(KTSG Online) – Tại phiên họp thứ tư của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được tổ chức vào chiều nay, 11-10, một số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tỏ ra băn khoăn, chưa tán thành với đề xuất chính sách đặc thù hình thành khu thương mại tự do đối với Hải Phòng.
![](https://cdn.thesaigontimes.vn/wp-content/uploads/2021/10/Hai-Phong-TTXVN.jpg)
Phiên họp trên nhằm cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển các thành phố Hải Phòng, các tỉnh Nghệ An, Thừa Thiên Huế.
Thảo luận tại phiên họp, ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng cần nghiên cứu kỹ lưỡng về cơ chế, chính sách đặc thù hình thành khu thương mại tự do đối với Hải Phòng vì đây là vấn đề rất lớn và rất mới, chưa từng được quy định trong Nghị quyết của Quốc hội.
Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, cũng đề nghị cân nhắc kỹ hơn đề xuất này vì việc quy định hình thành khu thương mại tự do là vấn đề quan trọng. Bởi nó không chỉ dưới góc độ kinh tế mà còn liên quan đến yếu tố quốc phòng, an ninh, hội nhập, ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội. Việc thành lập khu thương mại tự do không chỉ dừng ở phạm vi của cơ chế, chính sách đặc thù riêng lẻ mà gắn với việc xây dựng các thể chế, thiết chế pháp luật có tác động lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng.
Ông Nguyễn Phú Cường, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội, cho rằng đề xuất chính sách đặc thù hình thành khu thương mại tự do đối với Hải Phòng thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Do đó, việc cho phép Chính phủ quy định chính sách áp dụng cho khu thương mại tự do và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi thực hiện là chưa phù hợp về thẩm quyền.
Khu thương mại tự do là khu vực có ranh giới địa lý xác định, do Quốc hội quyết định thành lập. Khu vực này sẽ áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt, đột phá và tổ chức thành các khu chức năng. Tại Hải Phòng, khu thương mại tự do dự kiến nghiên cứu xây dựng trên cơ sở đánh giá, phân tích cơ chế, chính sách đang áp dụng tại những mô hình thành công trên thế giới, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn tới.
Hiện Việt Nam chưa có khu thương mại tự do và văn bản quy phạm pháp luật chưa đề cập đến mô hình này. Tuy nhiên, theo đề xuất của Chính phủ, việc hình thành khu thương mại tự do đã phổ biến ở nhiều nước trên thế giới như Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Singapore, Trung Quốc…
Tờ trình và dự thảo Nghị quyết nêu khu thương mại tự do sẽ được áp dụng các chính sách đặc biệt, đột phá, gồm chính sách về đất đai, quy hoạch, tổ chức chính quyền, ưu đãi đầu tư, thuế… Tuy nhiên, quy định tại dự thảo chưa làm rõ được nội hàm của các cơ chế này. Báo cáo đánh giá tác động cũng nêu cơ chế, chính sách áp dụng cho khu thương mại tự do sẽ có những quy định mới, có thể không phù hợp với các luật hiện hành.
Tờ trình của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết chưa định hình được những nét cơ bản của khu thương mại tự do này như thế nào. Nội dung dự thảo Nghị quyết mới chỉ thể hiện nghiên cứu mô hình khu thương mại tự do, trong khi thời gian áp dụng thí điểm là 5 năm. Tờ trình của Chính phủ tuy có đề cập tới kinh nghiệm quốc tế trong việc hình thành khu kinh tế tự do nhưng thực tế quốc tế cũng cho thấy đã có những trường hợp không thành công.
Do đó, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với quan điểm của Ủy ban Tài chính – Ngân sách, chưa quy định chính sách này trong dự thảo Nghị quyết. Các bộ, ngành cần phối hợp với thành phố Hải Phòng nghiên cứu tổng thể, kỹ lưỡng, xây dựng đề án, có đề xuất nhằm bảo đảm tính cụ thể, đủ nội hàm chính sách. Sau khi hoàn thiện đề án, Chính phủ cần báo cáo Bộ Chính trị xem xét, chấp thuận về chủ trương trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.