(KTSG Online) - Một thói quen xấu của người dân là "vô tư" coi hạ tầng giao thông, cây xanh đô thị như của họ và thoải mái sử dụng. Vụ xử phạt người dân nướng thức ăn trên đường tàu hỏa mới đây là cần thiết và nên mở rộng để ngăn chặn các vụ tương tự như nấu bánh chưng trên đường nhựa dịp Tết sắp tới.
- Cây xanh bị ‘hành hạ’ nhiều năm, lẽ nào không ai thấy?
- TPHCM bỏ quy định tạm sử dụng vỉa hè, chuẩn bị xây dựng đề án mới
Cuối tuần qua, Công an tỉnh Quảng Ninh đã xử phạt vi phạm hành chính đối với cặp vợ chồng nướng thức ăn trên đường ray tàu hỏa. Hai người này đã đốt lửa trên tuyến đường sắt quốc gia Kép - Hạ Long để nấu ăn (*). Việc kiểm tra xử phạt những vụ như thế này rất cần mở rộng và làm nghiêm, nhất là khi Tết cổ truyền sắp đến. Đây là mùa mà không ít người dân tận dụng đường xá, cây xanh để mua bán hay dùng cho mục đích riêng bất chấp gây hư hại cho hạ tầng chung.
Nấu bánh chưng, bánh tét dịp Tết là một nét văn hóa truyền thống đã đi vào văn thơ, âm nhạc với những hình ảnh thân thuộc, ấm cúng khi Tết đến Xuân về. Tuy nhiên, hiện nay mức độ đô thị hóa tăng nhanh, những khoảng đất trống, sân vườn để dựng lò nấu bánh không còn dễ tìm nữa.
Thế là ở nhiều khu đô thị, kể cả những khu trung tâm ở các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM một số người dân đã dựng lò nấu bánh chưng, bánh tét trên vỉa hè hay thậm chí cả dưới mặt đường hết sức vô tư. Việc đốt lửa kéo dài hàng chục giờ khi nấu bánh sẽ làm nhựa đường bị nóng chảy, lão hóa, mất khả năng kết dính, gây lồi lõm, bong tróc mặt đường sau đó. Với vỉa hè, nhiệt độ cao làm nứt vỡ gạch lát, hư hại cảnh quan. Ở một số địa phương còn có tình trạng vào mùa Đông, người lao động ban đêm hoặc người dân đốt củi, rác sưởi ấm trực tiếp trên mặt đường.
Ngoài việc ngân sách phải bỏ tiền ra sửa chữa thì việc đốt lò trên đường phố như vậy còn có thể gây ra hỏa hoạn cho các hạ tầng khác như hệ thống tủ phân phối và dây cáp điện, cáp viễn thông. Thế nhưng, có lẽ do thói quen xuê xoa "Tết mà" nên những lò lửa này ít khi bị cơ quan chức năng ngăn chặn dù theo quy định pháp luật đây là hành vi bị cấm.
Ngoài ra, cứ đến dịp Tết, mùa làm ăn nhộn nhịp nhất thì người dân tranh thủ bày bán đủ loại hàng hóa, kinh doanh ăn uống và kéo theo đó là hàng loạt kiểu "ngược đãi" hạ tầng.
Không khó thấy trên các vỉa hè, người dân đóng đinh, quấn xích sắt, dây kẽm vào thân cây để treo bảng hiệu, gắn đèn trang trí.. làm thân cây xanh bị biến dạng, hư hại. Chưa hết, để lấy lấy chỗ để xe hay làm bằng phẳng nơi buôn bán, có hộ dân còn đổ bê tông trám kín gốc cây khiến cây không hấp thụ được nước và không khí, dẫn đến chết dần. Thậm chí, có một số trường hợp muốn loại bỏ cây trước cửa nhà do án ngữ mặt tiền kinh doanh đã lén đổ hóa chất để bức tử làm cây chết khô.
Hệ thống thoát nước và vỉa hè cũng không thoát khỏi đủ kiểu phá hoại của người buôn bán. Người dân dùng gạch đá, tấm ván, bao tải che lấp miệng hố ga để ngăn mùi hôi làm mất khả năng thoát nước khi mưa xuống gây ngập. Có nơi các quán ăn trút thẳng dầu mỡ thừa, rác thải xuống cống, lâu ngày gây ra những khối mỡ cứng như xi măng gây tắc nghẽn đường cống thoát nước. Khi cả khu vực ngập nặng thì ngân sách lại phải chi ra không ít tiền để nạo vét cống rãnh, còn thủ phạm gây ngập thì không dễ bị chế tài, xử phạt.
Còn một kiểu "vô tư" chiếm đường giao thông làm của riêng nữa là ngang nhiên giăng rạp lấn hết đường chạy xe để tổ chức đám cưới, sinh nhật, tiệc tùng đủ loại. Không chỉ trong các khu phố nhỏ mà kiểu lấn chiếm cả lòng lẫn lề đường này còn lan ra cả tỉnh lộ, quốc lộ và thậm chí đã có những vụ tai nạn chết người đang ăn tiệc do xe ô tô thiếu quan sát đâm thẳng vào nơi che rạp giữa đường.
Trong các khu phố thì có khi người lấn chiếm còn đặt cả chận đường bằng tấm bảng ghi dòng chữ nguệch ngoạc "nhà có tiệc, vui lòng đi đường khác". Mùa Tết, nạn chiếm dụng đường phố này đôi khi còn ở mức rộng hơn khi cả xóm cùng nhau chặn đường tổ chức tiệc tân niên, tất niên với loa thùng mở nhạc, hát karaoke ầm ỉ. Những lời phản đối của người sống trong khu vực sẽ bị người khác nhân danh "tập thể" một cách méo mó phớt lờ, việc đi lại của người có việc phải đi ngang như nhân viên giao hàng bị cản trở cũng chẳng ai quan tâm.
Tất cả quy định về quản lý hạ tầng đô thị, cây xanh đều có đủ, vấn đề là thực thi nghiêm túc mà thôi. Cơ quan chức năng cần mạnh tay như trường hợp ở Quảng Ninh nói trên để chấm dứt sự "vô tư" của người dân và tâm lý "bỏ qua" của lực lượng quản lý trên địa bàn. Trong hai vấn đề này, mạnh tay với các nhân viên quản lý nhà nước là yếu tố tiên quyết, có như vậy mới chấm dứt được cảnh cây xanh bị hành hạ, vỉa hè đường xá bị ngược đãi, trả lại sự công bằng cho đại đa số người dân.
---------------------------------------
(*) https://tuoitre.vn/xu-phat-cap-vo-chong-nuong-do-an-tren-duong-ray-con-gai-quay-clip-dang-tiktok-20260103220028146.htm
