Không áp chung "tuổi" với máy móc cũ nhập khẩu

Không áp chung "tuổi" với máy móc cũ nhập khẩu

Hùng Lê

(TBKTSG Online) - Quy định về máy móc, thiết bị đã qua sử dụng trên 10 năm không được nhập khẩu đang gây khó cho nhiều doanh nghiệp sắp tới đây sẽ phần nào được tháo gỡ; trong khi quy định người lao động nước ngoài có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hay không vẫn còn bỏ ngỏ.

Đại diện doanh nghiệp Nhật Bản và cơ quan quản lý về hải quan TPHCM đang trao đổi sau khi kết thúc Hội nghị - Ảnh: Hùng Lê

Đây là thông tin được ghi nhận tại Hội nghị Bàn tròn Doanh nghiệp Nhật Bản 2017 giữa Chính quyền TPHCM và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại TPHCM do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại thành phố (JBAH) tổ chức ngày 20-12.

Không áp chung "tuổi" với máy cũ nhập khẩu

Quy định về máy móc, thiết bị đã qua sử dụng trên 10 năm không được nhập khẩu đang gây khó cho các doanh nghiệp và cản trở nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, nhất là đối với những nhà đầu tư hoạt động sản xuất, chế tạo. Tại hội nghị, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại TPHCM cho rằng nhiều thành viên của hiệp hội đang gặp khó khăn về quy định này.

Trước đó, trao đổi với TBKTSG Online, ông Takimoto Koji, Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TPHCM, cũng cho rằng quy định về máy móc, thiết bị đã qua sử dụng trên 10 năm tuổi không được nhập khẩu của Việt Nam đang cản trở nguồn vốn đầu tư của doanh nghiệp nước này vào Việt Nam.

Không chỉ doanh nghiệp Nhật lần đầu có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài mà ngay cả những doanh nghiệp nước này đang đầu tư ở Việt Nam cũng bị vướng trong kế hoạch mở rộng đầu tư. Bởi lẽ theo ông, thông thường các doanh nghiệp Nhật Bản chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, họ thường mang theo máy móc thiết bị của cơ sở sản xuất đó. Và điều dĩ nhiên những máy móc thiết bị này vẫn còn hoạt động hiệu quả trong nhiều năm nữa.

Do đó, trong thời gian qua, JBAH đã kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như một số bộ, ngành khác đề nghị cần sửa đổi Thông tư 23 quy định về nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng nói trên. Theo hiệp hội này việc hạn chế nhập khẩu bằng tuổi thọ của thiết bị là không thực tiễn, và cũng lưu ý rằng việc này có thể dẫn đến tình trạng sụt giảm đầu tư mới cũng như đầu tư mở rộng vào Việt Nam.

Tại hội nghị trên, ông Nguyễn Khắc Thanh, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, cho biết để giải quyết vấn đề trên, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu đưa các nội dung quy định nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng vào dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật quản lý ngoại thương cho phù hợp thực tế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp.

Theo ông Thanh, hướng sắp tới của dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật quản lý ngoại thương là sẽ không áp chung giới hạn về "tuổi" máy móc thiết bị đã qua sử dụng để cho nhập khẩu như quy định ở Thông tư 23 mà sẽ quy định cho từng loại máy móc, thiết bị trong các lĩnh vực khác nhau. Ví dụ về máy móc, thiết bị cho ngành cơ khí và công cụ có thể đã qua sử dụng đến 20 năm; nhưng cũng có máy móc thiết bị áp cho năm sử dụng không quá 10 năm như ngành chế biến lương thực, thực phẩm... Do đó, theo ông Thanh, quy định về "tuổi" máy móc, thiết bị đã qua sử dụng này sẽ được giao cho các bộ ngành quản lý.

Bỏ ngỏ việc lao động người nước ngoài đóng BHXH

Theo quy định, từ ngày 1-1-2018, lao động người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề sẽ tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Như vậy, chỉ còn khoảng 10 ngày nữa, doanh nghiệp có sử dụng lao động người nước ngoài sẽ phải thực hiện theo quy định này. Tuy nhiên theo phản ánh của JBAH đến nay chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể về việc doanh nghiệp phải đóng loại phí này và có bắt buộc phải đóng hay không.

Mặt khác, những vấn đề doanh nghiệp quan tâm là đối tượng lao động người nước ngoài nào sẽ phải tham gia BHXH, đóng bao nhiêu và được hưởng chế độ như thế nào?

Theo JBAH, trên thực tế những lao động Nhật Bản được công ty phái cử sang làm việc tại Việt Nam đều đang đóng bảo hiểm xã hội tại Nhật Bản. Nếu quy định bắt buộc những lao động này phải đóng bảo hiểm ở Việt Nam nữa thì họ phải chịu gánh nặng đóng bảo hiểm xã hội 2 lần.

Theo các doanh nghiệp, Điều 124 Luật Bảo hiểm xã hội quy định, từ ngày 1-1-2018, lao động người nước ngoài được tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ. Theo các doanh nghiệp chữ "được" ở đây không có nghĩa là "phải" hay "thuộc đối tượng" và trong việc thực hiện BHXH cho lao động người nước ngoài, nên để doanh nghiệp và lao động người nước ngoài chọn lựa tham gia hoặc không.

Theo bà Nguyễn Thị Thu, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TPHCM, với từ "được" trong quy định, bà cũng không thể trả lời là quy định đóng bảo hiểm xã hội với lao động người nước ngoài vào ngày 1-1 tới là "bắt buộc" hay là "tự nguyện" và đang chờ hướng dẫn.

Hiện nay, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đang chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, đơn vị liên quan xây dựng dự thảo nghị định quy định về thực hiện chính sách BHXH đối với người lao động là người nước ngoài để trình Chính phủ. Do đó, theo bà Thu, việc đóng BHXH cho lao động người nước ngoài làm việc tại Việt Nam chỉ được thực hiện khi có nghị định hướng dẫn.

Trước đó một số ý kiến của các doanh nghiệp lo ngại rằng việc đóng BHXH cho lao động người nước ngoài sẽ phát sinh nhiều thủ tục phức tạp, trong khi tính thiết thực không cao.

Rào cản lớn nhất là bất đồng ngôn ngữ, bởi người lao động hay doanh nghiệp muốn tìm hiểu cũng không có tài liệu để xem và khi trao đổi về quá trình đóng - hưởng, hay khi đi khám bệnh, cơ quan chức năng có bố trí phiên dịch không? Hoặc lao động người nước ngoài đang nộp hồ sơ giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động… mà giấy phép lao động hoặc hợp đồng lao động hết hạn, phải về nước thì giải quyết thế nào, có chuyển khoản ra nước ngoài hay không trong trường hợp không thể ủy quyền,...