(KTSG Online) - Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) vừa phát động chiến dịch “Mua rùa nuôi tội ác”, nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ, từ đó cắt đứt chuỗi săn bắt và buôn bán rùa trái phép đang gia tăng tại Việt Nam.
- Nền tảng số và bài toán trách nhiệm trong buôn bán động vật hoang dã
- Báo động nuôi, buôn bán trái phép động vật hoang dã ngoại lai tại TPHCM
Theo ENV, hoạt động buôn bán rùa cạn và rùa nước ngọt vẫn diễn biến phức tạp, chủ yếu phục vụ nhu cầu phóng sinh và nuôi làm cảnh. Khảo sát trên mạng xã hội ghi nhận 212 tài khoản với 14.786 bài đăng, rao bán khoảng 50.000 cá thể rùa.
Một khảo sát khác với 1.132 người dân tại TPHCM cho thấy 9% từng mua và phóng sinh rùa. Đáng chú ý, phần lớn người tham gia tin rằng hành động này mang lại may mắn và góp phần bảo tồn động vật hoang dã.
Trong tháng 3-2026, các tình nguyện viên ENV khảo sát 278 đền, chùa tại TPHCM, phát hiện rùa xuất hiện tại 16 địa điểm, chủ yếu được thả trong ao, hồ khuôn viên.
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, cho biết việc mua rùa, dù xuất phát từ ý định thiện chí, lại vô tình tiếp tay cho các đường dây buôn bán trái phép, gây suy giảm nghiêm trọng quần thể rùa trong tự nhiên và làm tổn hại hệ sinh thái.
Trong khuôn khổ chiến dịch, ENV phát hành phim truyền thông số 62 mang tên “Mua rùa nuôi tội ác”, nhấn mạnh hệ quả của hành vi tiêu thụ rùa. Đồng thời, các thông điệp bảo vệ rùa được phát trên kênh VOV Giao thông vào khung giờ cao điểm tại TPHCM nhằm thay đổi thói quen phóng sinh.
Dữ liệu từ ENV cho thấy trong năm 2025 có 776 vụ vi phạm liên quan đến quảng cáo, buôn bán khoảng 23.420 cá thể rùa. Xu hướng đáng lo ngại là sự gia tăng của các loài rùa ngoại lai trong giao dịch.
Ông Douglas Hendrie, Cố vấn kỹ thuật của ENV, nhận định quần thể rùa tự nhiên tại Việt Nam và khu vực đã suy giảm mạnh trong 20 năm qua. Một số loài ngoại lai như rùa sao Ấn Độ hay rùa tai đỏ đang được buôn bán phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ xâm hại sinh thái khi bị thả ra môi trường.
ENV kêu gọi người dân không mua rùa để phóng sinh hoặc nuôi làm cảnh, đồng thời khuyến khích thông báo vi phạm đến cơ quan chức năng hoặc qua đường dây nóng 1800-1522 nhằm góp phần bảo vệ động vật hoang dã.
