M&A làm nóng thị trường thuốc điều trị ung thư
Khánh Lan
(TBKTSG Online) - Hai trong số những tập đoàn dược phẩm lớn nhất toàn cầu, Merck (Mỹ) và Sanofi (Pháp), vừa đạt được thỏa thuận thâu tóm trị giá hàng tỉ đô la nhằm củng cố danh mục thuốc trị ung thư, trong bối cảnh thị trường này đang chứng kiến sự tranh tranh khốc liệt, với hàng loạt vụ mua bán sáp nhập (M&A) đình đám
 |
| Hãng nghiên cứu thị trường dược phẩm EvaluatePharma dự báo quy mô của thị trường thuốc trị ung thư toàn cầu sẽ tăng lên mức 236,6 tỉ đô la vào năm 2024. Ảnh: Statista |
Hôm 9-12, hãng dược phẩm Merck cho biết sẽ thâu tóm Công ty sinh dược ArQule với giá 2,7 tỉ đô la, tương đương 20 đô la/cổ phiếu, cao hơn 107% so với thị giá cổ phiếu ArQule trên sàn chứng khoán New York trước thời điểm công bố thương vụ mua.
Động thái trên của Merck là nỗ lực nhằm đa đạng hóa danh mục thuốc điều trị ung thư. Thâu tóm ArQule giúp Merck mở rộng danh mục liệu pháp điều trị ung thư máu. Thuốc ARQ 531 của ArQule đang được thử nghiệm ở các bệnh nhân ung thư máu bị một dạng đột biến gen khiến họ không đáp ứng với các liệu pháp điều trị trước đây.
Roy Baynes, Phó Chủ tịch Merck, ghi nhận các hãng dược phẩm khác cũng đang phát triển các liệu pháp điều trị ung thư máu giống như ArQule nhưng ông cho rằng sự cạnh tranh sẽ thúc đẩy sáng tạo.
Từ lâu, Merck đã nhắm đến các thương vụ thâu tóm để mở rộng danh mục thuốc trị ung thư ngoài loại thuốc Keytruda dựa trên cơ chế miễn dịch. Giới đầu tư lo ngại Merck đang quá phụ thuộc vào Keytruda. Doanh số của Keytruda trên toàn cầu đạt gần 7,2 tỉ đô la vào năm ngoái.
Hồi đầu năm nay, Merck cũng đã thâu tóm Tilos Therapeutics và Peloton Therapeutics, hai công ty sinh dược đang phát triển các liệu pháp điều trị ung thư.
Các nhà phân tích của Citigroup nhận định thương vụ thâu tóm ArQule chỉ là động thái ban đầu của Merck để mở rộng mảng thuốc điều trị ung thư máu. Trong tương lai, Merck có thể tiến hành nhiều vụ thâu tóm tương tự.
Cũng vào hôm 9-12, hãng dược phẩm Sanofi thông báo sẽ chi 2,5 tỉ đô la để thâu tóm Công ty công nghệ sinh học Synthorx (Mỹ) trong một nỗ lực rút ngắn khoảng cách với các đối thủ khác trên thị trường thuốc trị ung thư. Mức giá mua này cao hơn 172% giá trị vốn hóa của Synthorx trước thời điểm thương vụ được công bố. THOR-707, thuốc trị ung thư theo cơ chế miễn dịch của Synthorx, đang được thử nghiệm điều trị nhiều dạng khối u ung thư cứng khác nhau.
Cả hai thương vụ trên càng làm nóng cuộc chạy đua phát triển thuốc trị ung thư mới ở phân khúc thị trường dược phẩm kê đơn lớn nhất và phát triển nhanh nhất của thế giới. Hãng nghiên cứu thị trường dược phẩm EvaluatePharma cho biết năm 2018, quy mô của thị trường thuốc trị ung thư toàn cầu hiện nay là hơn 123 tỉ đô la nhưng sẽ tăng lên gần gấp đôi vào năm 2024.
Với tham vọng thiết lập một đế chế thuốc trị ung thư, hãng dược phẩm Bristol-Myers Squibb (Mỹ) gần đây thông báo sắp hoàn tất thương vụ thâu tóm đối thủ Celgene với giá 74 tỉ đô la.
Hãng dược phẩm Pfizer (Mỹ) cũng đã xác định tập trung vào mảng thuốc trị ung thư. Vào mùa hè này, Pfizer đã bỏ ra 10,6 tỉ đô la để mua lại Array BioPharma, một công ty chuyên phát triển thuốc trị ung thư.
Trong khi đó, hồi đầu năm, Eli Lilly, một hãng dược phẩm khác của Mỹ, đã rút hầu bao 8 tỉ đô la để thâu tóm Loxo Oncology, một công ty công nghệ sinh học đang phát triển một loại thuốc trị ung thư tuyến giáp và ung thư phổi tế bào nhỏ đầy hứa hẹn có tên gọi LOXO-292.
Cũng vào hồi đầu năm, hãng dược phẩm GlaxoSmithKline (Anh) đã bỏ ra 5,1 tỉ đô la để thâu tóm Tesaro, nhà sản xuất thuốc trị ung thư buồng trứng hứa hẹn có tên gọi Zejula.
 |
| Hôm 9-12, hãng dược phẩm Merck (Mỹ) và hãng dược phẩm Sanofi (Pháp) lần lượt ra các thông báo thâu tóm Công ty sinh dược ArQule và Công ty công nghệ sinh học Synthorx để thâm nhập sâu hơn vào thị trường thuốc trị ung thư. Ảnh: hitweer |
Tân giám đốc điều hành GlaxoSmithKline, Emma Walmsley, đã tăng gấp đôi danh mục thuốc điều trị ung thư đang thử nghiệm của hãng này lên con số 16. Ba trong số này có thể được bán ra thị trường vào năm tới.
Triển vọng về nguồn doanh thu mới trong một thị trường béo bở khiến các hãng dược phẩm lớn sốt sắng vung tiền thâu tóm các đối thủ. Các hãng dược phẩm cũng phấn chấn vì các gói bảo hiểm y tế hiện nay chấp nhận thanh toán chi phí điều trị ung thư cho bệnh nhân lên tới 100.000 đô la mỗi năm.
Ngoài ra, phân khúc thuốc trị ung thư cũng hấp dẫn hơn vì Cục Quản lý dược phẩm và thực phẩm Mỹ (FDA) sẵn sàng cấp phép cho những loại thuốc trị ung thư mới với quy trình thử nghiệm lâm sàng nhanh hơn, ít tốn kém hơn. Nhưng cuộc chạy đua tìm kiếm sản phẩm trị ung thư mới, mang tính đột phá đã làm tăng chi phí mà các hãng dược phẩm lớn phải chi trả để thâu tóm các đối thủ.
Trong năm nay, họ thâu tóm các đối thủ nhỏ hơn với mức giá trung bình cao hơn 114% so với giá trị vốn hóa của chúng, theo các nhà phân tích ở Công ty tư vấn đầu tư Evercore ISI.
Các hãng dược phẩm lớn đẩy mạnh thâu tóm các đối thủ nhỏ vì khi nắm trong tay nhiều liệu pháp điều trị cho cùng một số bệnh ung thư, họ có thể gộp chúng lại trong các hợp đồng với các công ty bảo hiểm và bệnh viện. Vấn đề này đang trở nên quan trọng vì các hãng bảo hiểm ở Mỹ đang đòi hỏi các hợp đồng dựa trên kết quả điều trị, có nghĩa là chi phí mà họ trả phải gắn liền với việc liệu các bệnh nhân có đáp ứng tốt với thuốc hay không.
Theo Wall Street Journal
