(KTSG Online) – Hiện lượng kiều hối chảy về Việt Nam hàng năm chủ yếu phục vụ tiêu dùng và đầu tư bất động sản, trong khi chưa có nhiều kênh hiệu quả để dẫn dắt dòng vốn này vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.
Theo Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, nguồn kiều hối về Việt Nam trong nhiều năm qua luôn duy trì ở mức cao, khoảng 16–18 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. Riêng TPHCM đóng góp khoảng 50–60%, tương đương hơn 10 tỉ đô la trong năm vừa qua, tăng 8,3% so với năm 2024 (khoảng 9,55 tỉ đô la).
Tuy nhiên, đây mới chỉ là số liệu thống kê từ các kênh chính thức qua ngân hàng và các công ty kiều hối. Trên thực tế, quy mô nguồn lực này còn lớn hơn đáng kể.
Trao đổi tại tọa đàm "Phát huy nguồn lực kiều bào trong tận dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư – phục vụ phát triển của TPHCM", GS. Hà Tôn Vinh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tổ hợp Giáo dục Stellar Management, cho rằng đóng góp của kiều bào vào khoa học – công nghệ hiện vẫn còn rất hạn chế. Nguyên nhân là do kiều bào cần nhìn thấy các dự án cụ thể, có thể đánh giá rõ rủi ro, lợi nhuận, khả năng hoàn vốn, cũng như sự minh bạch của cơ chế quản lý và chính sách.
Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam kiến nghị cần phát triển các sản phẩm tài chính trung gian nhằm định hướng dòng kiều hối. Cụ thể là phát hành các chứng chỉ tiền gửi công nghệ hoặc chứng chỉ tiền gửi xanh. Ở góc độ tài chính, các sản phẩm này giúp đảm bảo an toàn vốn, khả năng hoàn trả cả gốc và lãi cho nhà đầu tư kiều bào. Ở góc độ sử dụng vốn, dòng tiền sẽ được định hướng rõ ràng vào các lĩnh vực như đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ, doanh nghiệp SME, năng lượng tái tạo và các dự án chuyển đổi xanh.
Cùng với đó, tổ chức này cũng đề xuất sớm thành lập các quỹ đầu tư đổi mới sáng tạo, quỹ startup, quỹ chuyển giao công nghệ và đưa các mô hình này vào khuôn khổ sandbox của Trung tâm Tài chính Quốc tế. Mục tiêu là rút ngắn thời gian cấp phép, giảm rào cản pháp lý, từ đó thu hút hiệu quả hơn dòng vốn và tri thức của kiều bào.
Đồng thời, Trung tâm Tài chính Quốc tế cũng kiến nghị nâng cao khả năng tiếp cận vốn và thúc đẩy chuyển đổi xanh cho doanh nghiệp SME. Với vai trò là định chế tài chính, trung tâm đang phối hợp cùng IFC (World Bank) và các đối tác fintech, nền tảng dữ liệu để triển khai sáng kiến Green Supply Chain Finance – tài trợ chuỗi cung ứng xanh trên nền tảng số.
