(KTSG) - Kinh tế Việt Nam năm 2025 đạt nhiều thành tựu lớn. Bên cạnh mức tăng trưởng GDP đạt tới 8,02%, những thành tựu đáng chú ý khác phải kể đến là mức xuất khẩu kỷ lục với 475,04 tỉ đô la Mỹ, tăng 17%, trong đó xuất siêu 20,03 tỉ đô la Mỹ; vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội năm 2025 đạt kết quả cao nhất từ trước đến nay với 4,15 triệu tỉ đồng; vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt 27,62 tỉ đô la, cũng là con số cao nhất trong năm năm gần đây và kết quả này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào tương lai phát triển của Việt Nam.
Tuy nhiên, những con số của Cục Thống kê công bố cũng cho thấy tồn tại những điểm kém tích cực, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Trái với mức tăng trưởng kỷ lục tính từ năm 2019 của chỉ số sản xuất công nghiệp, tình hình tiêu thụ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo lại không mấy khả quan với chỉ số tiêu thụ cả năm 2025 chỉ tăng 9,9%, giảm mạnh so với mức tăng 11,4% của năm trước đó. Hệ quả là tỷ lệ tồn kho của ngành này lên tới 81,1%, tăng đáng kể so với mức 77,1% của năm 2024. Không chỉ tồn kho tăng, chi phí đầu vào cũng tăng làm chỉ số giá sản xuất sản công nghiệp tăng 2,55% so với năm 2024, cao hơn rất nhiều so với mức tăng 0,59% và giảm 0,89% của hai năm liền kề trước đó.
Sự kém khởi sắc của ngành công nghiệp là do sức mua của thị trường nội địa chưa thoát được tình cảnh trì trệ. Thực vậy, nhìn vào con số tăng trưởng 9,2% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tuy tốt hơn một chút so với năm 2024, nhưng nếu tách mảng dịch vụ ra sẽ thấy mức tăng trưởng của bán lẻ hàng hóa liên tục giảm trong bốn năm qua, từ 14,4% của năm 2022 xuống còn 8% trong năm 2025.
Bước qua năm 2026, thách thức đối với lĩnh vực sản xuất công nghiệp vẫn còn hiện hữu, nhất là liên quan đến chi phí sản xuất. Trước tiên là áp lực về tỷ giá. Với một nền sản xuất phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu và vật tư nhập khẩu, tỷ giá tăng cũng đồng nghĩa với chi phí nguyên vật liệu tăng. Thứ hai là chi phí vốn đang có xu hướng tăng khi lãi suất huy động ngày một cao hơn. Đó là chưa kể giá điện, chi phí đầu vào quan trọng của ngành sản xuất, nhiều khả năng cũng sẽ tăng.
Triển vọng về sức mua của thị trường nội địa, nhất là với hàng hóa công nghiệp, cũng là một dấu hỏi lớn. Vấn đề này liên quan tới thị trường việc làm, thu nhập và xu hướng tiêu dùng. Số liệu của Cục Thống kê cho biết, trong 52,4 triệu người có việc làm trong năm 2025 tỷ lệ lao động phi chính thức lên đến 63,1%, tương đương với 33,06 triệu người. Theo Cục Thống kê, khái niệm về lao động phi chính thức được hiểu là những lao động có việc làm bấp bênh, thu nhập thấp, không có hợp đồng lao động, hoặc có nhưng không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, không được chi trả các chế độ phụ cấp và các khoản phúc lợi xã hội khác.
Với 63,1% người có việc làm nhưng bấp bênh, thu nhập thấp, không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và tất nhiên là cả bảo hiểm thất nghiệp thì tâm lý chi tiêu mang tính “phòng thủ” của họ cũng là dễ hiểu, nhất là trong thời đại nguy cơ mất việc vì AI luôn hiện hữu. Với thực tế đó của thị trường lao động, triển vọng sức mua của thị trường nội địa quả là khó đoán định, và vì thế triển vọng của ngành công nghiệp năm 2026 cũng bớt đi phần lạc quan.
