(KTSG Online) - Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang dành sự quan tâm ngày càng lớn tới các sáng kiến phát triển trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do của Việt Nam. Đây được xem là những hướng đi đột phá, có thể mở ra làn sóng đầu tư mới trong thời gian tới.
- Hạ tầng liên vùng, điều kiện then chốt cho khu thương mại tự do TPHCM
- Niềm tin doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đạt mức cao nhất trong 7 năm
Thông tin trên được ông Nguyễn Hải Minh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) chia sẻ tại Diễn đàn "Đầu tư - Kinh doanh Vùng Trung tâm Kinh tế phía Nam” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TPHCM tổ chức chiều 4-2.
Theo ông Minh, trong làm việc với phía Việt Nam, doanh nghiệp châu Âu chủ yếu quan tâm hai nhóm vấn đề: định hướng chính sách của Chính phủ và bộ ngành; cùng các vướng mắc phát sinh khi triển khai dự án, nhất là về thủ tục hành chính và pháp lý.
"Thông điệp của các nhà đầu tư châu Âu luôn xuất phát từ góc nhìn thực tiễn của doanh nghiệp. Hiện nay Việt Nam đang ở vị thế rất tích cực trong mắt họ, được xem là điểm đến tiềm năng và hấp dẫn hàng đầu khu vực Đông Nam Á", ông Minh nhấn mạnh.
Một trong những động lực quan trọng tạo nên sức hút này là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Sau 5 năm thực thi, kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng mạnh, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp châu Âu mở rộng đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Kết quả khảo sát Chỉ số môi trường kinh doanh (BCI) của EuroCham cũng phản ánh rõ xu hướng này khi đạt 80 điểm, mức cao nhất nhiều năm, với 88% doanh nghiệp được hỏi sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư hàng đầu.
Dù vậy, ông Minh thừa nhận Việt Nam vẫn chưa phải là thị trường hoàn hảo. Doanh nghiệp châu Âu còn gặp khó khăn trong tiếp cận đất đai, thủ tục cấp phép và một số quy định pháp lý. Tuy nhiên, xét tổng thể, bức tranh môi trường đầu tư vẫn rất tích cực.
Trên thực tế, sau đại dịch, nhiều đoàn doanh nghiệp châu Âu đã trở lại Việt Nam để tìm kiếm cơ hội hợp tác tại các địa phương trọng điểm phía Nam như TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh… Các lĩnh vực được quan tâm nhiều nhất là hạ tầng giao thông, cảng biển, sân bay và logistics.
Đặc biệt, các ý tưởng phát triển khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế đang nổi lên như những điểm nhấn mới, thu hút mạnh mẽ sự chú ý của nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo đại diện EuroCham, để chuyển hóa sự quan tâm này thành dòng vốn thực sự, Việt Nam cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, làm rõ phạm vi hoạt động cũng như cơ chế ưu đãi dành cho nhà đầu tư nước ngoài trong các mô hình mới.
“EuroCham sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và các địa phương. Với những cải cách đang được triển khai, chúng tôi tin rằng Việt Nam sẽ ngày càng hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư châu Âu trong thời gian tới”, ông Minh khẳng định.
Ở góc nhìn rộng hơn về môi trường đầu tư, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, cho rằng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đang giữ vai trò đầu tàu trong thu hút FDI. Khu vực này hội tụ nhiều lợi thế về tài chính, sản xuất, đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao cùng hệ thống hạ tầng chiến lược như sân bay Long Thành, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và mạng lưới cao tốc liên vùng.
Theo ông Tuấn, liên kết vùng là yếu tố then chốt để phát huy tối đa tiềm năng. Nếu các địa phương phát triển rời rạc, lợi thế tổng thể sẽ bị hạn chế. VCCI vì vậy đề xuất sớm hình thành cơ chế điều phối vùng đủ mạnh, thiết lập "Tổ công tác chiến lược" theo cơ chế một cửa cho nhà đầu tư lớn và "Hội đồng doanh nghiệp vùng" nhằm tư vấn chính sách từ thực tiễn.
Thực tế cho thấy sức hút của khu vực này rất rõ rệt. Năm 2025, Vùng Trung tâm Kinh tế phía Nam thu hút khoảng 13,3 tỉ đô la Mỹ vốn FDI, chiếm 34,5% tổng vốn cả nước. Khoảng 42% doanh nghiệp FDI tại đây có kế hoạch mở rộng kinh doanh, cao hơn mức trung bình toàn quốc.
Đánh giá từ cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài cũng rất tích cực. Chi hội TPHCM của Hiệp hội Trung Quốc tại Việt Nam cũng cho biết 75% doanh nghiệp hội viên hài lòng với môi trường kinh doanh và có ý định đầu tư lâu dài. Trong khi đó, ông Leaw Wee Ming, Tổng giám đốc VSIP Cần Thơ, nhận định các nhà đầu tư chất lượng cao đang tìm kiếm những địa phương có hạ tầng tin cậy, môi trường vận hành minh bạch và chính sách ổn định dài hạn.
Những tín hiệu này cho thấy cùng với nỗ lực cải thiện thể chế và tăng cường liên kết vùng, các sáng kiến về trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do hoàn toàn có thể trở thành động lực mới, đưa Việt Nam bước vào chu kỳ thu hút đầu tư ở tầm cao hơn.
