(KTSG Online) – Dự kiến sàn giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ vận hành thí điểm trong trung tâm tài chính quốc tế (IFC) vào tháng 6, trong khi luật giao dịch có thể được thông qua vào cuối năm.
Đây là thông tin được ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), chia sẻ tại Hội nghị mở Vương quốc Anh - Việt Nam về Trung tâm tài chính quốc tế chủ đề “Hạ tầng Thị trường Tài chính”, do Tổng Lãnh sự quán Anh, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham) và Dragon Capital tổ chức, diễn ra chiều ngày 25-3.
Hiện Bộ Công Thương đang đang dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh áp dụng cho cả trong và ngoài IFC nhằm đạt tiêu chuẩn quốc tế, dự kiến trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp cuối năm nay.
Theo ông Linh, nhiều doanh nghiệp và cá nhân ở Việt Nam đều tham gia vào các thị trường phái sinh quốc tế như dầu mỏ, cà phê… nhưng chưa chủ động về mức giá. Việc có sàn giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ giúp nhà sản xuất chủ động bán được giá tốt, trong khi doanh nghiệp cũng có thể giảm thiểu rủi ro khi có kênh bảo hiểm.
Đặc biệt, nói thêm về năng lượng, hiện Việt Nam vẫn phải nhập khẩu dầu thô để sản xuất, sau đó mới chế biến ra các sản phẩm khác, nhưng vấn đề là các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước hiện chưa tham gia vào các thị trường phái sinh quốc tế. "Không phải là chưa được phép, mà thực tế họ chưa tham gia nên không chủ động được nguồn cung. Khi nguồn cung dầu thô trên thế giới gặp khó khăn hoặc biến động, chúng ta rất dễ bị tác động", ông Linh chia sẻ.
Trao đổi bên lề sự kiện, ông Linh nhấn mạnh thị trường hàng hóa phái sinh trên thế giới đã có từ lâu đời và có quy mô vốn hóa thậm chí lớn hơn nhiều so với thị trường chứng khoán. Mặc dù có nhiều mặt hàng thế mạnh nhưng Việt Nam vẫn đang phải phụ thuộc vào sự dẫn dắt về giá của các thị trường thế giới.
“Lộ trình triển khai sẽ theo hướng áp dụng trước một số mặt hàng Việt Nam có thế mạnh, từ nuôi trồng, sản xuất cho đến chế biến, xuất khẩu”, ông Linh nói.
Tuy nhiên, ông Linh cũng nhấn mạnh thêm rằng việc xây dựng Sở giao dịch hàng hóa cần rất nhiều yếu tố, đặc biệt là sự tham gia của các tổ chức tài chính, các ngân hàng…vào hoạt động trung gian để hỗ trợ cho thị trường hàng hóa phái sinh vận hành.
Chia sẻ bên lề với KTSG Online, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Công ty quản lý quỹ Dragon Capital, nói nền tảng kinh tế của Việt Nam phần lớn ở nông nghiệp, nhưng thường gặp tình trạng không chủ động được trong việc quản lý quy trình sản xuất. “Chủ trương xây dựng sàn hàng hóa ai cũng ủng hộ, nhưng vấn đề là cách làm và trong thời gian như nào?”, ông Dominic nói.
Theo đó, ba vấn đề được các diễn giả trong sự kiện nhắc đến gồm giáo dục đào tạo, cơ sở hạ tầng (công nghệ, hậu cần, thanh toán…) và quản trị rủi ro các thành viên tham gia.
Phát biểu mở đầu hội nghị, bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Anh tại TPHCM, nói việc phát triển IFC tại TPHCM và Đà Nẵng mang đến cơ hội đặc biệt cho Việt Nam, nhưng sự thành công phụ thuộc vào việc “xây dựng nền tảng đúng đắn ngay từ đầu”. Theo đó, IFC cạnh tranh dựa trên ba trụ cột cốt lõi gồm khung pháp lý, các dịch vụ thị trường và khả năng huy động vốn.
TS. Lý Hoàng Vũ, Quản lý dịch vụ tài chính tại Đại sứ quán Anh, cho biết trong năm 2026, Đại sứ quán Anh phối hợp chặt chẽ với Bộ Công thương hỗ trợ xây dựng sàn giao dịch hàng hóa quốc tế tại Việt Nam, đồng thời phối hợp với Tòa án nhân tối cao xây dựng hệ thống pháp lý liên quan đến IFC.
