(KTSG Online) - Sau các vụ tai nạn chết nhiều người, điều cần làm là kiểm tra các quy chuẩn an toàn để tìm ra các lổ hổng cần sửa tận gốc. Việc này sẽ giúp cứu được nhiều mạng người nếu chẳng may gặp tai nạn tương tự trong tương lai và cũng để phục hồi lòng tin cho ngành du lịch địa phương.
- Du lịch biển đảo rút kinh nghiệm gì từ tai nạn chìm ca nô tại Hội An?
- Vụ chìm tàu du lịch: siết rồi lại buông?
Vụ tàu du lịch Vịnh Xanh 58 bị lật do gặp giông lốc trên vịnh Hạ Long hôm 19-7 làm 37 người chết và 2 người còn mất tích trong tổng số 49 người có mặt trên tàu. Trách nhiệm liên quan đến vụ tai nạn thảm khốc này tất nhiên sẽ được truy cứu, đó là điều tất nhiên. Tuy nhiên, một điều quan trọng cần làm ngay là kiểm tra các quy chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn an toàn để nâng cấp, sửa chữa tận gốc nhằm hạn chế hậu quả nặng nề trong tương lai.
Thông tin của cơ quan chức năng cho thấy, tàu Vịnh Xanh 58 bị lật lúc 13g30 nhưng phải đến 15g30 lực lượng biên phòng mới nhận được tin báo đầu tiên về vụ tàu chìm và chỉ 10 phút sau khi nhận tin, nhóm tàu cứu hộ đầu tiên đã có mặt ở hiện trường. Nếu nhận được tin ngay khi tàu chìm thì công tác cứu hộ sẽ kịp thời hơn và như vậy có thể giảm được số nạn nhân thiệt mạng vì có người vẫn sống sót khi tàu chìm nhưng đã chết vì kiệt sức sau hàng giờ trôi dạt trên biển (1).
Theo Cảng vụ Đường thủy và Đăng kiểm phương tiện thủy nội địa tỉnh Quảng Ninh, hiện các tàu du lịch hoạt động trên vịnh Hạ Long chỉ được cảng vụ quản lý bằng hệ thống định vị GPS và các nhóm Zalo. Do sử dụng hệ thống định vị GPS thông qua sóng điện thoại, khi đến vùng phủ sóng yếu, hệ thống định vị bị mất tín hiệu nên khi tàu bị lật, không có tín hiệu cấp cứu nào được phát về đất liền. Hệ thống GPS cũng không có chức năng cảnh báo tàu đắm. Vì vậy, mãi đến 14g05 cảng cụ mới phát hiện tàu Vịnh Xanh 58 mất tín hiệu GPS và đến 15g30 mới xác định được tàu đã chìm (2).
Như vậy, nguyên nhân khiến công tác cứu hộ chậm đến từ lổ hổng kỹ thuật của hệ thống GPS. Việc cần sớm khắc phục là nâng cấp quy chuẩn an toàn như đưa ra lộ trình bắt buộc tàu du lịch phải trang bị hệ thống nhận dạng AIS sử dụng sóng vô tuyến kèm theo hệ thống phát tín hiệu cấp cứu. Hệ thống này đã được trang bị trên tất cả tàu biển, không dùng sóng điện thoại di động nên khi có sự cố tàu gặp nạn có thể phát tín hiệu cấp cứu tức khắc để lực lượng cứu hộ ứng cứu kịp thời.
Vụ chìm tàu Vịnh Xanh 58 có nhiều chi tiết tương đồng với vụ tàu du lịch Phoenix chìm trên biển Phuket (Thái Lan) hồi tháng 7-2028 làm 47 du khách Trung Quốc thiệt mạng.
Sau vụ tai nạn, Thái Lan đã tổng kiểm tra dịch vụ du lịch đường biển trên toàn quốc và đưa ra một số quy định mới về tiêu chuẩn an toàn. Trong số các nâng cấp kỹ thuật, đáng chú ý là việc buộc tất cả tàu phải trang bị hệ thống định vị kết nối thời gian thực với trung tâm điều phối trên bờ. Chính phủ nước này cũng cho thành lập Ủy ban an toàn và an ninh thuộc tổng cục du lịch quốc gia để quản lý chặt chẽ các tiêu chuẩn an toàn cho toàn ngành du lịch.
Nhờ những biện pháp an toàn nghiêm ngặt được áp dụng và thông tin kịp thời, du khách nước ngoài đã quay lại Phuket. Trước đó, vụ chìm tàu Phoenix đã gây khủng hoảng rộng vì chỉ riêng Trung Quốc đã có đến 7.300 tour đã đặt bị hủy gây thiệt hại gần một tỉ đô la doanh thu cho ngành du lịch Thái Lan (3).
Bài học phản ứng nhanh của Thái Lan rất cần tham khảo, đặc biệt là về tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật cho tàu du lịch. Du khách không thể yên tâm khi biết tàu du lịch trên biển rộng mênh mông nhưng lại chỉ được quản lý bằng nhóm Zalo và tàu không có hệ thống báo động khẩn cấp. Nâng cấp quy chuẩn an toàn không chỉ giúp cứu hộ hiệu quả hơn, cũng là để phục hồi lòng tin nơi du khách và trong chừng mực nhất định còn là để "cứu hộ" kịp thời cho ngành du lịch biển Việt Nam.
--------------------------------------
(1) https://vnexpress.net/tinh-quang-ninh-thong-tin-ve-vu-tau-lat-lam-35-nguoi-chet-4916576-tong-thuat.html
(2) https://laodong.vn/xa-hoi/truoc-khi-bi-dam-tau-vinh-xanh-58-khong-phat-duoc-tin-hieu-sos-1544032.ldo
(3) https://asiatimes.com/2018/07/thailand-scrambles-to-ensure-safety-after-tourist-boat-tragedy/
