, hai sở GDĐT và ATTP hãy xây dựng một cổng thông tin công bố danh sách toàn bộ doanh nghiệp cung cấp thực phẩm cho trường học trên địa bàn TPHCM. Trên cổng này cần có thông tin chi tiết về từng công ty và danh sách trường đang được các công ty cung cấp thực phẩm. Kèm theo đó là kết quả kiểm tra định kỳ của cơ quan chức năng nhà nước về ATTP ở các công ty này.

Khi mọi các thông tin đều được công khai minh bạch thì tất cả phụ huynh đều có thể tham gia giám sát thay vì chỉ phụ thuộc vào các cuộc kiểm tra của cơ quan nhà nước. Việc vi phạm ở đâu đó của các nhà thầu thực phẩm này cũng sẽ được phát hiện kịp thời hơn khi hàng ngàn phụ huynh cùng tham gia.

Trong xu thế chuyển đổi số, hướng đến xây dựng thành phố thông minh thì việc xóa “vùng mờ” thông tin nhà cung cấp thực phẩm bằng công nghệ không khó chút nào, vấn đề là có làm hay không mà thôi.

--------------------------------------

⁽¹⁾ https://nld.com.vn/so-gd-dt-tphcm-yeu-cau-truong-hoc-dung-ngay-thuc-pham-cua-sago-food-196260129173641844.htm

⁽²⁾ https://nld.com.vn/so-gd-dt-tphcm-gui-cong-van-khan-de-nghi-siet-bep-an-ban-tru-196260130161125484.htm

⁽³⁾ https://nld.com.vn/yeu-cau-cac-truong-tren-toan-tphcm-ra-soat-bao-cao-trung-thuc-ve-don-vi-cung-cap-suat-an-truoc-2-2-196260130092349652.htm

⁽⁴⁾ https://dantri.com.vn/giao-duc/cong-ty-nghi-dua-thit-het-han-vao-truong-hoc-o-tphcm-tung-bi-kiem-tra-3-lan-20260129153842245.htm