Lý thuyết thị trường hiệu quả
Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright
Bài 77:
Lý thuyết thị trường hiệu quả
Các sinh viên ngành tài chính đều biết những mô hình như Mô hình định giá tài sản tài chính (CAPM) hay thuyết định giá theo chênh lệch (APT). Các mô hình này đưa ra cấu trúc của giá cổ phiếu dựa trên các yếu tố khác nhau. Thực tế, những người trong ngành quan tâm nhiều hơn đến tốc độ biến động của giá cổ phiếu khi có thay đổi trong các yếu tố liên quan. Để hiểu những quá trình thay đổi như vậy, chúng ta cần nắm rõ khái niệm thị trường tài chính hiệu quả.
Một thị trường tài chính được xem là hiệu quả khi giá hiện tại của chứng khoán phản ánh đầy đủ những thông tin về các yếu tố như thực trạng nền kinh tế quốc gia và quốc tế, số liệu về kết quả hoạt động của các công ty có cổ phiếu giao dịch trên thị trường. Những yếu tố này thay đổi sẽ làm cho giá trị thực của chứng khoán thay đổi. Do đó, giá cả biến động tùy theo tốc độ phản ứng của thị trường trước những thông tin mới.
Eugene Fama là nhà tiên phong trong lĩnh vực này đã mô tả thị trường hiệu quả theo dạng yếu, dạng vừa và dạng mạnh. Thử xem trường hợp công ty Bibica (Mã số cổ phiếu trên thị trường là BBC). Công ty này đang thua lỗ và giá cổ phiếu của họ đang giảm. Theo giả thuyết của Fama, trong một thị trường hiệu quả dạng yếu, giá hiện hành của cổ phiếu phản ánh đầy đủ những thông tin về giá trong quá khứ. Do đó, giá cổ phiếu của Bibica đã không giảm ngay lập tức khi những thua lỗ tài chính được công bố.
Theo dạng hiệu quả thứ hai của thị trường, giá hiện hành phản ánh tất cả những thông tin được công bố, như thông tin từ báo cáo tài chính và trên các phương tiện truyền thông, thì giá cổ phiếu BBC sẽ giảm khi những tin xấu được công khai.
Trong một thị trường hiệu quả dạng mạnh, giá hiện hành phản ánh toàn bộ những thông tin công khai lẫn thông tin nội bộ. Trong điều kiện như vậy, giá cổ phiếu BBC hẳn đã giảm trong quá trình công ty bị thua lỗ, bất kể thông tin về sự thua lỗ này đã được công bố hay không.
English:
Market efficiency theory
Students of finance are familiar with models such as the Capital Asset Pricing Model (CAPM) or arbitrage pricing theory (APT), which describe the structure of stock prices based on different factors. In fact, practitioners are much more interested in how fast stock prices fluctuate in response to changes to the relevant factors. To examine these patterns of change, we need to understand the concept of financial market efficiency.
A financial market is considered efficient if the current prices of securities fully reflect all information about factors such as the health of the national and international economies, and data about the performance of the companies traded in the market. Changes to these factors result in changes in the intrinsic value of securities. Price fluctuations, therefore, depend upon how rapidly the market reacts to new information.
Eugene Fama, a pioneer in efficient markets research, has described three forms of market efficiency: weak, semi-strong, and strong. Take the recent case of Bibica (VNSE: BBC). The company was losing money and the price of its stock was falling. According to Fama’s hypothesis, in the weak form of efficiency, the current price of a stock fully reflects the historical sequence of prices. Therefore, the price of Bibica stock would not drop immediately when the financial losses were announced.
According to the second type of market efficiency, in which current prices reflect all publicly available information, such as information from financial reports and the media, the price of BBC stock would drop when the bad news was publicly announced.
In the strong form of market efficiency, current prices fully reflect all information, both public and private. In such a market the price of BBC stock would have fallen while the company was running at a loss, regardless of whether information regarding the losses was publicly available or not.
(Đường dẫn tới các bài trước được đăng trong mục Tin bài khác bên dưới)
