(KTSG Online) - Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran làm căng thẳng Trung Đông bùng phát, khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo. Vàng và dầu tăng mạnh do nhu cầu trú ẩn và lo ngại nguồn cung, trong khi chứng khoán giảm sâu, dòng tiền tìm đến tài sản an toàn.
- Biển Đỏ ‘dậy sóng’, doanh nghiệp xuất khẩu Việt thấp thỏm giữ nhịp đơn hàng
- Tour Trung Đông xáo trộn khi hàng không khu vực hỗn loạn
Vàng tăng vọt, nhu cầu trú ẩn lên cao
Ngay đầu tuần, giá vàng giao ngay có thời điểm tăng hơn 100 đô la Mỹ, lên 5.384 đô la Mỹ/ounce. Theo đó, giá vàng giao ngay tăng 1,72% lên 5.368,09 đô la Mỹ/ounce, mức cao nhất trong hơn bốn tuần; hợp đồng vàng tương lai của Mỹ tăng 2,58% lên 5.382,60 đô la Mỹ/ounce.
Các chuyên gia nhận định căng thẳng địa chính trị hiện là chất xúc tác chính đối với thị trường. Kyle Rodda, chuyên gia phân tích thị trường tài chính cấp cao tại Capital.com, cho rằng đợt leo thang lần này có động lực để cả hai bên tiếp tục gia tăng xung đột, khiến môi trường giao dịch trở nên hỗn loạn và biến động mạnh hơn bình thường. Trong bối cảnh đó, vàng, tài sản trú ẩn an toàn truyền thống, được hưởng lợi rõ rệt.
Chuyên gia phân tích thị trường tại City Index và Forex.com, Fawad Razaqzada, dự báo nhu cầu trú ẩn có thể đẩy giá vàng lên quanh 5.500 đô la Mỹ/ounce và có thể vượt đỉnh tháng 1 khoảng 5.600 đô la Mỹ/ounce để thiết lập kỷ lục mới. Tuy nhiên, đà tăng có thể bị kìm hãm nếu đô la Mỹ phục hồi, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao.
Ông Hugo Pascal, nhà giao dịch kim loại quý tại Inproved, cho rằng vàng nhiều khả năng sẽ được săn đón mạnh khi thị trường mở cửa, giữa rủi ro xung đột kéo dài và nguy cơ lạm phát gia tăng. Theo đánh giá này, chứng khoán và các tài sản rủi ro có thể bị bán tháo, buộc nhà đầu tư tìm nơi “neo đậu” an toàn hơn cho dòng vốn.
Trong khi đó, Jateen Trivedi, Phó chủ tịch phụ trách phân tích hàng hóa và tiền tệ tại LKP Securities, nhận định vàng và bạc có thể biến động rất mạnh, thậm chí tăng vọt đầu phiên khi căng thẳng Trung Đông tiếp tục chi phối tâm lý rủi ro toàn cầu.
Đồng quan điểm, Soni Kumari của ANZ cho rằng phản ứng ban đầu của giá vàng nhiều khả năng vẫn tích cực, dù không loại trừ khả năng xuất hiện các nhịp điều chỉnh trong phiên tùy theo diễn biến thực tế.
Từ đầu năm đến nay, giá vàng đã liên tục lập đỉnh mới, nối tiếp mức tăng 64% trong năm 2025, do bất ổn chính trị - kinh tế toàn cầu, lực mua từ ngân hàng trung ương, dòng vốn lớn vào các quỹ ETF và kỳ vọng Mỹ sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ.
Tuần trước, JPMorgan và Bank of America tái khẳng định giá vàng có thể hướng tới mốc 6.000 đô la Mỹ/ounce. JPMorgan thậm chí dự báo mức 6.300 đô la Mỹ/ounce vào cuối năm 2026 nếu nhu cầu đủ lớn.
Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng tăng giá. Bạc giao ngay lên quanh 95-95,7 đô la Mỹ/ounce; bạch kim dao động khoảng 2.382-2.405 đô la Mỹ/ounce; palladium quanh 1.785-1.790 đô la Mỹ/ounce.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường còn theo dõi sát dữ liệu kinh tế Mỹ, bao gồm chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 1, cùng các báo cáo lao động như ADP, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp và bảng lương phi nông nghiệp.
Dầu bật tăng, eo biển Hormuz thành tâm điểm
Song song với vàng, giá dầu tăng mạnh do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Dầu Brent có lúc tăng 7,5% lên 78,34 đô la Mỹ/thùng, còn dầu thô Mỹ WTI tăng 7,3% lên 71,88 đô la Mỹ/thùng. Trong phiên cuối tuần, Brent từng tăng 10% lên khoảng 80 đô la Mỹ/thùng, báo hiệu khả năng giá tiếp tục leo thang khi thị trường chính thức mở cửa.
Sáng 2-3, Brent có thời điểm tăng 9% lên 79,4 đô la Mỹ/thùng, còn WTI tăng 8,6% lên 72,6 đô la Mỹ/thùng. Trước đó, Brent kết phiên 27/2 ở mức 73 đô la Mỹ/thùng – cao nhất kể từ tháng 7/2025.
Tâm điểm chú ý là eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu bằng đường biển toàn cầu và 20% khí tự nhiên hóa lỏng. Theo Rystad Energy, khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua khu vực này. Nhiều tàu chở dầu phải neo đậu hai bên eo biển do lo ngại bị tấn công hoặc không được cấp bảo hiểm.
Ông Jorge Leon của Rystad Energy cho biết việc gián đoạn tại Hormuz có thể khiến 15 triệu thùng dầu/ngày không thể tiếp cận thị trường. Trong một kịch bản tính đến các tuyến thay thế như đường ống Đông - Tây của Arab Saudi và UAE, nguồn cung vẫn có thể hụt 8-10 triệu thùng/ngày. Ông dự báo giá có thể tăng thêm 20 đô la Mỹ, lên khoảng 92 đô la Mỹ/thùng khi thị trường mở cửa.
Giám đốc năng lượng và lọc hóa dầu tại ICIS Ajay Parmar nhận định, giá dầu có thể mở cửa đầu tuần gần 100 đô la Mỹ/thùng và thậm chí vượt ngưỡng này nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Một số lãnh đạo Trung Đông cũng cảnh báo giá có thể vượt 100 đô la Mỹ/thùng trong trường hợp xung đột lan rộng.
Iran hiện xuất khẩu khoảng 1,6 triệu thùng dầu/ngày, chủ yếu sang Trung Quốc. Nước này sở hữu trữ lượng 209 tỉ thùng, lớn thứ ba thế giới theo OPEC và sản xuất khoảng 3,3 triệu thùng/ngày, tương đương 3% nhu cầu toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể buộc các nước tiêu thụ lớn tìm nguồn thay thế, gia tăng áp lực lên giá.
Trong khi đó, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các nước đối tác (OPEC+) đã đồng ý tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4. Tuy nhiên, mức tăng này tương đương dưới 0,2% nhu cầu toàn cầu và phần lớn vẫn phải vận chuyển qua Trung Đông bằng đường biển.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết sẵn sàng phối hợp giải phóng dự trữ dầu chiến lược nếu cần. Theo Goldman Sachs, tồn kho dầu toàn cầu hiện tương đương khoảng 74 ngày nhu cầu tiêu thụ, gần mức trung vị lịch sử.
Chứng khoán giảm, dòng tiền tìm nơi an toàn
Biến động trên thị trường năng lượng và kim loại quý kéo theo áp lực bán trên thị trường cổ phiếu. Chứng khoán Nhật Bản giảm 2,3%, Hàn Quốc giảm 1%; hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 và DAX mất gần 2%, còn S&P 500 và Nasdaq futures giảm hơn 1%.
Đô la Mỹ và trái phiếu Kho bạc được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản an toàn. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 3,926%, mức thấp nhất trong ba tháng.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu eo biển Hormuz bị tê liệt hoặc xung đột kéo dài nhiều tuần, cú sốc dầu có thể làm lạm phát toàn cầu nóng trở lại, đẩy chi phí doanh nghiệp và người tiêu dùng tăng cao, qua đó làm suy yếu tăng trưởng kinh tế.
Trong bối cảnh bất định hiện nay, vàng tiếp tục được xem là “thước đo nhạy bén” của rủi ro toàn cầu, còn dầu phản ánh trực tiếp những lo ngại về nguồn cung. Diễn biến của hai thị trường này được dự báo sẽ tiếp tục phụ thuộc chặt chẽ vào mức độ và thời gian kéo dài của xung đột tại Trung Đông.
Giá vàng trong nước tăng 1,6 triệu đồng mỗi lượng
Tại thị trường trong nước, mở cửa phiên giao dịch sáng nay (2-3). Các doanh nghiệp gồm Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn, Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), Tập đoàn Doji và Công ty Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Minh Châu cùng niêm yết giá vàng SJC ở mức 185,6 - 188,6 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), tăng 1,6 triệu đồng/lượng ở cả 2 chiều so với cuối tuần trước. Giá vàng nhẫn 9999 cũng được niêm yết ở mức 185,4 – 188,4 triệu đồng/lượng, cùng tăng 1,6 triệu đồng/lượng ở cả 2 chiều mua vào – bán ra. Trên thị trường thế giới, theo Kitco, giá kim loại quý đang giao dịch ở mức 5.349 USD/ounce, tăng 89 USD/ounce so với hôm qua. Quy đổi theo tỉ giá ngoại tệ Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 169 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng SJC bán ra khoảng 19,6 triệu đồng/lượng.
Theo Reuters, The Economic Times, NPR
