(KTSG Online) - Từ năm 2026, thị trường ô tô Việt Nam được dự báo bước vào một đợt điều chỉnh giá đáng kể, khi hàng loạt chính sách thuế mới chính thức có hiệu lực. Trong đó, xe nhập khẩu nguyên chiếc, đặc biệt là các dòng hybrid và xe xuất xứ châu Âu, được kỳ vọng sẽ giảm giá từ vài chục đến cả trăm triệu đồng, tạo thêm dư địa lựa chọn cho người tiêu dùng, đồng thời đặt ra sức ép cạnh tranh lớn hơn đối với các nhà sản xuất, lắp ráp trong nước.
- Thị trường ô tô Việt Nam chuyển pha tăng trưởng
- Triệu hồi hơn 2.200 xe Toyota ở Việt Nam vì lỗi phần mềm
Xe hybrid mở rộng ưu đãi thuế
Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 14-6-2025, kể từ 1-1-2026, xe hybrid (lai xăng - điện tự sạc) sẽ được áp dụng mức thuế TTĐB bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng chủng loại. Trước đây, ưu đãi này chỉ dành cho xe hybrid cắm sạc (PHEV).
Về lý thuyết, mức giảm 30% thuế TTĐB sẽ giúp giá bán và lệ phí trước bạ của xe hybrid giảm đáng kể. Chẳng hạn, với một mẫu xe có giá tính thuế khoảng 500 triệu đồng, mức thuế TTĐB giảm có thể giúp giá xe thấp hơn khoảng 70-80 triệu đồng; ở phân khúc trung và cao cấp, mức tiết kiệm có thể lên tới 150 triệu đồng mỗi xe.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc giảm giá theo giới kinh doanh ô tô là khó diễn ra ngay trong ngắn hạn. Nguyên nhân là đến thời điểm này, các văn bản hướng dẫn chi tiết về điều kiện áp dụng ưu đãi vẫn chưa được ban hành. Một số tiêu chí như mức tiêu thụ nhiên liệu bằng 70% so với xe xăng, dầu "cùng loại" hiện vẫn còn cách hiểu khác nhau. Bên cạnh đó, cũng chưa có quy định rõ ràng về cơ quan chịu trách nhiệm đo đạc, chứng nhận và giám sát các chỉ số kỹ thuật này.
Trong bối cảnh phần lớn xe hybrid hiện nay là xe nhập khẩu nguyên chiếc, sự chậm trễ trong hướng dẫn chính sách khiến các hãng xe vẫn đang "chờ tín hiệu" trước khi điều chỉnh giá bán.
EVFTA tiếp tục kéo giá xe châu Âu đi xuống
Một yếu tố khác được giới phân tích đánh giá có tác động mạnh đến giá ô tô từ năm 2026 là lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA).
Theo cam kết, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ châu Âu sẽ giảm dần về 0% theo từng năm. Riêng từ 1-1-2025, thuế nhập khẩu với các dòng xe dung tích xi-lanh từ 1.5L đến 2.5L đã giảm xuống còn 31,2 - 35,4%. Sang năm 2026, mức thuế này được dự báo tiếp tục hạ xuống khoảng 24 - 29%.
Theo các đại lý, việc giảm thuế nhập khẩu không chỉ tác động trực tiếp đến giá xe, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa khi kéo giảm thuế TTĐB và thuế giá trị gia tăng (VAT). Với các mẫu xe châu Âu vốn thuộc phân khúc cao cấp như Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche hay Volkswagen..., mức giảm tuyệt đối có thể lên tới vài trăm triệu đồng mỗi xe.
Theo một phép tính minh họa, một mẫu xe châu Âu có giá cập cảng 2 tỉ đồng, khi thuế nhập khẩu giảm từ 35,4% xuống 29%, giá bán cuối cùng có thể thấp hơn trên 200 triệu đồng so với phiên bản trước đó. Dù vậy, mức giảm thực tế vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chi phí logistics, tỉ giá và chiến lược giá của từng hãng.
Xe bán tải đi ngược chiều, nguy cơ tăng giá cao
Từ 1-1-2026, xe bán tải chính thức chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo Luật TTĐB sửa đổi và Nghị định 360. Theo đó, xe bán tải chở người chịu thuế 35-150% tùy dung tích xi-lanh; xe bán tải chở hàng cabin kép chịu thuế 15-25% giai đoạn đầu và tăng dần lên 24-34% vào năm 2029.
Việc mở rộng diện chịu thuế nhằm bảo đảm công bằng giữa các loại phương tiện, điều chỉnh hành vi tiêu dùng và tăng thu ngân sách, trong bối cảnh pick-up ngày càng được sử dụng nhiều cho mục đích cá nhân lẫn kinh doanh. Lộ trình tăng thuế đến năm 2029 được thiết kế để giảm sốc cho thị trường, tạo thời gian thích nghi cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, giá xe bán tải được dự báo tăng cao do cộng thêm thuế TTĐB, bên cạnh thuế nhập khẩu, VAT và lệ phí trước bạ. Giá lăn bánh có thể đội lên đến trăm triệu đồng, tùy dung tích động cơ và xuất xứ.
Áp lực chi phí không chỉ tác động tới người mua cá nhân mà còn ảnh hưởng tới doanh nghiệp sử dụng pick-up cho thương mại, vận tải nhẹ và du lịch, làm gia tăng rủi ro tăng giá dịch vụ và giảm sức cạnh tranh. Các mẫu phổ biến như Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Toyota Hilux, Isuzu D-Max hay Nissan Navara nhiều khả năng phải điều chỉnh giá hoặc tái cấu trúc phiên bản.
Dù từng có kiến nghị giữ ưu đãi thuế cho pic-kup, cơ quan quản lý và giới chuyên gia cho rằng việc đánh thuế là cần thiết để bảo đảm công bằng với xe con và hạn chế "né thuế". Lộ trình tăng dần được xem là bước đi thận trọng nhằm tránh gây cú sốc lớn cho thị trường.
Thị trường phân hóa rõ nét hơn
Nhìn tổng thể, từ năm 2026, thị trường ô tô Việt Nam có thể bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt: xe nhập khẩu, đặc biệt là xe hybrid của Nhật Bản và Hàn Quốc hay xe nguyên chiếc khu vực châu Âu, có thêm lợi thế về giá; trong khi xe bán tải và một bộ phận xe lắp ráp trong nước đối mặt với áp lực chi phí và cạnh tranh gia tăng.
Năm ngoái, thị trường ô tô có sự đảo chiều giữa xe lắp ráp trong nước (CKD) và xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU). Sau 11 tháng, báo cáo của VAMA, tổ chức chi phối phần lớn thị trường ô tô Việt Nam, xe lắp ráp đạt hơn 155.400 chiếc, giảm 3%, trong khi xe nhập khẩu đạt hơn 173.250 chiếc, tăng 17%.
Trong bối cảnh xe CBU đã vượt CKD về doanh số, câu chuyện không chỉ nằm ở giá bán, mà còn đặt ra yêu cầu rà soát lại chiến lược phát triển ngành ô tô trong nước, từ chính sách thuế, nội địa hóa cho đến khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực. Nếu không có điều chỉnh kịp thời, lợi thế "sân nhà" của các doanh nghiệp lắp ráp có nguy cơ tiếp tục bị thu hẹp.
