Lạ lùng và ngạc nhiên Trung thu Tuyên Quang
Vân Ly
 |
| Mô hình đèn trung thu ngựa bay cỡ lớn tại trung thu 2014 Tuyên Quang. Ảnh: Vân Ly |
(TBKTSG Online) - Lễ hội Trung thu ở Tuyên Quang có lẽ không giống bất cứ nơi nào khác ở Việt Nam do từ hai năm nay sự kiện này đã trở thành lễ hội lớn nhất trong năm và sự kiện du lịch chính của tỉnh. Năm nay tất cả các khách sạn trong tỉnh đều cháy phòng trong hai ngày vừa qua. Và đáng ngạc nhiên hơn nữa là việc "hoành tráng hóa" Trung thu lại xuất phát từ sáng kiến của người dân.
Các khách sạn, nhà hàng, quán cà-phê tại Tuyên Quang - cách Hà Nội 165km - hai ngày qua lúc nào cũng đông nghẹt khách. Đây là thời điểm duy nhất trong năm diễn ra tình trạng này ở Tuyên Quang khi ngày càng có nhiều người biết đến về tính quy mô của Trung thu Tuyên Quang.
Lễ hội Trung thu tại Tuyên Quang chính thức diễn ra vào buổi tối hai ngày 6 và 7-9 do tỉnh Tuyên Quang tổ chức. Nhưng cách thời điểm này cả chục ngày, lễ hội Trung thu do người dân tự phát đã diễn ra hằng tối, với hoạt động chính là diễu hành trên đường phố hàng trăm mô hình đèn trung thu cỡ lớn (dài từ 3 đến 10 mét) với nhiều hình dáng bắt mắt.
Cháy phòng khách sạn, quá tải nhà hàng
Chị Thủy, người dân tổ 13 phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang cho biết, chị có bạn bè ở Hà Nội định lên Tuyên Quang vào dịp trước Trung thu cả tuần, thế mà chị phải đi tới hàng chục khách sạn mới đặt được phòng. Chủ khách sạn cho biết đã có nhiều khách đặt thuê phòng từ trước Trung thu cả tháng.
| Trước khi tạo được danh tiếng bởi lễ hội Trung thu quy mô lớn. Tuyên Quang chỉ nổi danh là quê hương cách mạng với di tích lịch sử Mái đình Hồng Thái, Cây đa Tân Trào. Ngoài ra, Tuyên Quang nổi danh với câu "chè Thái gái Tuyên." |
Còn theo các chủ khách sạn ở Tuyên Quang thì thành phố này đã diễn ra tình trạng cháy phòng khách sạn tại khu vực trung tâm từ cách Trung thu nửa tháng, khi lễ hội diễu hành đèn Trung thu tự phát của người dân bắt đầu. Nhiều khách không muốn ở xa trung tâm nhưng đành phải chấp nhận do không có sự lựa chọn nào khác.
Theo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Tuyên Quang, hiện Tuyên Quang có 167 cơ sở lưu trú du lịch, trong đó có 32 khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 1-2 sao, tăng 5 cơ sở lưu trú so với năm 2013.
Cách lễ hội Trung thu cả tháng, tất cả các cơ sở lưu trú tại Tuyên Quang đều đã chỉnh trang cơ sở vật chất, bố trí nhân lực, tập huấn cho đội ngũ nhân viên phục vụ; đồng thời tăng cường công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, niêm yết công khai giá dịch vụ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.
Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Tuyên Quang đã tiến hành kiểm tra các cơ sở lưu trú về việc chuẩn bị các điều kiện theo yêu cầu, tổ chức lớp tập huấn cho các cơ sở lưu trú trên địa bàn về kỹ năng giao tiếp, ứng xử...
Không chỉ cháy phòng khách sạn, những ngày này ở Tuyên Quang còn quá tải cả nhà hàng, quán cà phê. Anh Phong, chủ quán cà phê Osca, cho biết quán của anh mấy ngày nay luôn trong tình trạng không còn chỗ trống. Công suất phục vụ gấp 2-3 lần so với khi không diễn ra lễ hội.
Còn chị Xuyến, sinh sống tại phố Thái Hà, Hà Nội cho hay, chị đến Tuyên Quang không đặt được phòng tại trung tâm thành phố, nơi diễn ra lễ hội mà phải ở nhà nghỉ xa trung tâm 5 kilomet. Bên cạnh đó, khi đi ăn uống tại các quán ăn sáng hoặc nhà hàng quen thuộc cũng gặp tình trạng quá tải, phải chờ đợi rất lâu mới có bàn, hoặc thậm chí phải tìm chỗ khác.
Lễ hội Trung thu quy mô lớn
Lễ hội Trung thu quy mô lớn của Tuyên Quang năm nay được nhen nhóm từ phong trào tự phát của người dân thành phố này. Cách đây 5 năm, người dân một số tổ dân phố của phường Tân Quang đã tự phát làm những mô hình đèn Trung thu cỡ lớn để chơi Trung thu. Và cứ như thế, tổ nọ bắt chước tổ kia tạo thành lễ hội Trung thu rầm rộ với sự tham gia của hàng trăm chiếc đèn trung thu đủ hình thù (ngựa, gà, rắn rồng…) của các tổ dân phố.
Để cho lễ hội Trung thu được quy củ và qua sự kiện này thu hút du khách, cách đây hai năm, thành phố Tuyên Quang đã đứng ra tổ chức lễ hội Trung thu với các nội dung như: tổ chức đêm hội trăng rằm, tổ chức thi làm đèn Trung thu cỡ lớn giữa các tổ dân phố, làm mâm ngũ quả to nhất, thi người đẹp Tuyên Quang…
Năm 2013, lễ hội Trung thu Tuyên Quang đã được ghi vào kỉ lục Việt Nam là lễ hội Trung thu có nhiều mô hình đèn to nhất. Năm nay, lễ hội này đã được tổ chức to hơn với quy mô cấp tỉnh. Và từ nay trở đi, tỉnh sẽ đứng ra tổ chức sự kiện này thường niên quy mô lớn.
Được biết, tỉnh chỉ đứng ra tổ chức các sự kiện (chấm thi đèn đẹp nhất, thi người đẹp…), còn kinh phí để làm các mô hình đèn Trung thu đều do người dân tự đóng góp.
Ông Nguyễn Văn Lương, tổ trưởng tổ 13, phường Tân Quang cho biết, năm nay tổ ông đầu tư khoảng 40 triệu đồng để làm đèn trung thu mô hình Thánh Gióng cưỡi ngựa đánh giặc. Để có tiền làm đèn, mỗi hộ dân phố đóng góp tối thiểu 200.000 đồng, còn ngoài ra có những gia đình khá giả sẽ đóng góp nhiều hơn.
Trung thu: cơ hội gắn bó sẻ chia của người dân
 |
| Người dân tổ 12, phường Tân Quang đang hoàn thiện mô hình đèn trung thu Thánh Gióng. Ảnh: Vân Ly |
Ông Lương cũng cho biết việc làm đèn Trung thu đều do người dân trong tổ nghĩ ra ý tưởng và thực hiện. Đèn Trung thu thường được uốn bằng thép và dán ni lông các màu sắc và có lắp đèn bên trong. Mô hình được đặt trên những chiếc bánh xe để đẩy đi hoặc lắp động cơ và có người lái. Để làm đèn, tổ ông đã thành lập một ban khoảng 10 người cố định (trong đó có các tổ trưởng tổ phó) và kêu gọi các hộ gia đình cử người tham gia làm đèn. Khi đèn được làm xong buổi tối người dân thường diễu hành khắp các tuyến phố trung tâm và tạo thành lễ hội.
Ông Lương còn cho biết có những tổ đầu tư cả trăm triệu đồng để làm đèn Trung thu. Mặc dù các giải thưởng chỉ giúp khích lệ tinh thần và có giá trị không bằng số tiền đầu tư nhưng người dân vẫn hăng say làm để tạo niềm vui.
“Việc làm đèn mất nhiều thời gian, công sức nhưng người dân rất vui. Làm đèn là lúc để người dân phát huy tính thần tập thể, gắn bó, sẻ chia. Hiện Trung thu là sự kiện vui nhất của người dân Tuyên Quang. Và duy nhất chỉ có lễ hội Trung thu, Tuyên Quang mới có tình trạng tắc đường do quá đông du khách và người dân ra đường tham gia lễ hội. Bây giờ mọi người dân Tuyên Quang đều trở thành nghệ nhân làm đèn Trung thu,” ông Lương nói.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Vân, Phó Chủ tịch UBND Phường Tân Quang, nhiều tổ dân phố không chỉ làm mô hình Trung thu cho tổ mình mà còn giúp đỡ các tổ khác về kỹ thuật, tư vấn làm các mô hình đèn Trung thu…
Năm nay lễ hội Trung thu Tuyên Quang có nhiều mô hình, nhưng do là năm Giáp Ngọ nên có khá nhiều mô hình mô phỏng hình dáng của con ngựa.
Thích thú với Trung thu ở Tuyên Quang, anh Cameron Mclennan người Australia đến Tuyên Quang từ khi mà người dân vẫn còn đang làm đèn. Cameron Mclennan cho biết, anh đã cùng người dân tổ 5, phường Tân Quang cùng làm mô hình đèn Trung thu của tổ này.
Ngoài việc rước đèn mỗi tối, lễ hội Trung thu còn diễn ra với nhiều hoạt động độc đáo như: Khai mạc lễ hội vào tối 6-9 tại sân khấu lớn được dựng ngay cổng trung tâm hội nghị tỉnh; chung khảo cuộc thi Người đẹp Xứ Tuyên năm 2014, đêm hội Thành Tuyên với sự tham gia biểu diễn của Đoàn nghệ thuật tỉnh Xiêng Khoảng (Lào), Đoàn nghệ thuật thành phố Anseong (Hàn Quốc), Đoàn Nghệ thuật Châu Vân Sơn (Trung Quốc)… Lễ hội Bia gắn với giới thiệu ẩm thực “Hương vị xứ Tuyên”, tọa đàm liên kết phát triển du lịch…
