Ông Koen Soenens, Tổng Giám đốc Kinh doanh và Tiếp thị của Khu công nghiệp DEEP C cho biết, các nhà phát triển khu công nghiệp không còn có thể chỉ tập trung vào đất đai và cơ sở hạ tầng. Khi các nhà sản xuất toàn cầu tìm kiếm chuỗi cung ứng linh hoạt, giải pháp năng lượng sạch và tính bền vững lâu dài, DEEP C đã phát triển thành một nhà xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ các nhà đầu tư trong toàn bộ chuỗi giá trị công nghiệp.
Trong một cuộc phỏng vấn với Thời báo Sài Gòn, ông Koen Soenens, Tổng Giám đốc Kinh doanh và Tiếp thị của Khu công nghiệp DEEP C đã chia sẻ quan điểm của mình về sự phát triển của các khu công nghiệp, triển vọng của các khu thương mại tự do và vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
Tạp chí Kinh tế Sài Gòn: DEEP C đã có mặt tại Hải Phòng gần ba thập kỷ. Nhìn lại chặng đường đó, DEEP C thấy vai trò của một nhà phát triển khu công nghiệp như thế nào và thành tựu nào khiến ông tự hào nhất?
Khi DEEP C được thành lập gần 30 năm trước, vai trò của một nhà phát triển khu công nghiệp tương đối đơn giản: cung cấp đất đai, hạ tầng và các dịch vụ tiện ích, sau đó thu hút nhà đầu tư.
Ngày nay, điều đó không còn đủ nữa. Nhà sản xuất ngày càng tìm kiếm những đối tác có thể đồng hành cùng họ trong việc thích ứng với các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp, đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng, phát triển nguồn nhân lực, xử lý các thủ tục pháp lý cũng như hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn. Chính vì vậy, DEEP C đã chuyển mình từ một đơn vị cung cấp hạ tầng trở thành một đơn vị kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp.
Chúng tôi không chỉ đầu tư vào quỹ đất công nghiệp mà còn đầu tư vào những điều kiện cần thiết để nhà đầu tư có thể phát triển thành công. Đó là hệ thống tiện ích ổn định và đáng tin cậy, các giải pháp năng lượng tái tạo, hệ thống xử lý nước thải, kết nối logistics, các sáng kiến cộng sinh công nghiệp, cũng như sự hợp tác chặt chẽ với chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục.
Điều khiến tôi đặc biệt tự hào là DEEP C đã phát triển song hành cùng thành phố Hải Phòng.
Khi DEEP C đặt những viên gạch đầu tiên tại đây vào năm 1997, Hải Phòng chủ yếu được biết đến là một thành phố cảng. Ngày nay, Hải Phòng đã trở thành một trong những trung tâm công nghiệp và sản xuất năng động nhất Việt Nam, quy tụ nhiều doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực điện tử, ô tô, logistics, năng lượng và sản xuất công nghệ cao. Trong số hơn 180 khách hàng đang hoạt động tại DEEP C có nhiều tập đoàn uy tín và dẫn đầu ngành như Bridgestone, USI, Pegatron, Flat, LG Innotek, POSCO và nhiều doanh nghiệp quốc tế khác.
Nếu phải lựa chọn một thành tựu nổi bật nhất, đó sẽ không phải là một dự án cụ thể hay một con số đầu tư nào.
Đó là niềm tin mà chúng tôi đã xây dựng được trong suốt nhiều thập kỷ.
Nhiều nhà đầu tư như Shin-Etsu, Flat và nhiều doanh nghiệp khác đã tiếp tục mở rộng hoạt động và tăng vốn đầu tư tại DEEP C sau dự án đầu tiên. Đó có lẽ là minh chứng rõ ràng nhất cho những gì chúng tôi đã làm được, cho thấy các doanh nghiệp không chỉ tìm thấy một khu công nghiệp phù hợp, mà còn tìm thấy một môi trường đầu tư ổn định, có khả năng hỗ trợ sự phát triển bền vững trong dài hạn.
Trong bối cảnh các điểm đến đầu tư trên toàn cầu ngày càng cạnh tranh bằng khả năng chống chịu và thích ứng thay vì chỉ dựa trên lợi thế chi phí, việc góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với Hải Phòng, Quảng Ninh, và Việt Nam là điều mà chúng tôi hoàn toàn có thể tự hào.
Việt Nam đang xem xét việc phát triển các khu thương mại tự do như một phần của giai đoạn hội nhập kinh tế tiếp theo. Theo quan điểm của ông, những yếu tố nào sẽ quyết định sự thành công của các khu vực này và chúng có thể tạo ra những cơ hội nào cho Hải Phòng?
Tôi cho rằng đây là thời điểm hết sức phù hợp để thảo luận về Khu thương mại tự do.
Các chuỗi cung ứng toàn cầu đang trải qua quá trình tái cấu trúc sâu rộng. Doanh nghiệp ngày càng ưu tiên sự đa dạng hóa, khả năng chống chịu và hiệu quả vận hành. Trong bối cảnh đó, FTZ có thể trở thành một công cụ quan trọng để thu hút đầu tư, thúc đẩy thương mại và giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầuTuy nhiên, một FTZ thành công không thể chỉ dựa vào các ưu đãi về thuế.
Nếu nhìn vào những mô hình FTZ thành công tại châu Á và Trung Đông, có thể thấy sức mạnh thực sự của họ nằm ở ba yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất là khung pháp lý đơn giản. Đối với nhà đầu tư, tính ổn định, minh bạch và tốc độ xử lý thủ tục thường có giá trị lớn hơn cả ưu đãi. Khả năng hoàn tất các thủ tục hành chính nhanh chóng và rõ ràng nhiều khi tác động đến quyết định đầu tư mạnh mẽ hơn cả những lợi ích tài chính.
Thứ hai là khả năng kết nối. Một FTZ cần được liên kết thông suốt với hệ thống cảng biển, sân bay, các hành lang logistics và các trung tâm sản xuất công nghiệp. Hải Phòng và các Khu công nghiệp DEEP C đang sở hữu lợi thế đáng kể ở khía cạnh này nhờ Cảng nước sâu Lạch Huyện, mạng lưới cao tốc ngày càng hoàn thiện và vị trí trung tâm trong hệ sinh thái sản xuất của miền Bắc.
Thứ ba là năng lực quản trị và đổi mới. FTZ nên được xem như một “phòng thí nghiệm chính sách”, nơi thử nghiệm các cải cách mới trước khi nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Nhà đầu tư luôn bị thu hút bởi những môi trường có các quy trình hiệu quả, số hóa và thân thiện với doanh nghiệp.
Theo quan điểm của tôi, Việt Nam không nên đặt mục tiêu sao chép nguyên mẫu các mô hình như Singapore, Thâm Quyến hay Jebel Ali.
Thay vào đó, Việt Nam cần xây dựng một mô hình FTZ phù hợp với những lợi thế riêng của mình, bao gồm nền tảng sản xuất, vị trí địa lý chiến lược, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp và vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nếu được triển khai hiệu quả, Hải Phòng hoàn toàn có tiềm năng trở thành một trong những cửa ngõ công nghiệp và logistics cạnh tranh nhất khu vực Đông Nam Á.
Một số nhà quan sát đã bày tỏ lo ngại rằng các khu thương mại tự do (FTZ) có thể cạnh tranh với các khu công nghiệp hiện có. Ông có thấy FTZ là thách thức hay cơ hội cho các nhà phát triển khu công nghiệp như DEEP C?
Tôi không xem Khu thương mại tự do và khu công nghiệp là những mô hình cạnh tranh với nhau.
Ngược lại, tôi tin rằng đây là hai yếu tố mang tính bổ trợ và cộng hưởng. Nếu FTZ tạo ra môi trường thuận lợi cho hoạt động thương mại, logistics và kinh doanh quốc tế, thì khu công nghiệp chính là nơi diễn ra các hoạt động sản xuất và công nghiệp.
Nhìn vào những hệ sinh thái công nghiệp thành công nhất trên thế giới, có thể thấy rằng chúng đều kết hợp hài hòa cả hai yếu tố này. Đối với DEEP C, sự phát triển của các FTZ mở ra nhiều cơ hội đáng kể.
Ngày càng nhiều tập đoàn đa quốc gia mong muốn tích hợp sản xuất, logistics, phân phối và quản lý chuỗi cung ứng khu vực trong cùng một hệ sinh thái. FTZ có thể nâng cao sức hấp dẫn của các khu công nghiệp bằng cách tạo điều kiện cho hoạt động thương mại quốc tế diễn ra hiệu quả hơn, đồng thời giảm thiểu các rào cản trong vận hành.
Tuy nhiên, FTZ cũng sẽ kéo theo những kỳ vọng cao hơn từ phía nhà đầu tư.
Họ sẽ đòi hỏi các thủ tục hành chính nhanh chóng hơn, mức độ số hóa cao hơn, hiệu quả logistics tốt hơn và chất lượng dịch vụ vượt trội hơn. Điều đó đồng nghĩa với việc các nhà phát triển khu công nghiệp phải không ngừng đổi mới để duy trì năng lực cạnh tranh.
Từ góc độ của DEEP C, đây là một thách thức hoàn toàn phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn của chúng tôi. Chúng tôi luôn tin rằng năng lực cạnh tranh không chỉ được tạo nên từ hạ tầng, mà còn từ quá trình cải tiến liên tục và khả năng gia tăng giá trị cho nhà đầu tư. Chính nhờ định hướng đó cùng nhiều yếu tố khác, gần đây DEEP C đã thu hút thành công khoản đầu tư trị giá nhiều tỷ USD từ tập đoàn bán dẫn Hàn Quốc LG Innotek.
Sau cùng, nếu việc phát triển FTZ giúp Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu, thì cả các khu công nghiệp lẫn nền kinh tế nói chung đều sẽ được hưởng lợi.
Cạnh tranh thực sự không nằm giữa FTZ và khu công nghiệp. Cạnh tranh thực sự là giữa các quốc gia trong cuộc đua thu hút làn sóng đầu tư toàn cầu thế hệ mới.
Khi Việt Nam tìm cách thu hút đầu tư chất lượng cao hơn và nâng cao chuỗi giá trị toàn cầu, ông tin rằng truyền thông có thể đóng vai trò gì trong việc hỗ trợ quá trình này và ông muốn chia sẻ thông điệp gì về triển vọng tương lai của Việt Nam?
Vai trò của truyền thông thường chưa được đánh giá đúng mức trong các cuộc thảo luận về thu hút đầu tư
Khi cân nhắc một thị trường mới, nhà đầu tư không chỉ nghiên cứu hệ thống pháp luật hay các chỉ số tài chính. Họ còn muốn hiểu câu chuyện rộng lớn hơn về một quốc gia: tầm nhìn phát triển, chất lượng quản trị, định hướng kinh tế và mức độ ổn định của xã hội.
Đối với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp quốc tế, các sản phẩm báo chí và truyền thông chính là một trong những cánh cửa đầu tiên giúp họ tiếp cận và hiểu về Việt Nam.
Ở góc độ đó, báo chí thực hiện ba vai trò hết sức quan trọng.
Thứ nhất là cung cấp thông tin. Nhà đầu tư cần được tiếp cận những thông tin chính xác, kịp thời và khách quan.
Thứ hai là diễn giải. Các chương trình cải cách kinh tế, dự án hạ tầng hay thay đổi chính sách thường có tính phức tạp cao. Báo chí chất lượng giúp cộng đồng quốc tế không chỉ hiểu điều gì đang diễn ra mà còn hiểu vì sao những thay đổi đó lại có ý nghĩa.
Thứ ba là xây dựng niềm tin. Trong đầu tư, niềm tin là một trong những tài sản giá trị nhất. Truyền thông đáng tin cậy góp phần thúc đẩy tính minh bạch, từ đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới, chúng tôi kỳ vọng các cơ quan báo chí sẽ tiếp tục đi xa hơn những thông tin bề mặt để mang đến các phân tích chuyên sâu về chuyển đổi công nghiệp, phát triển hạ tầng, chuyển dịch năng lượng, đổi mới sáng tạo và sự phát triển của chuỗi cung ứng.
Nhà đầu tư quốc tế ngày nay ngày càng am hiểu và có yêu cầu cao hơn. Họ tìm kiếm những góc nhìn sâu sắc, bối cảnh đầy đủ và các nguồn thông tin đáng tin cậy.
Thông qua sự phối hợp giữa cộng đồng doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan truyền thông, chúng ta có thể cùng xây dựng một hệ sinh thái thông tin phản ánh chính xác các cơ hội của Việt Nam, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những thách thức và giải pháp cần thiết.
Cách tiếp cận cân bằng đó cuối cùng sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các bên: nhà đầu tư, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
Cuối cùng, tôi muốn chia sẻ một vài suy nghĩ cá nhân tới quý báo và độc giả.
Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng trong hành trình phát triển. Quốc gia này không còn cạnh tranh chủ yếu dựa trên chi phí thấp, mà ngày càng khẳng định vị thế thông qua độ tin cậy, khả năng kết nối, cam kết phát triển bền vững và năng lực tham gia vào những chuỗi cung ứng tiên tiến nhất thế giới.
Dù chúng ta đang nói về khu công nghiệp, khu thương mại tự do, hạ tầng hay xúc tiến đầu tư, mục tiêu cuối cùng vẫn không thay đổi: xây dựng một môi trường mà ở đó doanh nghiệp có thể đầu tư với sự tin tưởng và phát triển bền vững trong dài hạn.
DEEP C tự hào đã đồng hành cùng hành trình công nghiệp hóa của Việt Nam trong gần 30 năm qua và chúng tôi vẫn hết sức lạc quan về chặng đường phía trước. Cơ hội đang rộng mở, miễn là chúng ta tiếp tục kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược và năng lực triển khai hiệu quả.
