Căng thẳng Trung Đông: Hàng không “né” không phận Iran, Iraq
Khánh Lan
(TBKTSG Online) - Trong bối cảnh tình hình địa chính trị Trung Đông nóng lên do căng thẳng Mỹ-Iran leo thang, các hãng hàng không lớn trên thế giới đồng loạt thay đổi lộ trình các chuyến bay để né không phận này, đặc biệt là Iran và Iraq.
 |
| Các hãng hàng không trên thế giới đồng loạt dừng bay qua không phận Iran và Iraq sau vụ Iran phóng hơn 10 quả tên lửa nhằm vào hai căn cứ quân sự Mỹ ở Iraq vào rạng sáng 8-1. Ảnh: Daily Mail |
Hôm 8-1, Cơ quan Hàng không liên bang Mỹ (FAA) ra thông báo cấm các hãng hàng không nước này bay qua không phận Iraq, Iran, vùng biển vịnh Ba Tư và vịnh Oman, chỉ vài giờ sau vụ Iran phóng hơn 10 quả tên lửa nhằm vào hai căn cứ quân sự Mỹ ở Iraq rạng sáng cùng ngày, nhằm trả đũa cho vụ Mỹ không kích ám sát Thiếu tướng Qassem Soleimani, tư lệnh lực lượng Quad của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran.
FAA cảnh báo, các hoạt động quân sự đang gia tăng cũng như căng thẳng chính trị dâng cao ở Trung Đông có thể gây rủi ro bất ngờ đối với hoạt động hàng không dân dụng Mỹ.
Cùng ngày, Cơ quan Vận tải hàng không liên bang Nga cũng khuyến cáo các hãng hàng không trong nước tránh các không phận nói trên.
Lệnh cấm của FAA không ảnh hưởng nhiều đến các hãng hàng không Mỹ vì phần lớn họ đã tránh không phận Trung Đông sau khi Tehran bắn rơi một máy bay không người lái của Mỹ, dẫn đến việc FAA ra thông báo cấm các hãng hàng không Mỹ bay qua khu vực không phận Iran trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman hồi tháng 6-2019.
Chẳng bao lâu sau thông báo của FAA, máy bay Boeing 737 của hãng hàng không Ukraine International Airlines rơi ở Tehran khiến 176 người thiệt mạng. Máy bay rơi sau khi vừa cất cánh ít phút từ sân bay quốc tế Imam Khomeini, Tehran.
Nhà chức trách Ukraine cho rằng nguyên nhân vụ tai nạn là do trục trặc động cơ. Đài truyền hình nhà nước Iran cũng đồng tình với nhận định này và bác bỏ suy luận máy bay rơi do trúng tên lửa. Cùng đó, chính phủ Ukraine đã cấm tất cả các hãng hàng không của nước này bay qua không phận Iran.
Dù thông báo mới đưa ra của FAA chỉ áp dụng cho các hãng hàng không Mỹ nhưng ngay lập tức, nhiều hãng hàng không lớn trên toàn cầu cũng điều chỉnh lộ trình bay để tránh đi qua không phận Trung Đông, một số hãng còn tạm thời hủy các chuyến bay đến khu vực này.
Hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo hủy các chuyến bay đến Tehran, thủ đô Iran bắt đầu từ ngày 8-1 như một biện pháp phòng ngừa rủi ro. Người phát ngôn của Lufthansa cho biết hãng này đang hợp tác với cơ quan quản lý hàng không quốc gia và quốc tế để đánh giá tình hình an ninh khu vực Trung Đông.
Cùng ngày, hai hãng hàng không Emirates và Flydubai của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) thông báo hủy chuyến bay khứ hồi Dubai - Baghdad. Người phát ngôn của Emirates nhấn mạnh an toàn của hành khách và phi hành đoàn là ưu tiên số một.
Các hãng hàng không khác gồm Air Canada, Singapore Airlines và Srilankan Airlines, Malaysia Airlines, EVA Air (Đài Loan) và hai hãng hàng không ANA, JAL của Nhật Bản đều điều chỉnh lộ trình bay để tránh không phận Iran.
Singapore Airlines cho biết: “Trước các diễn biến mới nhất ở khu vực Trung Đông, tất cả các chuyến bay của hãng ra vào châu Âu đều được chuyển hướng để tránh không phận Iran”.
Hãng hàng không quốc gia Pháp Air France thông báo dừng tất cả các chuyến bay đi qua không phận Iran và Iraq. Dữ liệu của Flightradar24 về hãng hàng không British Airways (Anh) cũng cho thấy máy bay Boeing 777 của hãng này quay ngược trở lại sau khi đi vào không phận Iraq ít phút, hôm 8-1, trong hành trình từ Mumbai (Ấn Độ) đến London (Anh).
Hãng hàng không Qantas (Úc) cũng đang điều chỉnh lộ trình bay qua Trung Đông để tránh không phận Iraq và Iran cho đến khi có thông báo mới. Quyết định này khiến các chuyến bay từ Perth (Úc) đến London sẽ kéo dài thêm 40-50 phút.
Công ty tư vấn an ninh hàng không OpsGroup xem lệnh cấm các hãng hàng không Mỹ bay qua không phận Trung Đông là một diễn biến quan trọng. Công ty này cho rằng toàn bộ không phận trên các vùng biển ở Trung Đông giờ đây không bảo đảm an toàn nữa và các chuyến bay đến, đi từ các sân bay lớn trong khu vực Trung Đông chẳng hạn như Dubai (UAE) sẽ phải chuyển hướng qua không phận của Saudi Arabia.
Điều chỉnh lộ trình bay thường sẽ khiến thời gian bay kéo dài và gây tốn kém chi phí nhiên liệu thêm cho các hãng hàng không.
John Grant, Phó Chủ tịch Công ty tư vấn hàng không OAG, nói: “Từ lâu, các hãng hàng không đã rất thận trọng khi bay qua không phận Iran đồng thời đánh giá các phương án và kế hoạch bay thay thế mỗi ngày để phản ứng trước bất cứ tình huống gia tăng căng thẳng nào ở khu vực này cũng như các khuyến cáo của cơ quan quản lý”.
Theo AFP, Financial Times
