Đọc sách “cọp”

Đọc sách “cọp”

Sơn Tùng

(minh họa: Khều)

(TBKTSG) - Một cuốn sách tốt mở ra thì gợi niềm hy vọng, khép lại thì đem đến điều hữu ích (Danh ngôn).

Mười giờ sáng Chủ nhật, “giờ cao điểm” trong tuần của các nhà sách, người mua sách đông nghịt. Có người đi một mình, người khác đi theo nhóm. Nhưng đông nhất vẫn là các bà mẹ, ông bố dẫn con đi chọn sách.

Có lẽ trong dòng người đông đúc, hình ảnh dễ thương nhất là cảnh các thiên thần nhỏ sà vào các kệ sách, đặc biệt là quầy truyện tranh. Có em một tay vẫn còn nắm tay người lớn, một tay lựa sách. Nhiều em khác, như quên mất người lớn đi cùng, chỉ chăm chăm nhìn vào tầng tầng lớp lớp các cuốn truyện tranh đầy màu sắc trước mắt như thể đã lạc vào xứ sở thần tiên.

Trong dòng âm thanh hỗn tạp tại hiệu sách khá lớn này, những câu nói sau đây thường nghe nhất từ miệng các vị phụ huynh: “Chỉ một cuốn này nữa thôi nha”!, hay “Sách loại này ở nhà có nhiều rồi, con chọn cuốn khác đi”!, hoặc “Nếu con đòi như vầy, lần sau mẹ không dẫn con đi nữa”!

Trong thời buổi kinh tế thị trường hiện nay, nhìn từ góc độ sách in, điểm sáng nhất không gì khác hơn là chất lượng nhiều đầu sách được nâng cao rõ rệt về cả nội dung lẫn hình thức, nhất là mảng sách dịch.

So với thời bao cấp, con em của chúng ta đã có rất nhiều lựa chọn cho sách đọc của mình, không những đối với mảng sách giải trí như truyện tranh, tiểu thuyết, mà mảng sách tham khảo cũng dồi dào không kém. Nhiều quyển sách ngày nay có nội dung lôi cuốn, hấp dẫn. Sách tìm hiểu khoa học chẳng hạn - đặc biệt là sách dịch - có nội dung hay và hình thức trình bày bắt mắt với giọng văn dí dỏm.

Có thể nói rằng dưới cơ chế thị trường, độc giả người Việt đã có thêm nhiều cơ hội tiếp cận với những tác phẩm tinh hoa trong nước cũng như thế giới.

Nhưng vấn đề nào cũng có cái giá của nó. Đối với sách in, “cái giá” ở đây có thể được hiểu theo nghĩa đen, đó là giá bán sách còn cao so với mặt bằng chung của xã hội. Nếu tạm bỏ qua yếu tố chiết khấu cao dành cho hệ thống phân phối sách như báo chí đã đề cập, một yếu tố cơ bản của kinh tế thị trường cần được xét đến, đó là để có được tác phẩm hay, người đọc nhất thiết phải trả thêm tiền.

Mặt trái của vấn đề này là một bộ phận độc giả Việt Nam lại khó tiếp cận sách hay, có giá trị. Từ đó nảy sinh hiện tượng coi sách “cọp”.

Đọc sách tại chỗ (thường được gọi là “đọc sách cọp”) - đặc biệt trong giới học sinh sinh viên - là một hiện tượng thường thấy trong các nhà sách lớn. Đây là chuyện không những không dễ chịu đối với các nhà sách (vì không làm tăng doanh số) mà còn có khi gây bực mình cho người mua (vì bị người “coi sách cọp” choán chỗ, không đến được kệ sách mình muốn xem).

Cũng thật khó yêu cầu các nhà sách bố trí chỗ ngồi cho người đọc (hiện tượng này ngày càng hiếm) vì họ có kế hoạch kinh doanh riêng của mình. Nhưng, may mắn thay, nhiều nhà sách cho đến nay đã xử sự một cách nhân văn: họ vẫn để cho các độc giả “coi cọp”, nhất là các độc giả nhỏ tuổi, thoải mái xem sách dù các em có ngồi bệt trên lối đi giữa các kệ sách. Thứ Bảy vừa rồi, tại nhà sách Fahasa Lê Lợi ở quận 1, một nhân viên trông quầy sách đã nói với người viết bài như sau: “Thà cứ để tụi nhỏ coi cọp như vậy. Thà tụi nó mê sách còn hơn mê mấy thứ khác, có thứ tai hại hơn rất nhiều”!

Có thể xem đây như là một thắng lợi hiếm hoi của sách khi màn hình (ti vi, máy vi tính, trò chơi điện tử) đang lấn át các trang sách trong thế giới của trẻ em Việt Nam.

Người lớn cần khuyến khích thói quen đọc sách của trẻ con, cũng không loại trừ việc đọc qua các phương tiện khác như Internet. Xét đến điều kiện kinh tế Việt Nam, cho đến khi Internet và máy vi tính không còn là một điều xa xỉ đối với đại đa số trẻ em, có lẽ chúng ta cũng nên phần nào thông cảm cho chuyện các em “đọc sách cọp”.

Lại nữa, biết đâu trong số các độc giả nhỏ tuổi đang “đọc sách cọp” tại các nhà sách hiện nay sẽ có một số nằm trong đội ngũ những người thành đạt trong xã hội tương lai!