(KTSG) - Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang giằng co và chịu sức ép điều chỉnh khi đối mặt nhiều áp lực. Bên cạnh phần lớn nhóm ngành chịu tác động bởi thị trường chung, vẫn có một số ngành đang hưởng lợi từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng. Ngành nào có thể thu hút dòng tiền trong quí 2-2026?
- Chứng khoán Việt chính thức nâng hạng
- Nhà đầu tư chứng khoán lo ngại lạm phát nhưng vẫn ‘đãi cát tìm vàng’
Tâm điểm dòng tiền
Bất ổn địa chính trị cùng với tỷ giá và lãi suất huy động tăng nhanh trở lại đang được xem là hai thách thức lớn nhất của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam trong quí 2-2026. Trái với dự đoán ban đầu, hiện cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran có khả năng kéo dài khi bế tắc trong đàm phán. Mỹ đe dọa sẽ xóa sổ các cơ sở hạ tầng của Iran, trong khi giới lãnh đạo Iran vẫn tỏ ra cứng rắn và tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.
Trong khi đó, ảnh hưởng bởi giá năng lượng leo thang và đứt gãy chuỗi cung ứng, nguy cơ lạm phát cao ngày càng lớn, thể hiện qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 đã tăng 4,65% so với cùng kỳ năm 2025, đánh dấu mức tăng CPI cao nhất của tháng 3 so với cùng kỳ trong năm năm qua. Đáng chú ý, dù đã áp dụng chính sách bình ổn và hỗ trợ giá xăng dầu trong nước, chỉ số giá giao thông vẫn tăng vọt 12,85% so với tháng trước. Điều này cho thấy nếu giá dầu thế giới tiếp tục leo thang, dư địa và nguồn lực bình ổn thị trường thu hẹp dần, những thách thức mà nền kinh tế sẽ đối mặt là rất lớn.
Trước tình hình này, các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất huy động để giữ chân người gửi tiền khi lạm phát kỳ vọng gia tăng. Mức lãi suất tiền gửi 9-10% đã xuất hiện. Nếu nhìn vào diễn biến tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng trong nước cũng đi lên mạnh mẽ trước nhiều yếu tố tác động, mức lãi suất tiền đồng cao hơn là điều cần thiết để hỗ trợ tỷ giá. Và khi TTCK đang đối mặt với nhiều áp lực như vậy, chiến lược đầu tư theo phương pháp tiếp cận từ dưới lên (bottom up), tập trung vào những ngành, doanh nghiệp có sức bền lợi nhuận, nên được ưu tiên hơn là đầu tư theo chỉ số chung.
Khi TTCK đang đối mặt với nhiều áp lực như vậy, chiến lược đầu tư theo phương pháp tiếp cận từ dưới lên (bottom up), tập trung vào những ngành, doanh nghiệp có sức bền lợi nhuận, nên được ưu tiên hơn là đầu tư theo chỉ số chung.
Đầu tiên không thể không nhắc đến ngành dầu khí, vốn hưởng lợi trực tiếp từ cuộc chiến tại Trung Đông và cú sốc giá năng lượng. Tuy nhiên, sau đợt tăng nóng trong tuần đầu tháng 3 theo sau diễn biến giá dầu tăng vọt, nhóm này đã điều chỉnh kể từ đó đến nay khi giá dầu thế giới cũng hạ nhiệt sau cú tăng sốc đầu tháng. Dù vậy, như đã nói, với rủi ro cuộc chiến kéo dài và giá dầu được dự báo sẽ còn đi lên, nhóm dầu khí có thể bật lại bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, các doanh nghiệp sản xuất dầu khí trong nước cũng sẽ có câu chuyện riêng. Đó là các dự án thượng nguồn trọng điểm như Lô B - Ô Môn bước vào giai đoạn triển khai mạnh, giúp đảm bảo backlog công việc cho các doanh nghiệp dịch vụ như PVS và PVD, giúp các doanh nghiệp này có thể đạt được điểm rơi lợi nhuận trong năm nay. Bên cạnh đó, trong bối cảnh bất ổn, nhóm dầu khí thường được coi là công cụ phòng vệ trước lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng. Rủi ro tiềm ẩn của nhóm này là định giá đã ở mức khá cao và dòng tiền có thể rút ra nếu các căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt đột ngột.
Vận tải biển và logistics cũng là những ngành có thể hưởng lợi từ cuộc chiến và sự đứt gãy chuỗi cung ứng. Việc eo biển Hormuz tê liệt buộc các tàu phải đi quãng đường xa hơn, làm thắt chặt nguồn cung tàu và tăng giá cước vận chuyển dầu/khí. Theo đó, các doanh nghiệp vận tải dầu khí như PVT hay PVP được kỳ vọng tái ký hợp đồng với mức giá mới cao hơn đáng kể từ nửa sau quí 2-2026. Dù vậy, việc chi phí nhiên liệu tăng mạnh đang trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các hãng vận tải.
Những ngành tiềm năng khác
Với nhu cầu an ninh năng lượng gia tăng trước các bất ổn hiện nay, ngành điện đang được quan tâm nhờ vào triển vọng tăng trưởng tích cực cùng với các chính sách hỗ trợ trong tương lai. Giới phân tích cho rằng chiến lược tăng trưởng trong trung hạn của Việt Nam ngày càng tập trung vào các lĩnh vực thâm dụng năng lượng. Dự báo cho thấy nhu cầu tiêu thụ điện cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và sản xuất công nghệ cao tăng 8-10% trong năm 2026.
Đáng chú ý, khi hiện tượng La Nina kết thúc và chuyển sang pha El Nino (dự kiến từ giữa năm 2026), nguồn cung từ thủy điện sẽ suy giảm, buộc hệ thống phải tăng cường huy động từ các nhà máy nhiệt điện làm nguồn điện. Giá thị trường điện được dự báo sẽ tăng khoảng 29% trong năm 2026 do nhu cầu điện cao và sự gia tăng tỷ trọng các nguồn điện có chi phí biến đổi cao hơn thủy điện. Nhà đầu tư cũng cần lưu ý đến rủi ro thiếu khí nội địa và sự phụ thuộc vào giá LNG nhập khẩu đang biến động mạnh do chiến sự.
Ngành bán lẻ và tiêu dùng thiết yếu cũng có tiềm năng tăng trưởng tích cực, trong bối cảnh cầu tiêu dùng trong nước đang được kích thích mạnh hơn để hỗ trợ tăng trưởng và giảm bớt sự phụ thuộc vào xuất khẩu. Các chuỗi bách hóa và dược phẩm hiện đại đang liên tục bành trướng quy mô và tối ưu vận hành hiệu quả hơn kênh truyền thống. Rủi ro cần chú ý là lạm phát tăng cao do giá xăng dầu leo thang có thể khiến người dân thắt chặt chi tiêu cho các mặt hàng không thiết yếu.
Cuối cùng, nhóm ngân hàng vốn được xem là trụ cột phòng thủ của nền kinh tế, dù đang đối mặt với thách thức chi phí vốn đầu vào tăng và nguy cơ nợ xấu quay trở lại, nhưng ngành này vẫn có thể chủ động tăng lãi suất cho vay để duy trì biên lãi ròng. Trước những thách thức của nền kinh tế, quy mô của các ngân hàng vẫn tiếp tục tăng trưởng ổn định. Số liệu mới đây cho thấy tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đến ngày 24-3-2026 so với đầu năm 2026 chỉ mới đạt 2,15%, do đó các ngân hàng sẽ còn dư địa lớn để tăng trưởng trong năm nay.
Điều quan trọng hơn, do chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn nhất thị trường, xấp xỉ 31%, ngân hàng là nhóm hưởng lợi trực tiếp và sâu sắc nhất từ dòng vốn ngoại khi FTSE dự kiến nâng hạng TTCK Việt Nam vào tháng 9-2026. Công ty chứng khoán BSC dự báo tổng dòng vốn ngoại (bao gồm cả các quỹ chủ động) có thể đạt từ 5-6 tỉ đô la Mỹ trong cả chu kỳ nâng hạng, còn SSI Research ước tính khoảng 1,6 tỉ đô la Mỹ dòng vốn thụ động sẽ chảy vào thị trường. Ngoài ra, ngành ngân hàng hiện đang giao dịch ở mức P/B (giá thị trường/giá trị sổ sách của cổ phiếu) khoảng 1,54-1,64 lần, thấp hơn mức trung bình năm năm (1,72x).
