Thứ Tư, 1/12/2021, 17:08
31 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Có nên khai thác thương mại khu mộ Yersin?

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Có nên khai thác thương mại khu mộ Yersin?

Dâng hương tưởng nhớ bác sĩ Alexandre Yersin tại mộ phần bác sĩ ở Suối Dầu, huyện Diên Khánh, Khánh Hòa.

(TBKTSG Online) – Phần mộ bác sĩ Alexandre Yersin (1863-1943) nằm tại Suối Dầu, cách Nha Trang 23 ki lô mét. Từ năm 2004 đến nay, UBND tỉnh Khánh Hoà đã nhiều lần đề nghị Bộ Y tế, Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch chuyển giao khu mộ này cho tỉnh quản lý, để đầu tư, tôn tạo và khai thác du lịch.  

Đề nghị nói trên của chính quyền địa phương đã tạo ra sự quan ngại của dư luận nhân dân địa phương về việc khai thác thương mại, du lịch liên quan đến khu mộ của bác sĩ Yersin, đã được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia từ năm 1998.

Các thành viên của Hội Ái mộ A. Yersin tại Nha Trang đã nhiều lần cố gắng tìm mọi cách tiếp cận hồ sơ, tài liệu về các phương án đưa mộ Yersin vào khai thác thương mại của các cơ quan hữu trách, nhưng không được cung cấp. Vì thế không ai biết rõ được UBND tỉnh Khánh Hòa đã có đề xuất cụ thể ra sao và ý kiến Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch về việc này thế nào. 

Hội Ái mộ A.Yersin được thành lập tại Nha Trang từ năm 1993, hiện có hơn 700 hội viên, nòng cốt là các nhân sĩ trí thức, văn nghệ sĩ… chuyên hoạt động nhân đạo từ thiện.

Hội Ái mộ A. Yersin đã có công văn gửi UBND, Tỉnh uỷ Khánh Hoà, Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch nước, kiến nghị không đưa di tích mộ bác sĩ A.Yersin vào khai thác thương mại.

Bác sĩ Alexandre Émile Jean Yerrsin (1863-1943)

Công văn có đoạn: “Ngoài tài năng khoa học kiệt xuất và cuộc đời lao động sáng tạo không mệt mỏi, A.Yersin trở thành danh nhân thế giới, được người dân Nha Trang, Khánh Hoà tri ân thờ cúng, còn bởi cuộc đời đậm tính nhân văn của bác sĩ. Hội hoan nghênh việc tăng cường giới thiệu, truyền bá, nhằm phát huy giá trị văn hoá, lịch sử và nhân văn trong di sản để lại của A.Yersin. Hội ủng hộ các cố gắng tăng cường các tuyến điểm tham quan, giải trí, nhằm phát triển du lịch. Tuy nhiên, di tích mộ A.Yersin là địa điểm nhạy cảm, mang yếu tố quốc tế, cần được gìn giữ tính tôn nghiêm”.  

Vì vậy, Hội kiến nghị: “không nên đầu tư tốn kém, xây cất phô trương, bố trí hàng quán kinh doanh, tổ chức bán vé thu tiền khách viếng mộ. Hội sẵn sàng hỗ trợ công tác biên soạn tư liệu, giới thiệu cuộc đời, sự nghiệp của A.Yersin với du khách, tham gia ý kiến phương án tôn tạo khu di tích mộ”.  

Năm 1943, bác sĩ A.Yersin qua đời tại Nha Trang sau hơn nửa thế kỷ gắn bó với ngư dân ở xóm Cồn, Nha Trang và nông dân vùng Suối Dầu (huyện Diên Khánh). Theo di chúc, thi hài ông được an táng tại Suối Dầu, ngay trong khuôn viên trại nuôi ngựa lấy huyết thanh điều chế vacxin của viện Pasteur Nha Trang.

Năm 1998, khu mộ bác sĩ đã được xếp hạng di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia. Theo quy định tại điều 32 của Luật di sản văn hoá, Khu vực bảo vệ I (gồm di tích và vùng được xác định là yếu tố gốc, cấu thành di tích), của di tích lịch sử xếp hạng, dù là cấp tỉnh, cấp quốc gia hay cấp quốc gia đặc biệt, đều phải được bảo vệ nguyên trạng.      

Nhà thơ Giang Nam (nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa):

Trước sự việc UBND tỉnh có chủ trương xin Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch tách phần mộ của Yersin ra khỏi cụm di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, chuyển giao cho tỉnh quản lý để làm du lịch, tôi rất ngạc nhiên.

Viện Pasteur Nha Trang do bác sĩ Yersin sáng lập. Ngôi nhà nhỏ (bên trái) là bảo tàng A. Yersin vẫn thường xuyên đón du khách quốc tế thăm viếng. Ảnh: PĐQ

Khánh Hòa vốn là tỉnh biết trân trọng các danh nhân, các di tích, là tỉnh duy nhất trong cả nước có hội mang tên danh nhân Yersin. Chính nhờ sự vận động tích cực của các hội viên hội Ái mộ Yersin, có sự hỗ trợ tích cực của lãnh đạo tỉnh, hồi đầu thập niên 90, đã tổ chức nhiều hội thảo quốc tế về Yersin, mới có bảo tàng Yersin và giữ được tên đường Yersin tại thành phố Nha Trang; đồng thời đã xuất bản được mấy cuốn sách giới thiệu với cả nước và thế giới về thân thế, sự nghiệp của ông.

Điều đó thể hiện tư duy sáng suốt của các nhà khoa học, các nhân sĩ trí thức và lãnh đạo tỉnh. Để có được nhận thức đúng đắn về Yersin, chúng ta đã phải đấu tranh vượt qua bao trở ngại khó khăn do nhận thức và tư duy lệch lạc về ông.

Hội đã cố gắng tìm cách tiếp cận hồ sơ, tài liệu, phương án đưa mộ Yersin vào khai thác thương mại như thế nào, nhưng không được cung cấp. Vì vậy, không biết tỉnh đề xuất cụ thể thế nào, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch duyệt thế nào.

Tôi cho rằng, chủ trương khai thác mộ Yersin là đi ngược lại những điều từ trước tới nay chúng ta làm.

Di tích mộ Yersin không chỉ là của Việt Nam. Đại sứ Pháp lần nào đến Khánh Hòa cũng lên Suối Dầu viếng mộ Yersin và hết sức cảm động trước tình cảm yêu quý, tôn thờ Yersin của người dân Khánh Hòa. Nếu sắp tới, tổ chức bán vé vào thăm mộ thì thật trái với tấm lòng nhân hậu của bác sĩ.

Nếu bày ra kinh doanh ăn uống, nhậu nhẹt, chè chén lộn xộn là tầm thường hóa một di tích tôn nghiêm và thiêng liêng như vậy. Đó không phải chỗ để du khách tới giải trí, vui đùa.  

Bác sĩ Kiều Xuân Cư (Phó chủ tịch Hội Ái mộ A.Yersin):

Ngư dân xóm Cồn thường gọi tòa nhà này là “Lầu Ông Tư”, nơi bác sĩ A. Yersin sống và làm việc ngay giữa làng chài bên cửa sông Nha Trang. Năm 1977, tòa nhà đã bị đập bỏ để xây dựng nhà nghỉ 378 của Bộ Công an hiện nay. (Tư liệu của PĐQ)

Thuở nhỏ, chúng tôi thường hay đến chơi nhà bác sĩ Yersin (chỗ bây giờ là nhà nghỉ 378 của Bộ Công an). Bác sĩ rất cởi mở, thân thiện với người dân Nha Trang, rất yêu quý trẻ em. Ông hay cho chúng tôi kẹo, tiền lẻ để mua quà.

Đặc biệt, Bác sĩ rất quan tâm và thương ngư dân nghèo ở xóm Cồn. Thời bấy giờ, ngư dân tránh được tai họa do bão cũng là nhờ bác sĩ quan sát thiên văn, nghe thời tiết mà báo trước cho họ.

Ngư dân có thói quen hay uống rượu say, kình lộn, gây gổ, chửi nhau, thậm chí ẩu đả. Bác sĩ lặng lẽ lấy máy quay phim, ghi lại những chuyện không hay ấy. Sau đó, mời dân xóm Cồn đến xem phim, hỏi họ có hay không, đẹp không? Ai nấy đều xấu hổ. Nhờ đó mà xóm Cồn thời ấy gần như hết nạn say rượu, đánh chửi nhau.

Ngày ông mất, rất nhiều người dân ở xóm Cồn, ở Nha Trang thương khóc như cha mất. Họ để tang và đoàn người tiễn đưa ông dài hơn ba cây số.

Theo di nguyện của bác sĩ, mộ của ông được lập hết sức đơn giản, ngay khu vực trại nuôi ngựa lấy huyết thanh điều chế vacxin. Bác sĩ không chỉ là nhà khoa học cứu nhân loại khỏi thảm họa dịch hạch, ông còn là một nhà hoạt động xã hội nhân văn hết sức vĩ đại.

Có ở đâu như ở Nha Trang – Khánh Hòa, người dân địa phương thờ cúng ông – một người nước ngoài – như một vị thánh nhân đức? Sinh thời, bác sĩ thường khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho dân nghèo. Nếu bây giờ ngành du lịch bán vé vào thăm mộ ông thì hết sức phản cảm.  

THÙY DƯƠNG

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới