(TBKTSG Online) - Trước diễn biến leo thang căng thẳng tại Trung Đông, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã ban hành Văn bản số 229/XNK-TLH, khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp chủ động giải pháp giảm thiểu rủi ro đối với hoạt động xuất nhập khẩu và logistics.
- Biển Đỏ 'dậy sóng', doanh nghiệp xuất khẩu Việt thấp thỏm giữ nhịp đơn hàng
- Xung đột ở Trung Đông: logistics là biến số cần quan tâm với xuất khẩu Việt Nam
Theo cơ quan này, từ ngày 28-2-2026, Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, làm gia tăng nghiêm trọng căng thẳng tại Trung Đông. Trong vòng 24-48 giờ sau đó, các bên phát tín hiệu chuẩn bị cho kịch bản xung đột kéo dài. Các đợt tấn công và phản công đã tạo môi trường rủi ro cao đối với vận tải quốc tế, giao thương và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bộ Công Thương dự báo giá dầu và nhiên liệu thế giới có thể tăng trong thời gian tới, kéo theo chi phí logistics, đặc biệt là vận tải biển và hàng không, gia tăng. Nhiều quốc gia trong khu vực đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận vì lý do an ninh, buộc các chuyến bay phải chuyển hướng, kéo dài thời gian và tăng chi phí.
Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải trọng yếu của thương mại năng lượng toàn cầu, gần như đình trệ sau các đợt không kích. Cảnh báo an ninh từ phía Iran khiến nhiều hãng tàu phải điều chỉnh hải trình, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển.
Trước bối cảnh trên, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội và doanh nghiệp triển khai một số giải pháp cụ thể.
Thứ nhất, theo dõi sát diễn biến tình hình khu vực, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, tránh phát sinh ùn tắc và giảm thiểu tác động tiêu cực từ xung đột.
Thứ hai, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thị trường xuất khẩu, tìm kiếm các thị trường có nhu cầu tương đồng để giảm phụ thuộc vào Israel, Iran và khu vực Trung Đông; đồng thời xây dựng kịch bản ứng phó dài hạn với các tình huống tương tự.
Thứ ba, khi đàm phán, ký kết hợp đồng cần rà soát kỹ các điều khoản về logistics, giao hàng, bảo hiểm và bất khả kháng; bảo đảm cơ chế phân chia rủi ro, bồi thường phù hợp, đồng thời mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa nhằm hạn chế tổn thất khi phát sinh sự cố.
Thứ tư, thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình vận tải, giá cước, chi phí và phụ phí; phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thống nhất phương án ứng phó kịp thời, tăng khả năng chống chịu trước biến động địa chính trị.
Thứ năm, tăng cường trao đổi với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài nhằm tìm kiếm đơn hàng mới, thị trường mới có tiềm năng, chủ động phương án thay thế khi cần thiết.
Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, kịp thời cập nhật thông tin và phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp duy trì ổn định hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng.
