(KTSG Online) – Sàn chứng khoán Ấn Độ đang chứng kiến đợt bùng nổ chưa từng có, với làn sóng các nhà đầu tư cá nhân mới và tinh thần lạc quan về hồi phục kinh tế. Từ các đại tập đoàn nhà nước đến các quỹ đầu tư và các công ty của các tỉ phú hàng đầu Ấn Độ đều cấp tập lên sàn lần đầu (IPO).
Tất cả đã giúp chỉ số BSE Sensex của sàn chứng khoán Bombay đạt kỷ lục chưa từng có, vượt ngưỡng 60.000 điểm trong tuần rồi, tăng gần 50% kể từ đầu năm nay.
![](https://cdn.thesaigontimes.vn/wp-content/uploads/2021/10/RelianceJio.jpg)
Thị trường đang hưng phấn
Thị trường chứng khoán Hồng Kông, Thượng Hải và Thâm Quyến kém sắc trong gần năm qua do chính sách trấn áp các hãng công nghệ của chính phủ Trung Quốc. Vụ IPO đạt giá trị trên 1,3 tỉ đô la của ứng dụng giao nhận đồ ăn Zomato là tín hiệu gió đã đổi chiều, khiến nhà đầu tư khắp nơi chú ý đến các vụ gọi vốn ở Ấn Độ. Cánh cửa cơ hội đã mở, giúp các doanh nghiệp Ấn Độ giảm nợ và hoạch định các kế hoạch làm ăn mới.
“Một số công ty đang cắt giảm nợ, một số đang cần vốn phát triển. Số khác lại muốn tăng mức độ nhận diện thương hiệu và nhiều nhà đầu tư đang sẵn sàng xuống vốn. Khi thị trường đang hưng phấn, khả năng gọi vốn tối đa dễ dàng hơn”, Motilal Oswal, chủ tịch Công ty tài chính Motilal Oswal phát biểu.
Các vụ niêm yết lần đầu (IPO) đang diễn ra rất náo nhiệt, tương tự như cuộc đổ xô đào vàng trong thế kỷ 18-19. Từ đầu năm đến nay, 41 công ty Ấn Độ đã gọi được 669 tỉ rupee (hơn 8,9 tỉ đô la). Đây là con số kỷ lục so với 226 tỉ rupee của 15 vụ IPO trong cả năm 2020. Kỷ lục của năm 2017 – 36 vụ IPO gọi được tổng cộng 671 tỉ rupee – đã bị xô đổ dễ dàng.
Tốc độ tiến hành các vụ IPO cũng đang gia tăng. Trên 60 công ty đã nộp đơn xin IPO. Dữ liệu do hãng nghiên cứu Prime Database cho thấy rằng, các công ty Ấn Độ có thể lập kỷ lục gọi trên 1.000 tỉ rupee, khoảng 13,3 tỉ đô la, trong năm tài chính hiện tại kết thúc ngày 31-3-2022.
Thị trường có những tín hiệu vui lớn. Đặc biệt là vụ IPO hơn 90 tỉ rupee của Zomato hồi tháng 7 vừa rồi, khi lệnh đặt mua số cổ phiếu gấp 38 lần số cổ phiếu bán ra. Tình trạng hứng khởi này đã giúp giá trị vốn hóa của Zomato vượt ngưỡng 1.000 tỉ rupee, với giá cổ phiếu hiện trên 138 rupee – cao hơn giá lúc IPO chỉ 76 rupee/cổ phiếu.
![](https://cdn.thesaigontimes.vn/wp-content/uploads/2021/10/Sensex.jpg)
Cuộc đua cho mọi người
Sau Zomata, hàng loạt các startup lần lượt chuẩn bị IPO. Như ứng dụng đặt phòng khách sạn Oyo Hotels với sự hậu thuẫn của quỹ đầu tư SoftBank, hay Once97 Communications có sản phẩm thanh toán trực tuyến PayTM với hậu thuẫn của Alibaba.
Nhiều doanh nghiệp nhà nước ở các ngành công nghiệp chính yếu như hàng không, logistics hay cảng biển cũng lên kế hoạch IPO. Hãng bảo hiểm nhân thọ LIC dự định kế hoạch IPO lớn nhất trong lịch sử Ấn Độ với số vốn gọi lên đến 900 tỉ rupee, gần 12 tỉ đô la.
Việc bán cổ phần hay tư nhân hóa các tập đoàn nhà nước như Hindustan Copper, Bharat Petroleum và Air India sẽ giúp khỏa lấp bớt phần nào thâm thủng tài khóa và có ngân sách cho các kế hoạch an sinh xã hội của chính phủ Ấn Độ.
Các tỉ phú Ấn Độ cũng bị cuộc đua hào hứng lôi cuốn. Thuộc sở hữu của tỷ phú Kumar Mangalam Birla, Aditya Birla Group đang dự định gọi đến 27 tỉ rupee bằng việc đưa lên sàn quỹ tương hỗ của tập đoàn. Đối tác của Birla là hãng bảo hiểm Sun Life của Canada cũng thoái bớt vốn trong liên doanh này. Dự tính, giá trị vốn hóa của quỹ tương hỗ lên đến 250 tỉ rupee sau IPO.
Tập đoàn Adani của tỉ phú Gautam Adani cũng nộp đơn lên sàn chứng khoán để niêm yết cổ phiếu của hãng dầu ăn Adani Wilmar – liên doanh giữa Adani với hãng Wilmar International của Singapore. Dự tính giá trị của vụ IPO này lên đến 45 tỉ rupee.
Reliance Industries – thuộc sở hữu của tỉ phú Mukesh Ambani giàu nhất Ấn Độ – có đến hai thương vụ IPO để chào mời nhà đầu tư: hãng viễn thông Reliance Jio và quỹ đầu tư cá nhân KKR. Thời điểm chính xác của hai vụ IPO vẫn chưa được công bố.
Các nhà phân tích cho rằng việc chỉ số BSE Sensex đạt kỷ lục và các vụ IPO gần đây đạt giá trị rất lớn sẽ tạo đà cho các công ty khác muốn lên sàn. Dòng vốn mạnh từ các nhà đầu tư định chế nước ngoài và các nhà đầu tư trong nước, kết quả kinh doanh khả quan của nhiều doanh nghiệp, số ca nhiễm Covid giảm nganh và chi phí môi giới thấp đã tạo nên không khí sôi động trên sàn chứng khóa ở đất nước đông dân thứ hai trên thế giới.
“Các giá trị vượt mong đợi trong ngày niêm yết đầu đang thu hút các nhà đầu tư định chế, các tỉ phú và cả các nhà đầu cá nhân”, Atul Mehra – giám đốc điều hành kiêm đồng CEO mảng đầu tư ngân hàng thuộc JM Financial – trao đổi với Nikkei Asia.
Nhưng một số chuyên gia cho rằng định giá của một vài công ty đã chạm điểm báo động. Hệ số giá trên lợi nhuận cổ phiếu (P/E) trên BSE Sensex hiện vào khoảng 31. Vào đỉnh điểm của thời bùng nổ các doanh nghiệp dot-com vào giữa thập niên 1990 hệ số P/E đều thường trên 30. Hệ số này đạt đỉnh 36 vào tháng 2-2021 trước khi lợi nhuận được cải thiện.
“Xét đến chuyện định giá quá cao, nhà đầu tư không thể bỏ qua độ biến động không liên tục. Tuy nhiên, chúng tôi chờ đợi đà tăng lạc quan khi kinh tế hồi phục và lợi nhuận của doanh nghiệp được cải thiện”, Oswal phát biểu.
Trong khi đó, các nhà đầu tư cá nhân dù là kỳ cựu hay mới vào nghề vẫn đang háo hức chờ đợi các vụ niêm yết đầy sống động sắp tới. “Bữa tiệc sẽ không sớm kết thúc. Chúng tôi sẵn sàng chờ đón chỉ số Sensex leo đến 100.000 điểm”, Pavan Dharnidharka, nhà đầu tư cá nhân 70 tuổi trên sàn Mumbai phát biểu. Ông tham gia thị trường từ năm 1977 và nghỉ việc hãng môi giới chứng khoán vào năm 2011.