(KTSG Online) - TPHCM, với quy mô gần 15 triệu dân, dù đã được Quốc hội trao nhiều cơ chế đặc thù thông qua các Nghị quyết 98/2023 hay Nghị quyết 260/2025, thực tế cho thấy những chính sách này mới chỉ dừng lại ở việc giải quyết các “nút thắt kỹ thuật” cho từng dự án cụ thể chứ chưa thể xử lý triệt để các điểm nghẽn thể chế mang tính hệ thống.
Chính vì vậy, chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo ra một khung pháp lý toàn diện, ổn định và đột phá, giúp thành phố chủ động hoàn toàn trong việc xây dựng mô hình chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn và hiệu quả.
Điểm nhấn thú vị và cũng là giá trị cốt lõi của đạo luật này chính là tinh thần phân cấp, phân quyền tối đa theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Theo PGS.TS. Thái Thị Tuyết Dung, luật cần xác lập quyền tự chủ mạnh mẽ cho thành phố trong các lĩnh vực then chốt như tổ chức bộ máy, quy hoạch, tài chính và quản lý đầu tư.
Đặc biệt, một đề xuất mang tính bước ngoặt là nguyên tắc ưu tiên áp dụng pháp luật: các văn bản địa phương triển khai chính sách đặc thù vẫn được áp dụng ngay cả khi có sự khác biệt với quy định của trung ương.
Để vận hành bộ máy tự chủ ấy, luật cũng tính đến cơ chế bảo vệ cán bộ, miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho những người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, giúp khơi thông nguồn lực sáng tạo và giảm thiểu “độ trễ” chính sách.
Không chỉ dừng lại ở biên giới hành chính, Luật Đô thị đặc biệt còn đặt TPHCM trong mối quan hệ hữu cơ với cả vùng kinh tế phía Nam. Thay vì phát triển riêng lẻ, thành phố sẽ đóng vai trò hạt nhân điều phối, tối ưu hóa nguồn lực về logistics, hạ tầng giao thông và môi trường cho toàn bộ khu vực Đông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long.
Với tiến độ xây dựng khẩn trương và tầm nhìn chiến lược đến năm 2045, đây không chỉ là đạo luật dành riêng cho một địa phương mà còn là động lực để TPHCM giữ vững vị thế cực tăng trưởng, đủ sức cạnh tranh với các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.
Để tìm hiểu chi tiết về những đề xuất đột phá và góc nhìn chuyên sâu của các chuyên gia về đạo luật mang tính bước ngoặt này, mời quý độc giả đọc bài viết đầy đủ tại đây.
